Europejska Noc Muzeów
Po raz kolejny możemy wziąć udział w polskiej edycji Europejskiej Nocy Muzeów - święta kultury i sztuki. Inicjatywa ta rokrocznie zjednuje sobie coraz to większą liczbę sympatyków i organizatorów. Na naszej kulturalnej mapie również w tym roku pojawiły się nowe miejsca. Nocy Muzeów jest często jedyną okazją do obejrzenia na co dzień nieudostępnianych kolekcji, nowych nabytków bądź zwyczajnie wystaw w niecodziennym nocnym entourage’u. Mimo późnej pory dnia nie obawiajmy się zabrać ze sobą dzieci. Bardzo wiele placówek organizuje właśnie dla nich specjalne atrakcje (warsztaty, konkursy, gry miejskie). Może to być zatem fantastyczny pomysł na wspólne spędzenie czasu a zarazem sposób na oswojenie najmłodszych ze sztuką. Można obejrzeć rekonstrukcje historyczne, zwiedzić wystawę sztuki współczesnej, multimedialne pokazy naukowe bądź posłuchać ulubionej muzyki. Warto poczuć tę wyjątkową atmosferę i wybrać się na wieczorny spacer szlakiem miejsc biorących udział w akcji. Zachęcają do tego w większości bezpłatne wejściówki i udogodnienia komunikacyjne. Większość wydarzeń będzie się odbywać między godz. 19. a 1.
Pełny plan wydarzeń
Szczególnie zachęcamy do odwiedzenia Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego, które otrzymało w depozyt z prywatnej kolekcji obraz Leona Wyczółkowskiego Królewicz Kazimierz i Długosz z 1873 roku.
Praca zostanie zaprezentowana podczas Europejskiej Nocy Muzeów 18 maja o godz. 19.00 w Domu Leona Wyczółkowskiego przy ul. Mennica 7 na Wyspie Młyńskiej. Będzie można ją tam oglądać do 30 listopada 2013 roku.
Obraz przedstawia scenę, kiedy wychowawca królewicza, Jan Długosz, znajduje Kazimierza Jagiellończyka na modlitwie, siedzącego przed drzwiami kościoła. Praca utrzymana w konwencji akademickiej należy do wczesnych dzieł Wyczółkowskiego. Obraz namalowany został pod wpływem Wojciecha Gersona, w czasie nauki w warszawskiej Klasie Rysunkowej, gdzie przyszły malarz zapisał się w 1869 r. Jest to więc dzieło dwudziestojednoletniego młodzieńca i świadczy o wielkim talencie jego twórcy.
Gerson zachęcał uczniów do zajęcia się tematami historycznymi i wiele lat później Wyczółkowski wspominał: „Św. Kazimierz [...] pod wpływem Gersona. Długosz zastaje świętego Kazimierza na modlitwie w noc księżycową [... ]. Malowałem kraplakiem (różem) staruszka z dobroczynności, jako Długosza w obrazie Św. Kazimierz. Przychodzi Gerson, gładzi brodę i mówi: Panie Leonie, ależ to za poziomkowe. Koledzy w ryk. Potem mnie tyle widzieli, bo tylko w domu malowałem. Po pół roku wystawiłem Św. Kazimierza w Warszawie w Towarzystwie Zachęty. Dawniej profesor rozstrzygał czy uczeń może wystawić. Gerson był w moim mieszkaniu i [ ... ] powiedział głaszcząc brodę: Może pan wystawić i owszem”. (Leon Wyczółkowski, listy i wspomnienia, oprac. Maria Twarowska, Wrocław 1960, s. 25, 28).
Wystawiony w 1873 roku w Zachęcie obraz przyniósł Wyczółkowskiemu rozgłos i pieniądze. Zakupiony za 800 rubli przez warszawskiego kolekcjonera Stanisława Rotwanda (1831-1916), był w jego rodzinie do 1939 roku. W 1942 sprzedano go w antykwariacie Wandy Czernic-Żalińskiej „Skarbiec” przy ul. Kredytowej 9 w Warszawie Zofii i Józefowi Rancewiczom. Po wojnie uważano go za zaginiony. W handlu antykwarycznym po raz pierwszy pokazano go w marcu 2001 roku w Domu Aukcyjnym Agra Art.
Królewicz Kazimierz i Długosz, który rozpoczął wielką karierę Leona Wyczółkowskiego, był wielokrotnie opisywany i reprodukowany, brał udział w jego indywidualnych wystawach, m.in. w 1932 roku w Instytucie Propagandy Sztuki i w 1937 roku w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.
Praca znana jest również pod nazwą Święty Kazimierz na modlitwie, Kazimierz Jagiellończyk i Długosz, czy Święty Kazimierz i Długosz. Jest to obraz olejny na płótnie, o wymiarach 74 x 61 cm. Sygnowany i datowany w prawym dolnym rogu: L. Wyczółkowski 1873. Na krosnach i ramie napisy: Dep 647/MWB.
Obraz jest niewątpliwie dziełem klasy muzealnej o szczególnym znaczeniu dla twórczości Leona Wyczółkowskiego. Łączy w sobie dwa niezwykle ważne tematy w malarstwie akademickim: historyczny i religijny. Muzeum Okręgowe nie posiadało dotychczas w swojej kolekcji pracy Leona Wyczółkowskiego o takiej tematyce. Pracę wypożyczył Muzeum Okręgowemu prywatny kolekcjoner pragnący zachować anonimowość.
Powrót
