EUGENIUSZ GET-STANKIEWICZ - Miedzoryt towarzyski

25 października - 06 listopada 2003
Wystawa w ramach Międzynarodowego Triennale Grafiki 2003.

Eugeniusz Get Stankiewicz, mistrz rysunku, grafik, artysta książki i plakatu, twórca konceptualnych działań w przestrzeni miejskiej studiował architekturę na Politechnice Wrocławskiej, a także grafikę i plakat w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych związany był z kontrkulturą studencką . Przez kilka lat był kierownikiem artystycznym Wydawnictwa Ossolineum. W swej macierzystej uczelni prowadził Pracownię Grafiki Warsztatowej, obecnie jest tam profesorem i kieruje Pracownią Rysunku na Wydziale Grafiki. W środowisku znany jest jako osoba nie biorąca udziału w konkursach graficznych, rzadko też wystawia, a prace swe najchętniej wykonuje na zamówienie. Mieszka, pracuje i naucza w oddanym mu i odrestaurowanym przez Miasto „Domku Miedziorytnika” na wrocławskim rynku. Tuż obok na Placu Solnym ufundowano w roku 2000 naturalnej wielkości spiżowy postument artysty w kształcie takim, jak on sam siebie wyobraża. Nic dziwnego, dla wrocławian Get Stankiewicz to od lat już postać kultowa. W roku 1995 warszawska Zachęta przygotowała monograficzną wystawę artysty.

Get Stankiewicz po raz pierwszy wystawiał w Jan Fejkiel Gallery w jubileuszowym roku 2000. Wtedy to właśnie, na wernisażu, spotkał Stanisława Wejmana, który w chwilę później, przy kawiarnianym stoliku, wykonał rysunek inspirujący powstanie pierwszej pracy z nie nazwanego jeszcze cyklu „miedzioryt Towarzyski”. Zgromadzone w ciągu trzech lat miedzioryty pokazywane były w odmiennych edycjach w warszawskiej Kordegardzie i Bibliotece Ossolineum we Wrocławiu.

W „miedziorycie Towarzyskim” Get wychodzi z osamotnienia, na które skazuje go kondycja rytownika, zwraca się ku artystom, przyjaciołom, także i obcym. Podejmuje ryzyko towarzyskie i artystyczne - zwraca się z prośbą o rysunek, według którego zobowiązuje się wykonać miedzioryt. Zależy mu bardziej na ulotnym, wykonanym od ręki szkicu niż na skończonym dziele. Autorytet artysty wybitnego, o uznanym już dorobku, każe domyślać się, że chodzi o coś więcej niż o wykonanie kopii. Jest w tym geście potrzeba kontaktu, sympatia człowieka ciekawego innych, ale, jak się okaże, i przewrotność artysty.

Na to niecodzienne wyzwanie odpowiedziało kilkudziesięciu twórców i ludzi sztuki, wśród nich postaci tak znane jak Andrzej Czeczot, Andrzej Dudziński, Edward Dwurnik, Stasys Eidrigevicius, Jacek Gaj, Andrzej Mleczko, Krzysztof Penderecki, Tadeusz Różewicz, Stanisław Wejman. Znakomite grono współczesnych zasilił ostatnio także Albrecht Durer. Przeniesienie ulotnych często szkiców w technikę miedziorytu udało się Getowi w sposób niezwykły. Obcowanie z pracami innych , konieczność znalezienia odpowiednich środków artystycznych dla każdego przekładu, wyzwoliło niezwykłą pomysłowość. W ten sposób przykurzona już nieco technika stała się terenem działań innowacyjnych i eksperymentalnych. Ten cykl to pomnik ku chwale miedziorytu.

Ale niecodzienność projektu Geta nie ogranicza się jedynie do spraw warsztatowych. Podziwiamy nie tylko zręczność artysty wchodzącego w ciało i krwioobieg innych. Ta „korespondencja sztuk” jest czymś niezwykłym w czasach kultu indywidualizmu i gwiazdorstwa. Get z premedytacją zaprosił do swego projektu także osoby powszechnie znane. Występuje tu jako równorzędny partner o uznanym autorytecie, nie zabiega o dodatkową reklamę. Dla wspólnego dobra wszyscy dzielą się częścią swej osobowości i charyzmy. Get, wykonując miedzioryt „według” oddaje cześć rysownikowi, zachowując jego autograf (delineavit), sam podpisuje się jako rytownik (sculpsit). Ta współpraca nawiązuje do historii dyscypliny, tworzy jednak zupełnie inny kontekst niż w wiekach średnich. Jest wyrazem przyjaznego spotkania artystów, próbą zrozumienia swej odmienności, postrzegania siebie poprzez innych, rezygnacją, choć na chwilę , z dominacji własnego ego. „miedzioryt Towarzyski” to niefrasobliwa nazwa dla przedsięwzięcia, którego zamysł jest głębszy, niż nam się wydaje.

Świadomie czy nieświadomie Get w sposób przewrotny formułuje pytania dotyczące istoty dyscypliny, którą uprawia, miejsca dla niej w czasach cyfrowego przyspieszenia i łatwo dostępnych technik reprodukcyjnych. Zalewowi coraz bardziej natrętnych, szybko powstających obrazów przeciwstawia przedłużony proces twórczy, utrwalanie - w sposób tylko sobie znany - obrazów pobranych od innych. To efekt pracy skupionej i długotrwałej, na przekór powszechnie dostępnemu ksero, powielaczowi, skanerowi. W miejsce wyalienowanej produkcji proponuje wspólne spotkanie artystów, wyrafinowaną i wieloznaczną próbę zrozumienia swej odmienności, a zarazem i niepowtarzalności.

Jan Fejkiel


   


Powrót