GRUPA PRZEKAZ - sztuka włókna na Śląsku
Wernisaż: 25 czerwca, godz. 17.00
GRUPA PRZEKAZ: Ewa Bergel, Maria Błotko-Kiszka, Renata Domke, Barbara Frankiewicz, Ewa Jędryk-Czarnota, Maria Lepszy, Violetta Malczyk-Kotarska, Grażyna Malinowska-Krakowczyk, Katarzyna Pasternak, Aleksandra Polanowska, Sonia Pryszcz-Botor, Ewa Rosiek-Buszki, Hanna Żywicka
„Wśród wielu skomplikowanych układów i spektakli sztuki współczesnej, która rozszerzając granice zagarnia coraz więcej, mieszając aktywne ze statycznym, vulgus z sacrum, żeńskie z męskim, a życie ze sztuką - znalezienie się wobec dzieła tkanego może przynieść uczucie ulgi. Choćby było ono wplątane w ambicje twardej awangardy, choćby mało przypominało swoją przeszłą chłopską czy dworską postać, pozostaje jednak w widoczny sposób ciepłym i rodzinnym przedmiotem, który chętnie zabralibyśmy do domu. Tyczy się to nie tylko obiektów sztuki kształconej. Często kobiety o zręcznych rękach, dalekie przecież od życia galeryjnego, nie wiedzą, że przez swoje małe realizacje przekraczają próg dużo wyższy niż tylko domowy, że ich hafty, sposoby w szyciu, strykowaniu i zadawaniu koloru graniczą z rewirami czystej twórczości.
Każda część Polski ma nieco odmienny sposób noszenia się ludzi, własny pejzaż i współgrającą z nim zabudowę, różne upodobania i przyzwyczajenia, i ów bogaty zespół spraw, który powoduje inność. Inność wyrażającą się zarówno w przejawach życia potocznego, jak i w sztuce. Muzyka i muzykowanie, różne postaci formowania spontanicznego, plastyka przestrzeni, język i słowotwórstwo. [...]
Śląsk [...]Cenił pracę ręki, dom jako małe sanktuarium, dla podziwu wysuwał to, co miało swoją logikę, wypracowanie i pięknie odbijało od czarnego pyłu ziemi. Dom był ostoją klanu, w której musiały błyszczeć kobiece talenty. Jakkolwiek nowe czasy oddaliły ten układ, to jednak nawet w strefie akademickiej echo tamtych skłonności, można odnaleźć i wyróżnić. Bowiem genius loci, duch miejsca, jest siłą znaczniejszą niż się spodziewamy i obala standard, chcemy czy nie chcemy, przede wszystkim wśród ludzi wrażliwych.
Grupa PRZEKAZ istnieje od trzynastu lat i skupiała do niedawna trzynaście artystek związanych z tkaniną. Zrobienie wystawy zbudowanej na podwójnej trzynastce zdradza poczucie humoru jej adherentek. Niestety, od bardzo niedawna jest ich o jedną osobę mniej - nieoczekiwany zwrot losu przeszkodził wymyślonej figurze.
Obecność grupy w pejzażu artystycznym Śląska potwierdzają systematyczne wystawy. Organizowane zazwyczaj na wyciągnięcie ręki, w Polsce południowej, przy każdej kolejnej podsuwają oku widza nowe układy, sposoby czy pomysły. Uczestniczki dojrzewają nie tylko z wiekiem i doświadczeniem, ale w miarę wspólnej pracy i pokazów. Nabierają siły.
