Europejski Festiwal Sztuki Performance EPAF 2009

Program openEPAF:
Tal Alperstein (Izrael), Marta Bosowska (Polska), Angelika Fojtuch (Polska), Sofia Greff (Rumunia/Niemcy), Justyna Koekke (Polska/Niemcy), Andrea Lange (Niemcy), Rita Marhaug (Norwegia), Melati Suryodarmo (Indonezja), Andree Weschler (Francja), Agnes Yit (Malezja/Singapur)

Program z udziałem artystek brytyjskich Women's Work UK:
Traci Kelly, Michelle Browne, Francesca Steele, Anna Krzystek, Pernille Spence, Sheila Ghelani

Wstęp wolny

Program festiwalu EPAF 2009
środa 14.10
12.00: konferencja prasowa [Kino.Lab]
14.00: performance: Justyna Koeke [Pl. Konstytucji]

czwartek 15.10
17.00: projekcja/promocja DVD z zapisem filmowym EPAF2008 [Kino.Lab]
18.00: otwarcie festiwalu [hall CSW]
od 18.15: performances: Marta Bosowska, Angelika Fojtuch, Sofia Greff, Justyna Koeke, Francesca Steele, Agnes Yit

piątek 16.10
17.00: spotkanie z kuratorem programu brytyjskiego Nikki Milican [Kino.Lab]
od 18.00: performances: Tal Alperstein, Sheila Ghelani, Andrea Lange, Rita Marhaug

sobota 17.10
12.00: dyskusja z artystkami [Kino.Lab]
od 15.00: performance: Traci Kelly
17.00: projekcja wideo z archiwum Ośrodka Sztuki Performance [Kino.Lab]
od 18.00: performances: Michelle Browne, Anna Krzystek, Pernille Spence, Melati Suryodarmo, Andree Weschler


Europejski Festiwal Sztuki Performance EPAF prezentuje różnorodność aktualnych tendencji w sztuce akcji na świecie. 4. edycję festiwalu tworzą dwa programy: pierwszy to openEPAF, którego kuratorem jest Waldemar Tatarczuk, drugi to przygotowana przez Nikki Milican prezentacja artystów związanych z National Review of Live Art (NRLA) w Glasgow, najdłużej istniejącego festiwalu sztuki performance na świecie. openEPAF to projekt o charakterze konkursu, którego celem jest eksplorowanie sceny performance na świecie i prezentacja nowych interesujących indywidualności artystycznych, eksperymentujących w obszarze sztuki akcji. Do openEPAF 2009 zgłosiło swój akces około 100 artystów ze wszystkich kontynentów, z których zakwalifikowano dziesiątkę. Festiwalowi towarzysza projekcje wideo, dyskusje i spotkania z artystami.
Sztuka performance jest emanacją podmiotowości, najpełniej manifestują się w niej zawiłości ludzkiej natury, gdyż jak żadna inna nakierowana jest na artystę - który sam z siebie czyni przedmiot i podmiot swojego działania.
Tegoroczna edycja festiwalu prezentuje współczesną sztukę performance kobiet.
Rytuały związane z ciałem, eksplorowanie intymności, polemika z mitami idą w parze z dużą dozą autoironii. To, co wydaje się przypisane kobiecemu doświadczeniu, wchodzi w obszar bardziej uniwersalny, zaciera się podział na męskie i żeńskie. Historie opowiedziane przez artystki rozpraszają się na wiele pojedynczych historii, w których wątek płciowy odgrywa znaczenie marginalne.

Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy kobiece doświadczenie determinuje współcześnie sztukę performance artystek? Czy przekraczanie konwencji, tabu, żonglowanie kliszami kobiecości jest nadal jej wyróżnikiem? Elementy, które w pewien sposób ją określają - rytuały związane z ciałem, eksplorowanie własnych doświadczeń, polemika z mitami często idą w parze z głęboką refleksją natury bardziej ogólnej lub autoironią. To, co wydaje się przypisane kobiecemu doświadczeniu, wchodzi w obszar uniwersalny, zupełnie niezależny od płci.

