Gunter Rambow - Plakaty

20 lipca - 24 sierpnia 2008
Po śmierci Jana Lenicy w 2001 r. w Muzeum Narodowym w Poznaniu zrodziła się idea upamiętnienia tego wybitnego twórcy urodzonego w Poznaniu i związanego z poznańskim muzeum wieloletnimi, serdecznymi więzami. Powstał pomysł przyznawania przez Muzeum Narodowe w Poznaniu nagrody jego imienia na Międzynarodowym Biennale Plakatu w Warszawie. Nagrodę miał otrzymywać konkretny plakat, ale zależało organizatorom na znalezieniu laureata spośród autorów, którzy reprezentowaliby swoim całym dorobkiem podobną postawę, jaka cechowała Lenicę, czyli wykraczaliby poza wąsko rozumiane ramy zawodu grafika użytkowego. Formą nagrody jest wystawa w poznańskim muzeum. Pierwszy raz nagrodą im. Lenicy uhonorowano w roku 2002 Michela Bouvet z Francji natomiast dwa lata później Guntera Rambowa z Niemiec.

Po śmierci Jana Lenicy w 2001 r. w Muzeum Narodowym w Poznaniu zrodziła się idea upamiętnienia tego wybitnego twórcy urodzonego w Poznaniu i związanego z poznańskim muzeum wieloletnimi, serdecznymi więzami. Powstał pomysł przyznawania przez Muzeum Narodowe w Poznaniu nagrody jego imienia na Międzynarodowym Biennale Plakatu w Warszawie. Nagrodę miał otrzymywać konkretny plakat, ale zależało organizatorom na znalezieniu laureata spośród autorów, którzy reprezentowaliby swoim całym dorobkiem podobną postawę, jaka cechowała Lenicę, czyli wykraczaliby poza wąsko rozumiane ramy zawodu grafika użytkowego. Formą nagrody jest wystawa w poznańskim muzeum. Pierwszy raz nagrodą im. Lenicy uhonorowano w roku 2002 Michela Bouvet z Francji natomiast dwa lata później Guntera Rambowa z Niemiec.

Gunter Rambow w marcu bieżącego roku ukończył 70 lat. Za jego wielkim talentem stoją lata niezwykle intensywnej pracy, czego rezultatem jest imponujący dorobek artystyczny, nie tylko w dziedzinie plakatu. Rambow należy od wielu już lat do ścisłego grona najwybitniejszych światowych plakacistów. Jest bardzo aktywny zarówno w dziedzinie projektowania graficznego (plakaty, grafika wydawnicza), jak i na polu dydaktycznym kilku wyższych uczelni plastycznych w Niemczech, w których pracował do 2003 roku, do czasu przejścia na emeryturę. Nadal projektuje plakaty, a od kilku lat w swojej galerii w miejscu zamieszkania z zamiłowaniem organizuje wystawy wybitnych twórców plakatu z całego świata. Pełni honorowe funkcje na dwóch uczelniach artystycznych w Chinach, a w zamyśle ma założenie międzynarodowej uczelni artystycznej w swoim mieście Güstrow.

Rambow studiował w Hochschule für bildende Künste w Kassel w latach 1958 - 1962, mając już za sobą kształcenie w dziedzinie malarstwa na szkle, kaligrafii i rysunku. Dla jego dalszej kariery wybór tej właśnie uczelni miał kluczowe znaczenie, gdyż potocznie zwana „Szkoła z Kassel“, była jedną z najważniejszych uczelni tego typu w powojennych Niemczech.

Rambow miał możliwości projektowania plakatów już w trakcie studiów. Z tego okresu pochodzą jego pierwsze prace dla różnych imprez studenckich, głównie bali kostiumowych. Realizował je przeważnie z Gerhardem Lienemeyerem, swoim wieloletnim zawodowym partnerem, kolegą z tej samej uczelni w Kassel. Te juwenalia plakatowe były komponowane z wielu drobnych elementów, często kaligraficznych, rysowanych piórkiem i tuszem. Reprezentatywnym dla tego okresu twórczości plakat filmowy do „Gorączki złota” Chaplina. Graficzne środki warsztatowe, choć dominowały w początkowym okresie, nie były jedynymi którymi się posługiwał. Zaczął eksperymentować także z fotografią, medium, które wówczas zaczęło odgrywać coraz większą rolę w projektowaniu graficznym na Zachodzie. Warto zwrócić tu szczególną uwagę na dwa plakaty antynikotynowe ”Vielleicht mal eine weniger” zapowiadające cechy, które już niebawem zaczęły dominować w ich plakatach. To przede wszystkim operowanie powiększoną maksymalnie skalą fotografowanego obiektu, i atakowanie widza dużym znakiem, wypełniającym niemal całą powierzchnię plakatu.