Grupa ma zatem swoją wewnętrzną dynamikę, spowodowaną, poza wszystkim innym, różnicą wieku. Okazuje się, że dobrze jest sprzymierzyć ze sobą różne talenty, metryki i energie. Związek trzynastu osób nie był nigdy formacją ideowo-programową, nie stawiał barier, niczego nie wymagał i nic nie wykluczał. Można raczej powiedzieć, że artystki się zeszły, aby na scenie sztuk wizualnych bronić swego miejsca i godności tkaniny, dbać o widoczność tej sztuki. Albo, żeby wspólnie dać wyraz "kobiecej" twórczości. Lub jeszcze po to, by instynktownie szukać odnowy i odświeżenia formy w praktyce przez artystów odsuwanej na bok. Reszta między nimi jest już tylko sprawą koleżeństwa, często przyjaźni, najczęściej wspólnotowości lekkiej, bo bez kodeksu. Tkaczki szanują swoją odmienność i nie nawracają nikogo na własną pojedynczą wiarę warsztatową. Przeciwnie, ta grupa stale uczy samą siebie i wszystkich dookoła jak współpracować, że jest to możliwe i, co więcej, twórcze. Być może o tym właśnie chce powiedzieć jej tytułowe słowo "przekaz". Bo, prawdę mówiąc, poza bardzo starymi prawdami nie mamy dzisiaj wiele więcej do przekazania. Także w sztuce.
Miękkie lub miękko-twarde (kiedy z różnych materiałów) kompozycje należące do grupy PRZEKAZ kompozycje tkackie przybierają różną postać, bo czerpią z różnych źródeł. Stosunkowo mało w nich klasyki. choć ona jest również widoczna jako punkt odbicia. Jednak częściej przypominają formy naturalne - kokony, gniazda, kwiaty morza, szaty czy struktury prowadzone geometrią, albo znów epitafia czy kapliczki. Chętnie łączone są w nich różne wątki i sposoby przeplotu lub łączenia materii Tradycji wełny, bawełny, sisalu i lnu towarzyszą tiule, cekiny, koraliki, pasmanteria, a także drewienka i kamienie. Te tkaniny w swoich formach bywa, że powodują się samymi właściwościami materiału, ale i obrazem natury, romantycznym porywem ręki, chęcią na anegdotę, czy matematycznym porządkiem swoistej architektury. Łapią powietrze ażurem, albo puchną jak watowane kołdry, owijają nicią tajemniczą zawartość lub tworzą paranaturalne "zbiory" jednakowych miękkich kształtów.
Strzelają dowcipem formy, albo po prostu opowiadają baśnie. Wystawy tych obiektów, bardzo zazwyczaj scenograficzne, chętnie operujące efektami świetlnymi, dają dobry wgląd w ich nową postać i w możliwości ciekawego rozgrywania nimi przestrzeni wystawowej. W tym zaczarowanym świecie ludzie lubią przebywać. [...]
Swoje związki z włóknem i warsztatem tkackim zaczynały rozmaicie. Choć prawie wszystkie uczestniczki grupy pochodzą stąd, ze Śląska, studiowały w rozproszeniu, w różnych uczelniach i na różnych kierunkach. Rzadko kiedy była to pracownia tkaniny w Akademii krakowskiej. Najczęściej miały do czynienia z Wydziałem Grafiki w Katowicach, ale kończyły też Wyższe Szkoły Sztuk Plastycznych poznańską i wrocławską, Uniwersytet Śląski w Cieszynie, Wyższą Pedagogiczną w Częstochowie. Skoro zaangażowane były w różne pracownie, warsztaty i surowce, i do dzisiaj każda z artystek uprawia, poza formowaniem tkackim. dodatkowo coś jeszcze - malarstwo, grafikę, projektowanie, fotografię, rzeźbę w papierze czerpanym, metalu czy skórze, ich tkaniny muszą wyglądać nie jednakowo. To rozdroże, które wybrały sobie na miejsce pracy, nadaje im taki wygląd i go zasila, i nie trzeba życzyć autorkom zbytnich zabiegów dla oczyszczenia się ze spowodowanych nim naleciałości czy zapożyczeń. Niech dalej będzie tak jak jest - niech ich tkanina, jak do tej pory, swobodnie rozgrywa się pomiędzy dawnymi punktami wyjścia, silną specyfiką domu, pracownią jako miejscem eksperymentu, a światem dla konfrontacji własnego z obcym. I niech dalej przędą się nici kobiecego porozumienia. Sam świat czy sama pracownia dostatecznie nie wzmocnią poszukiwanej formy, siła bierze się z tej całości.”