Nikki Milican, kurator programu brytyjskiego festiwalu EPAF 2009, od lat 70. inicjuje rozmaite wydarzenia związane ze sztuką akcji i tańcem współczesnym. Ma to związek z jej indywidualną aktywnością w sferze performance. Jej wpływ jest obecny nie tylko na scenie brytyjskiej. W latach 80. Nikki Milican podróżowała po Europie i Ameryce nawiązując kontakty z twórcami z Europy Wschodniej, Hiszpanii, Portugalii, Kanady, Stanów Zjednoczonych, w latach 90. skupiła się na Indiach i obrzeżach Pacyfiku. Od tamtej pory konsekwentnie stwarza możliwości prezentowania sztuki w Wielkiej Brytanii radykalnym artystom z najdalszych zakątków świata.
Założyła i prowadziła Centrum Sztuki w Bath, w latach 70. i 80. działała w Midland Group. W tym czasie pracowała z uznanymi artystami i pomagała stawiać pierwsze kroki debiutantom. Od 1984 jest dyrektorem artystycznym New Moves International, organizuje w Glasgow festiwal National Review of Live Art (New Territories). To najdłużej istniejący i jeden z najważniejszych festiwali sztuki performance nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale i na świecie. Jego początki są związane z jednodniowym wydarzeniem zwanym Platformą Performance organizowanym przez Steve'a Rogersa w Midland Group Arts Centre od 1979, które przekształciło się w duży, doroczny festiwal sztuki akcji i działań intermedialnych. Gromadzi artystów z całego świata, zarówno mistrzów jak i debiutantów. Charakterystyczną cechą festiwalu jest prezentowanie wystaw, performances i innych rodzajów aktywności, które zacierają granice pomiędzy gatunkami i mediami, kształtują się ponad formalnymi ograniczeniami.
Milican związała się z Glasgow na początku lat 80., kiedy tworzyła programy performance dla Third Eye Centre, obecnie Centre for Contemporary Arts. Zainicjowała festiwal tańca, pierwotnie określany jako New Moves, który skupiał się na eksperymentalnych kierunkach w obszarze współczesnych nurtów sztuki. Dzięki jej programom zadebiutowali w Wielkiej Brytanii artyści tej rangi co Wim Vandekeybus i Alain Platel. Czas, który spędziła w Third Eye Centre przyczynił się do ożywienia kulturalnego Glasgow. Wyraziste i odważne programy, jakie stworzyła, pomogły ukształtować widownię, która regularnie odwiedza miejsca, w których prezentowane są performances w ramach National Review of Live Art. Podczas programu New Territories Milican prowadzi coroczne zimowe szkoły, rodzaj intensywnych kursów, które umożliwiają artystom, absolwentom i nauczycielom rozwijanie umiejętności i przekraczanie ograniczeń gatunkowych. W lipcu 1998 Nikki Milican została wyróżniona honorowym MA z Nottingham Trent University, w 2002 otrzymała Award for Excellance in International Dance (za całokształt osiągnięć) nadaną przez International Theatre Institute. W latach 2002 i 2003 była szefem zewnętrznej komisji egzaminacyjnej kursu Contemporary Theatre Practice w Royal Scottish Academy of Music and Drama. Od 2006 jest profesorem wizytującym Uniwersytetu w Bristolu. Była jednym z założycieli Archiwum Sztuki Akcji (The Live Art Archives), które gromadzi cyfrowe dokumentacje performances oraz kolekcję druków i publikacji poświęconych sztuce akcji. W jego skład wchodzi Record of Live Art Practice, archiwum National Review of Live Art (katalog dostępny w sieci), Digital Performance Archive, Arts Council England Live Art i Performance Archive the Franko B Archive oraz archiwum magazynu Performance. Archiwa posiadają także w swoich zbiorach oryginalne taśmy z The queerupnorth Video Archive i kopie DVD dostępne dla publiczności. W CSW w ramach EPAF 2009 Nikki Milican przedstawi 6 artystów brytyjskich reprezentatywnych dla NRLA. Nawiążemy również współpracę dotyczącą digitalizacji dokumentacji performance w związku z przygotowaniami do utworzenia cyfrowego archiwum sztuki performance w Polsce.

Tegoroczny festiwal zainauguruje działalność nowej przestrzeni Laboratorium.