Bardzo wcześnie, bo zaledwie w dwa lata po ukończeniu studiów Rambow zaczął określać cele swojej twórczości. Plakat, będąc nośnikiem informacji, jaką zleceniodawca chciał przekazać widzowi, miał być także komentarzem autora, obrazem jego wrażliwości na otaczający go świat.
Artysta już na początku swej drogi zawodowej, miał wyostrzoną wrażliwość na specyfikę języka plakatu, i pełną świadomość, czym jest plakat, jakimi środkami wyrazu może się posługiwać. Grał na tym instrumentarium z pełną świadomością kontroli nad jego możliwościami i ograniczeniami.
W drugiej połowie lat sześćdziesiątych zaprojektował cały szereg plakatów tak silnych w działaniu i nowatorskich w kształcie, że od razu wprowadziły one autora do czołówki światowego plakatu.

W latach siedemdziesiątych, stopniowo, wiodącą pozycję w dorobku artysty zaczął zajmować plakat teatralny.
Od sezonu teatralnego 1977/78 rozpoczęła się też współpraca Rambowa z Schauspiel Frankfurt. Jego zadaniem było opracowanie plakatów i programów teatralnych do wszystkich przedstawień. Seria czarno-białych przeważnie plakatów odważnie wkraczała w przestrzeń miasta, nawiązując z nią dialog. Odrzucenie koloru było celowym zabiegiem mającym paradoksalnie wydobyć plakaty spośród blichtru wielobarwnej reklamy dominującej na ulicy. Sugestywnymi symbolami i metaforami o bardzo ekspresyjnym wyrazie znakomicie wpisywał się w silne i stale obecne tradycje ekspresjonistyczne sztuki niemieckiej. Posługiwał się współczesnym enturażem wizualnym do prezentowania dzieł z zakresu klasyki dramaturgii światowej. Najlepszym przykładem takie działania jest plakat do „Otella”.(5) Jest to dokumentalnie inscenizowane zdjęcie. Mamy tu znowu motyw „plakatu w plakacie”. Rambow poprzez umieszczenie niszczejącego wizerunku tytułowego bohatera na siatce płotu jakiegoś banalnego podwórka na przedmieściu wielkiego miasta, nie mówi nam o treści dramatu Shakespeare’a ale o ciagłej aktualności także w naszych czasach przesłania tej sztuki.

W końcu lat osiemdziesiątych coraz częściej w plakatach dopuszczał do głosu kolor. Pojawiły się też prace nie posługujące się fotografią. Rambow zaczął poszukiwać nowej formuły swej twórczości
W 1996 roku Rambow rozpoczął współpracę z Hessisches Staatstheater w Wiesbaden i i na tym gruncie dokonał gwałtownego zwrotu w podejściu do plakatu . Zupełnie zrezygnował z fotografii i fotomontażu na rzecz kompozycji czysto graficznych, w których znak został sprowadzony do możliwie jak najprostszej formy, a konotacje treściowe były często bardzo aluzyjne. Paleta barwna została zredukowana do dwu, trzech kolorów. Dodatkowo znaczenie miało wydawanie ich w dwukrotnie większym, niż tradycyjny w Niemczech format A0, co przy zredukowanej formie graficznej znaku nadawało kompozycjom jeszcze bardziej monumentalne działanie. Ten zestaw ponad 80 plakatów autor uważa za swoje największe profesjonalne osiągnięcie, obok ponad 30 letniej pracy dydaktycznej ze studentami.

Od 2000 roku w mniej rygorystycznym a bardziej urozmaiconym wizualnie kształcie Rambow kontynuuje projektowanie plakatów teatralnych dla Badisches Staatstheater w Karlsruhe. (6,7,8,9,10)
W 2007 roku Rambow znowu zaskakuje plakatem „Genius loci” do wystawy pięciu miejscowych twórców w galerii miejskiej w Güstrow. Tym razem jest to kompozycja wyłącznie liternicza. Przy pomocy zdecydowanych, mocnych kolorów poszczególnych liter tworzy wibrującą kompozycję barwną, która nie gubi przy tym czytelności przekazu i zachowuję wewnętrzny ład i porządek. Plakat ten, odbiegający od dotychczasowego dorobku był on początkiem poszukiwania nowych rozwiązań graficznych, które teraz właśnie zaowocowały dużą serią plakatów. (11)
Ogromny dar, jaki Muzeum Narodowe w Poznaniu otrzymało od Guntera Rambowa w postaci ponad 300 jego plakatów umożliwiło nam zorganizowanie w Poznaniu wystawy retrospektywnej ukazującej wszystkie ważniejsze etapy rozwoju artysty i najbardziej znaczące dla jego dorobku prace.


Powrót