Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska

    
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia
Gdańsk Dolne Miasto
tel/fax: 305 40 50
www.laznia.pl

 
Sympozjum:
"Działania artystyczne w przestrzeni publicznej. Aspekty estetyczne i społeczne"

14 - 15 października 2005r.


Wystawa prac zgłoszonych do konkursu Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska

14 - 30 października 2005r.




Sympozjum towarzyszyć będzie otwarciu wystawy projektów zgłoszonych do konkursu na trwałe dzieło Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska. Podczas konferencji poruszane zostaną zagadnienia związane z artystycznymi działaniami trwałymi i efemerycznymi w przestrzeni publicznej oraz aspekty społeczne działań artystycznych w projektach rewitalizacyjnych dzielnic postindustrialnych. Sympozjum złożone z prezentacji projektów już zrealizowanych w innych miastach oraz wystąpień krytyków sztuki, zakończone zostanie dyskusją. Swój udział potwierdzili m.in. prof. Halina Taborska, dr Maria Hussakowska, Maria Anna Potocka, Piotr Krajewski, dr Piotr Lorens, Norbert Weber, Martin Sturm, Peter Herbstreuth 

Autorzy koncepcji:
Jadwiga Charzyńska, Bronisław Małecki, Robert Rumas, Małgorzata Zwolicka 


Projekt Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska został objęty patronatem
Pana Donalda Tuska, Wicemarszałka Sejmu RP 
Pana Waldemara Dąbrowskiego, Ministra Kultury RP 



Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska 

Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia jest animatorem nowego projektu artystycznego polegającego na stworzeniu kolekcji trwałych dzieł sztuki w przestrzeni miejskiej pt. Galeria Zewnętrzna Miasta Gdańska. Stanowić on ma przyczynek do zmiany charakteru dzielnicy, w której instytucja jest zlokalizowana. Zakłada się, że kolekcja Galerii będzie tworzona przez lata, zaś realizowane dzieła wyłaniane w ramach regularnie ogłaszanych, zamkniętych, międzynarodowych konkursów.

Co proponujemy
Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia proponuje włączenie się w proces transformacji społecznej i architektonicznej Dolnego Miasta poprzez współdziałanie w zakresie wieloletniego planu rewitalizacyjnego. Wymaga to bliskiej współpracy z naukowcami, planistami, architektami a także politykami. 
Teren działań związanych z tworzeniem kolekcji Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska obejmuje ulice: 
• od strony wschodniej za Zieloną Bramą poprzez ul. Stągiewną, Szopy, Kamienną Groblę, Dobrą, 
• od południa zamykające dzielnicę ulice: Reduta Wilk, Reduta Wyskok, Reduta Dzik, Chłodną 
• od północy skrzyżowanie ulicy Podwale Przedmiejskie z Łąkową, oraz ul. Dolną, Śluzę, Jaskółczą, Jałmużniczą, a także Toruńską 
• od strony południowej za oddzielającym go Podwalem Przedmiejskim. 

Udostępnienie tego terenu mogłoby, przy jednoczesnej rewitalizacji samych dzielnic i poszczególnych jej ulic, znajdujących się tam zabytków stworzyć nową jakość oferty kulturowej dla mieszkańców Trójmiasta jak i turystów. 
Założenia miasta dotyczące otworzenia komunikacji wodnej dają szansę na wypracowanie wspólnego projektu, gdzie dzieła powstające w ramach Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska wzdłuż ulic ciągnących się równolegle do nabrzeży będą połączone z zakładanymi funkcjami. 
Działania te oparte na międzynarodowej współpracy i wykorzystaniu infrastrukturalnych funduszy unijnych, przy odpowiedniej całościowej wizji mogłyby przynieść korzyści gospodarcze służące społeczeństwu i samemu miastu. 
Proponujemy stworzenie na terenie Dolnego Miasta miejsc służących podniesieniu atrakcyjności dzielnicy. Współczesne realizacje artystyczne są w wielu wypadkach działaniami multimedialnymi, lecz także nie stroniącymi od tradycyjnych środków wyrazu. Zakładamy tworzenie obiektów nowoczesnych, trwale wpisujących się w krajobraz miasta, gdzie sztuka podejmuje bezpośredni ‘dialog’ z życiem. Mamy nadzieję, że proces przez nas inicjowany w dalszej perspektywie zainteresuje prywatnych inwestorów i jednocześnie umożliwi realizację wybitnych dzieł artystycznych. 
Instytucje kultury działające na terenie Dolnego Miasta (tu zlokalizowane są m.in. Akademia Muzyczna, Akademia Sztuk Pięknych, Muzeum Narodowe) mogą twórczo i aktywnie włączyć się w projekt Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska, co z całą pewnością przyspieszyłoby proces rewitalizacji dzielnicy i jej poszczególnych ulic oraz znajdujących się tam zabytków. Poprzez takie działania można będzie stworzyć nową jakość oferty kulturalnej dla mieszkańców Trójmiasta jak i turystów. 