Słowo od kuratora festiwalu:
EPAF 09. WOMEN ONLY
Podczas selekcji materiału nadesłanego przez artystów z całego świata, okazało się, że performances kobiet są bardziej interesujące, bardziej mnie poruszyły, co dla mnie samego jest pewnym zaskoczeniem.
Waldemar Tatarczuk

Sztuka performance jest emanacją podmiotowości, najpełniej manifestują się w niej zawiłości ludzkiej natury, gdyż jak żadna inna nakierowana jest na artystę - który sam z siebie czyni przedmiot i podmiot swojego działania. Ale czy podmiotowość kobiety w najpełniejszy sposób wykorzystuje ten potencjał? Sztuka kobiet nie była interesująca z założenia, okazała się taką w toku przygotowań tegorocznej edycji EPAF 09. Trudno więc mówić o przeglądzie sztuki kobiet. Podobnie jak o próbie wyłuskania różnic gatunkowych pomiędzy tak zwaną sztuką męską i sztuką kobiecą, i wywyższenie tej ostatniej jako enklawy w zmaskulinizowanym świecie sztuki (i nie tylko). Kobiety sięgają do własnego doświadczenia, które staje się punktem wyjścia do pytania o możliwość, bądź niemożność komunikacji do tworzenia relacji i dialogu z rzeczywistością i jej śladami z przeszłości.
Pojawia się pytanie, czy kobiece doświadczenie determinuje współczesną sztukę performance kobiet? Czy przekraczanie konwencji, tabu, żonglowanie kliszami kobiecości jest nadal jej wyróżnikiem? Wydaje się, że elementy, które w pewien sposób ją określają - rytuały związane z ciałem, eksplorowanie intymności, polemika z mitami idą w parze z dużą dozą autoironii. To, co wydaje się przypisane kobiecemu doświadczeniu, wchodzi w obszar bardziej uniwersalny, międzypłciowy. Tożsamość jest konstruowana, zaciera się podział na męskie i żeńskie. Historie opowiedziane przez artystki rozpraszają się na wiele pojedynczych historii, w których wątek płciowy odgrywa już znaczenie marginalne.
Marta Ryczkowska

Women's Work UK
Wszystkie artystki, które znajdują się w programie, są związane z National Review of Live Art (NRLA), niektóre przez spory okres jego 30-letniej historii, inne jako artystki programu Elevator, który wspiera młodych twórców rozpoczynających karierę. Wszystkie artystki to silne i niezależne kobiety, które wykorzystują swe ciała i umysły aby zakwestionować rolę we własnych społecznościach i czynią ze swoich praktyk potężne narzędzie, zmierzające do zmiany w postrzeganiu kobiet i różnic kulturowych. To, czego będziecie świadkami w każdym z performances odzwierciedla różnorodność aktualnych tendencji w kobiecym performance w Wielkiej Brytanii i w pewien sposób sprzeciwia się temu, co postrzegamy jako brak równowagi w zmaskulinizowanym środowisku sztuki performance na kontynencie europejskim.
Dr Nikki Milican, MA
Dyrektor Artystyczna Festiwalu New Territories (w ramach NRLA)

Pernille Spence
Pernille Spence jest szkocką artystką. Ma przygotowanie z zakresu tańca, rzeźby i sztuki medialnej, od połowy lat 90. tworzy instalacje, performances i wideo. Wystawia na całym świecie, jej realizacje były prezentowane m.in. w Australian Centre for Moving Image w Melbourne, Edith-Russ-Haus for Media Art w Oldenburgu w północnych Niemczech oraz we Fruitmarket Gallery w Edynburgu.
Pernille prowadzi wykłady na wydziale Time Based Art w Duncan of Jordanstone College of Art & Design. W 2006 odebrała prestiżową nagrodę Creative Scotland Award przyznawaną przez Scottish Arts Council.

Francesca Steele
Francesca Steele urodziła się w 1976. Jest artystką performance i wideo, mieszka w południowo-zachodniej Anglii. W 2006 otrzymała nagrodę Belsay Hall Fellowship. Wielokrotnie brała udział w programach artist in residence, prowadziła badania w ośrodkach medycznych i szpitalnych, takich jak The Centre for Life and PEALS w Newcastle, Oddział Histopatologii w Derriford Hospital w Plymouth, ostatnio w Horticultural Healing for Groundwork South West, w którym stosuje się ekoterapię dla osób z nabytym urazem mózgu.
Realizacje Steele są prezentowane w różnych miejscach Wielkiej Brytanii. Wystawiała między innymi w Baltic Centre for Contemporary Art, Gateshead and the Arnolfini w Bristolu. Jej nazwisko figuruje w rozmaitych publikacjach, włączając The Live Art Almanac (Live Art Development Agency, 2008) oraz Manuel Vason's Encounters - performance photography collaboration (Arnolfini 2007).
"Od siedmiu lat uprawiam sztukę akcji i wideo, w której wykorzystuję potencjał swojego ciała i kładę nacisk na obecność. W ciągu tych lat moje ciało wyraźnie się zmieniło, podobnie jak mój stosunek do niego, postrzeganie publiczności i jej odbiór. Z czasem liczne obawy i warstwy interpretacji narastały, stopniowo zbliżając się do punktu, w którym ciężar dyskursu każe mi zakwestionować i przewartościować moją praktykę artystyczną. Aby nadać temu procesowi właściwy kierunek przechodzę ustawiczną przemianę. Od początku roku trenuję i staję się kulturystką, co traktuję jako część mojej artystycznej praktyki. Stosuję typowy dla kulturystyki reżim treningów i diety jako rodzaj sztuki - po pierwsze dążąc do sprawdzenia i redefinicji tego, co uważamy za granice praktyki artystycznej, po drugie stosując praktykę kulturystyczną jako czynnik zmieniający moją własną formę fizyczną, coraz dalszą od konwencjonalnego wyobrażenia kobiecej figury i coraz bardziej zmodyfikowaną. Figury, która atakuje terytorium określonego męskiego piękna.
Oto moje ciało, które staje się dokumentem mojej praktyki artystycznej. Jako artystka pracuję z żywą materią ciała, które doświadcza fizycznej i estetycznej manipulacji i funkcjonuje w płciowych konwencjach. Poprzez performance dążę do zrewidowania wszystkich tych rozważań i rewizji postrzegania wpływu ciała na jego obecność."