Powrót
GRUPA PRZEKAZ: Ewa Bergel, Maria Błotko-Kiszka, Renata Domke, Barbara Frankiewicz, Ewa Jędryk-Czarnota, Maria Lepszy, Violetta Malczyk-Kotarska, Grażyna Malinowska-Krakowczyk, Katarzyna Pasternak, Aleksandra Polanowska, Sonia Pryszcz-Botor, Ewa Rosiek-Buszki, Hanna Żywicka
„Wśród wielu skomplikowanych układów i spektakli sztuki współczesnej, która rozszerzając granice zagarnia coraz więcej, mieszając aktywne ze statycznym, vulgus z sacrum, żeńskie z męskim, a życie ze sztuką - znalezienie się wobec dzieła tkanego może przynieść uczucie ulgi. Choćby było ono wplątane w ambicje twardej awangardy, choćby mało przypominało swoją przeszłą chłopską czy dworską postać, pozostaje jednak w widoczny sposób ciepłym i rodzinnym przedmiotem, który chętnie zabralibyśmy do domu. Tyczy się to nie tylko obiektów sztuki kształconej. Często kobiety o zręcznych rękach, dalekie przecież od życia galeryjnego, nie wiedzą, że przez swoje małe realizacje przekraczają próg dużo wyższy niż tylko domowy, że ich hafty, sposoby w szyciu, strykowaniu i zadawaniu koloru graniczą z rewirami czystej twórczości.
Każda część Polski ma nieco odmienny sposób noszenia się ludzi, własny pejzaż i współgrającą z nim zabudowę, różne upodobania i przyzwyczajenia, i ów bogaty zespół spraw, który powoduje inność. Inność wyrażającą się zarówno w przejawach życia potocznego, jak i w sztuce. Muzyka i muzykowanie, różne postaci formowania spontanicznego, plastyka przestrzeni, język i słowotwórstwo. [...]
Śląsk [...]Cenił pracę ręki, dom jako małe sanktuarium, dla podziwu wysuwał to, co miało swoją logikę, wypracowanie i pięknie odbijało od czarnego pyłu ziemi. Dom był ostoją klanu, w której musiały błyszczeć kobiece talenty. Jakkolwiek nowe czasy oddaliły ten układ, to jednak nawet w strefie akademickiej echo tamtych skłonności, można odnaleźć i wyróżnić. Bowiem genius loci, duch miejsca, jest siłą znaczniejszą niż się spodziewamy i obala standard, chcemy czy nie chcemy, przede wszystkim wśród ludzi wrażliwych.
Grupa PRZEKAZ istnieje od trzynastu lat i skupiała do niedawna trzynaście artystek związanych z tkaniną. Zrobienie wystawy zbudowanej na podwójnej trzynastce zdradza poczucie humoru jej adherentek. Niestety, od bardzo niedawna jest ich o jedną osobę mniej - nieoczekiwany zwrot losu przeszkodził wymyślonej figurze.
Obecność grupy w pejzażu artystycznym Śląska potwierdzają systematyczne wystawy. Organizowane zazwyczaj na wyciągnięcie ręki, w Polsce południowej, przy każdej kolejnej podsuwają oku widza nowe układy, sposoby czy pomysły. Uczestniczki dojrzewają nie tylko z wiekiem i doświadczeniem, ale w miarę wspólnej pracy i pokazów. Nabierają siły.