Lokalizacja:
CSW „Łaźnia” proponuje rozbudowane działania artystyczne skupiające się na terenach: 
• dawnej promenady prowadzącej od Stągwi Mlecznych do skrzyżowania z ulicą Dolną (2006)* 
• skrzyżowanie ulic Podwale Przedmiejskie i Łąkowej, przystanek tramwajowo-autobusowy wraz z 
przejściem podziemnym (2007)*
• przedłużenie dawnej promenady od ulicy Dolnej do ulicy Reduta Wilk ( ulice Kamienna Grobla, 
Dobra) (2008)* 
• obejmujących obszar pomiędzy Śródmieściem a Bastionami, w szczególności ulice Toruńska i 
Łąkowa , tereny pokolejowe oraz dawna zajezdnia tramwajowa (2009)*

* planowany rok realizacji dzieła

Konkurs zamknięty traktowany jako działanie pilotażowe ogłoszono 31 stycznia 2005. 


Działania artystyczne: 
Wszystkie działania podjęte w ramach Galerii Zewnętrznej Miasta Gdańska prowadzić mają do powstania stałych elementów i jakości artystycznych w pejzażu dzielnicy poprzez:
• zagospodarowanie przestrzeni stałymi elementami sztuki w postaci rzeźb, instalacji, instalacji dźwiękowych, świetlnych, projekcji wizualnych wykorzystujących postindustrialne sytuacje, malarstwa ściennego, założeń architektonicznych 
• stworzenie lokalnej rozgłośni radiowej (służącej promocji kultury, wydarzeń i informacji o dzielnicy Dolne Miasto) 
• wypoczynek i rekreację, tworzenie miejsc sprzyjających spotkaniom społeczności lokalnej oraz gości (organizowanie koncertów, wieczorów autorskich itp.) 
• refleksję historyczną i teraźniejszą na temat kondycji aglomeracji miejskiej (organizowanie spotkań, sympozjów o tematyce historycznej , nawiązującej do historii miasta i dzielnicy) 
• edukację dzieci i młodzieży (prowadzenie stałych warsztatów edukacyjnych w obrębię powstających dzieł sztuki, dotyczących zarówno sztuki współczesnej jak i ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego). Już teraz prowadzimy programy adresowane do młodzieży takie jak „Wędrowcy”, „Kraina kreatywności”, jak i dorosłych („In Progress”, „Muzyka współczesna dla gospodyń domowych”, „Pod prysznicem sztuki”)

Trochę historii
Gdańsk był od wieków miastem związanym z wodą w szerokim tego znaczeniu. Jako miasto portowe żyjące i funkcjonujące dzięki dostępowi do morza poprzez rzeki i sieć kanałów, stwarzało i stwarza wielkie możliwości komunikacyjne, do czego przyczyniają się uwarunkowania gospodarcze. Nie bez powodu miasto to przez wieki opierało się bezpośrednim zewnętrznym ingerencjom politycznym, nie bez powodu budowało fortyfikacje. Gdańsk zawsze był miastem wielokulturowym, stanowiącym „Wrota Polski” , gdzie obok działań gospodarczych kwitła kultura. Przez wieki funkcjonowały tu obok siebie społeczności polska, niemiecka i żydowska, potencjał miasta przyciągał najlepszych artystów i architektów. 

Dolne Miasto jako dzielnica Gdańska po raz pierwszy wzmiankowane jest w źródłach historycznych w 1626 r. jako Neu Stadt. Zasadniczy rozwój tej części miasta nastąpił w XIX w. oraz na początku XX w. wtedy też otrzymało ono swój specyficzny charakter dzielnicy robotniczo – mieszczańskiej. Zostały wybudowane obiekty użyteczności publicznej tj. kościół Panny Maryi (1857), szpital (1853), łaźnia miejska (1908), a także fabryka broni (1856), fabryka tytoniu (1927), zakłady artyleryjskie (1873) jak i wiele mniejszych fabryk. Otworzono linię tramwajową kursującą od zajezdni przy ulicy Łąkowej aż do Wrzeszcza. Warunki „naturalne” zamknęły jednak możliwości rozwoju Dolnego Miasta i możliwości komunikacyjne dzielnicy: od zachodu i południa granice stanowiła Nowa Motława od wschodu pozostałości jeszcze XVII wiecznych fortyfikacji. 

Powojenna historia Gdańska oraz wydarzenia społeczno-gospodarcze spowodowały przełożenie środków ciężkości w inne części miasta, powodując samoistną degradację rejonów przed wojną będących nowoczesnymi dzielnicami jak Dolne Miasto. Brak planu naprawy i zagospodarowania przestrzennego spowodował degradację wielu budynków. Dodatkowo budowa trasy warszawskiej zamknęła miasto od strony północnej, zlikwidowano linię tramwajową. Spowodowało to, iż te tereny kiedyś tętniące życiem stały się miejscami zdegradowanymi mentalnie i architektonicznie wymagają szeroko pojętej rewitalizacji. 

Dolne Miasto nie powróci do swej dawnej funkcji, ale powinno ją zmienić na wielu płaszczyznach życia społecznego przybierając nowy europejski charakter. Powinno stać się miejscem żywym, w którego krajobrazie znajdzie się sztuka współczesna odwołująca się do dobrze sprawdzonej tradycji wielokulturowości.