Corpus

Corpus to wystawa grupowa złożona z prac odnoszących się do ciała i cielesności, zainspirowana książkami Corpus oraz Corpus II. Writings on Sexuality autorstwa Jeana-Luca Nancy - jednego z najważniejszych współczesnych filozofów francuskich, i będzie próbą zwizualizowania podstawowych zagadnień poruszanych w książce szukającej odpowiedzi na pytania: czym jest ciało własne, czym obce? Czym nasze ciała są dla nas - czymś, co posiadamy na własność, „nami” samymi czy tylko biologicznym fundamentem świadomości? Kiedy myślimy, odczuwamy, pragniemy to czynimy to „my” czy nasze ciała? Czy myśli są wytworem czystego rozumu, czy rodzą się w ciele? Czy uczucia mają swe źródła w czystym sercu, czy w zmysłowym ciele? Prace pokazywane na wystawie dotykają podstawowych kwestii rozważanych przez Nancy’ego, a więc źródła idei Corpusu, ciał własnych i obcych, zapisywania ciał i pisaniu „ku ciałom”, myśli i rozszerzonej psychiki, samo-ekspozycji ciał, ich anatomii, ran, dziur, otworów, wejść, nieczystości i w końcu ciał w doznaniu przyjemności i seksualności.
Pierwotne znaczenie słowa corpus (ciało) wskazuje na reprezentację tego, co niereprezentowalne i absolutu. Idea ta wywodzi się z chrześcijańskiej tradycji i słów Chrystusa: Hoc est enim corpus meum (Oto ciało moje). Nancy przeciwstawia się jednak chrześcijańskiej idei rozdzielenia ciała i duszy. Dla filozofa ciało i dusza są nierozdzielnym corpusem. Nancy podkreśla rolę, jaką ciało pełni w religii, szczególnie w chrześcijaństwie, gdzie ciało Boga stanowi rzeczywisty element obrzędu i wiary, czy wręcz obsesji. Jeśli Bóg jest ciałem, to ciało jest boskie, a więc każde ciało jest święte. Gdy spożywamy ciało Boga, spożywamy także swoje własne ciało. To zagmatwanie i wynikający z niego niepokój Nancy uznaje za irracjonalność zachodu.
Bez ciała nie byłoby „Corpusu”, gdyż jest on narzędziem z którego wydobywa się słowo i język, zamieniając sens w odczuwalną materię. Każdy język, każde słowo w innym języku to równocześnie inne ciało, obce. W nieoczywisty sposób Nancy mówi, że ciało nadaje niecielesnemu „sensowi” zdolność dotykania (a więc dotykania innych ciał). Można w ten sposób „zapisać” ciało. Ciała zapisane fizycznie (ale i w metaforze) - ponacinane, wyżłobione, wytatuowane, poranione - Nancy uznaje za najważniejsze.
W Corpus II Nancy odpowiada na dictum Lacana, które głosi: „seksualny związek nie istnieje”. I stawia radykalny argument dla centralnej roli seksualnych więzi jako zaczątku bycia ze sobą. Dotyka kwestii ludzkiej anatomii, a także wizerunku i realności piersi, do których nawiązuje literatura i poezja. Eksploruje ponadto ciało jako miejsce przede wszystkim skończonej przyjemności; skończonej, ponieważ osiąga ona koniec, limit, po którym ciało traci jakąkolwiek formę i staje się materią oraz niezgłębioną (nieprzenikalną) masą. Koniec ciała formuje jednak dotyk - powiązanie z tym, co jest „poza” i przez to z rozkoszą świata. Opiera się na wglądzie w centralną rolę seksualnej relacji poprzez uwzględnienie rozrodczych właściwości seksu i przypomnienie, że wszyscy jesteśmy owocem/produktem seksualnych stosunków. Nancy stale przypomina, że ludzkie ciała charakteryzuje płeć, seksualność - że jesteśmy seksualnymi ciałami.

Kurator - Maria Brewińska
Współpraca - Katarzyna Stupnicka


Powrót