Traci Kelly
Cielesne medytacje Traci Kelly oscylują pomiędzy performance, obrazem i tekstem. Jej poetycka wrażliwość, która dociera do trzewi otwiera przestrzeń dla wątpliwości i kwestionuje status ciała. Jej realizacje angażują publiczność, prowokują do intymnych gestów i szczerej ekspresji.
Traci Kelly tworzy wraz z Richardem Hancockiem kolektyw artystyczny hancock & kelly live. Prowadzą rodzaj śledztwa wpuszczając wirus w obszar natury, stosują różne formy współpracy, które skutkują niezwykłymi, dziwacznymi nieraz wydarzeniami.

Anna Krzystek
Anna Krzystek jest choreografką i performerką, mieszka w Glasgow, należy do kolektywu performance z Helsinek - Oblivia. "Minimalistyczna baza mojej pracy wyrasta z nieustającej fascynacji pojęciami wiążącymi czas, przestrzeń i kondycję człowieka.
Poprzez analizę fizyczności istoty ludzkiej, poszukuję związków pomiędzy artystą performance i widzem, moje prace angażują publiczność intelektualnie." "Pochodząca z Glasgow Krzystek tworząca na obrzeżach tańca współczesnego jest jednym z najbardziej interesujących choreografów, jakie Szkocja ma do zaoferowania". (The Scotsman)

Michelle Browne
Mieszka w Dublinie, ukończyła rzeźbę i historię sztuki w National College of Art and Design w Dublinie. Wystawia zarówno we własnym kraju jak i za granicą, brała udział w Urban Wasanii w Kenii, Art@work w Roscommon w Irlandii, Documenta Urbana w Kassel w Niemczech i TULCA 07 w Galway w Irlandii.
Jest zdobywczynią studenckiej nagrody NCAD Student Prize, The RDS James White Art Award 2006 i stypendystką The Arts Council w Irlandii. Michelle Browne jest także założycielem i kuratorem OUT OF SITE, festiwalu sztuki akcji w przestrzeni publicznej, który odbywa się w Dublinie.

Sheila Ghelani
"Moja praktyka artystyczna wyrasta z własnego doświadczenia skomponowanego z kulturowym dziedzictwem, idee pojawiają się na styku pojęć. Próbuję z przymrużeniem oka zaangażować w nią słowa i idee, które są dla mnie trudne.
Interesuje mnie hybrydalność zjawisk, przekraczanie, krew, skóra, kontrolowane eksperymenty, dobrze naoliwiona maszyna, kolory, genetyka, łączenie się i miłość. Moja praca uwzględnia "ożywianie" czy też zaangażowanie widowni, wykorzystuje materiały i obiekty w mało znany sposób (często zostawiając dokładnie zaplanowany choreograficzny bałagan). Jako artystka pragnę włączyć się we współczesną debatę dotyczącą rasy, terminologii i ich elementów określających.


Festiwal zrealizowany przy pomocy finansowej Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Organizatorzy: Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Fundacja Sztuka i Współczesność
Współpraca: Ośrodek Sztuki Performance Centrum Kultury w Lublinie
Patronat medialny: Gazeta Wyborcza, Aktivist, Exklusiv, Sztuka.pl, Artinfo.pl


Powrót