Grupa ma zatem swoją wewnętrzną dynamikę, spowodowaną, poza wszystkim innym, różnicą wieku. Okazuje się, że dobrze jest sprzymierzyć ze sobą różne talenty, metryki i energie. Związek trzynastu osób nie był nigdy formacją ideowo-programową, nie stawiał barier, niczego nie wymagał i nic nie wykluczał. Można raczej powiedzieć, że artystki się zeszły, aby na scenie sztuk wizualnych bronić swego miejsca i godności tkaniny, dbać o widoczność tej sztuki. Albo, żeby wspólnie dać wyraz "kobiecej" twórczości. Lub jeszcze po to, by instynktownie szukać odnowy i odświeżenia formy w praktyce przez artystów odsuwanej na bok. Reszta między nimi jest już tylko sprawą koleżeństwa, często przyjaźni, najczęściej wspólnotowości lekkiej, bo bez kodeksu. Tkaczki szanują swoją odmienność i nie nawracają nikogo na własną pojedynczą wiarę warsztatową. Przeciwnie, ta grupa stale uczy samą siebie i wszystkich dookoła jak współpracować, że jest to możliwe i, co więcej, twórcze. Być może o tym właśnie chce powiedzieć jej tytułowe słowo "przekaz". Bo, prawdę mówiąc, poza bardzo starymi prawdami nie mamy dzisiaj wiele więcej do przekazania. Także w sztuce.
Miękkie lub miękko-twarde (kiedy z różnych materiałów) kompozycje należące do grupy PRZEKAZ kompozycje tkackie przybierają różną postać, bo czerpią z różnych źródeł. Stosunkowo mało w nich klasyki. choć ona jest również widoczna jako punkt odbicia. Jednak częściej przypominają formy naturalne - kokony, gniazda, kwiaty morza, szaty czy struktury prowadzone geometrią, albo znów epitafia czy kapliczki. Chętnie łączone są w nich różne wątki i sposoby przeplotu lub łączenia materii Tradycji wełny, bawełny, sisalu i lnu towarzyszą tiule, cekiny, koraliki, pasmanteria, a także drewienka i kamienie. Te tkaniny w swoich formach bywa, że powodują się samymi właściwościami materiału, ale i obrazem natury, romantycznym porywem ręki, chęcią na anegdotę, czy matematycznym porządkiem swoistej architektury. Łapią powietrze ażurem, albo puchną jak watowane kołdry, owijają nicią tajemniczą zawartość lub tworzą paranaturalne "zbiory" jednakowych miękkich kształtów.
Strzelają dowcipem formy, albo po prostu opowiadają baśnie. Wystawy tych obiektów, bardzo zazwyczaj scenograficzne, chętnie operujące efektami świetlnymi, dają dobry wgląd w ich nową postać i w możliwości ciekawego rozgrywania nimi przestrzeni wystawowej. W tym zaczarowanym świecie ludzie lubią przebywać. [...]
Swoje związki z włóknem i warsztatem tkackim zaczynały rozmaicie. Choć prawie wszystkie uczestniczki grupy pochodzą stąd, ze Śląska, studiowały w rozproszeniu, w różnych uczelniach i na różnych kierunkach. Rzadko kiedy była to pracownia tkaniny w Akademii krakowskiej. Najczęściej miały do czynienia z Wydziałem Grafiki w Katowicach, ale kończyły też Wyższe Szkoły Sztuk Plastycznych poznańską i wrocławską, Uniwersytet Śląski w Cieszynie, Wyższą Pedagogiczną w Częstochowie. Skoro zaangażowane były w różne pracownie, warsztaty i surowce, i do dzisiaj każda z artystek uprawia, poza formowaniem tkackim. dodatkowo coś jeszcze - malarstwo, grafikę, projektowanie, fotografię, rzeźbę w papierze czerpanym, metalu czy skórze, ich tkaniny muszą wyglądać nie jednakowo. To rozdroże, które wybrały sobie na miejsce pracy, nadaje im taki wygląd i go zasila, i nie trzeba życzyć autorkom zbytnich zabiegów dla oczyszczenia się ze spowodowanych nim naleciałości czy zapożyczeń. Niech dalej będzie tak jak jest - niech ich tkanina, jak do tej pory, swobodnie rozgrywa się pomiędzy dawnymi punktami wyjścia, silną specyfiką domu, pracownią jako miejscem eksperymentu, a światem dla konfrontacji własnego z obcym. I niech dalej przędą się nici kobiecego porozumienia. Sam świat czy sama pracownia dostatecznie nie wzmocnią poszukiwanej formy, siła bierze się z tej całości.”
Powrót
