BEWITCHED, BOTHERED AND BEWILDERED
BEWITCHED, BOTHERED AND BEWILDERED. Emocja przestrzenna we współczesnej sztuce i architekturze.
otwarcie: 25 lipca, godz. 18
wstęp wolny
„... niesamowite jest czymś, co powinno pozostać w ukryciu, co jednak się ujawniło”
Sigmund Freud, „Das Unheimliche”, 1919
Wystawa “Bewitched, Bothered and Bewildered. Emocja przestrzenna we współczesnej sztuce i architekturze" poprzez przestrzeń i podstawowy system jej organizacji: architekturę analizuje problematykę stanów emocjonalnych. Jest próbą odkrywania przestrzeni, ujawniania jej mniej oczywistych i widocznych, nieoczekiwanych wręcz aspektów, które mają istotny wpływ na zachowanie człowieka i jego sferę podświadomości. Wśród prezentacji znajdą się między innymi: projekcje video, filmy eksperymentalne, instalacje przestrzenne, fotografie, rzeźby oraz prace graficzne. Projekt ma charakter międzynarodowy, swe prace przedstawią artyści z: Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Polski, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Austrii i Włoch.
Każda historia, według Michela de Certeau, jest doświadczeniem przestrzennym. Wszelkie struktury narracyjne, a więc między innymi nasze życie, są jednocześnie strukturami przestrzennymi. Ich sieć zawiera przyprawiającą o zawrót głowy wielość trajektorii i metafor. Współczesna epoka została nazwana epoką przestrzeni: żyjemy w czasach przesunięć: bliżej i dalej, obok, w rozproszeniu. Skrzyżowania i zestawienia stanowią istotną część naszego codziennego doświadczenia. Przestrzeń zawładnęła nami; uwarunkowała nasze psychofizyczne stany działania i bycia. I odwrotnie: wszystko uległo „uprzestrzennieniu”. Przestrzeń stała się dominującym wymiarem naszej codzienności, swoistym więzieniem, pułapką między salą tortur i pałacem przyjemności, między fascynacją i lamentem...
Biorąc za punkt wyjścia propozycje teoretyczne, w których przestrzeń zajmuje centralną pozycję (Freudowskie pociągające i odpychające „niesamowite”; socjopolityczne heterotopiczne kontr-miejsca Foucaulta; Benjaminowskie staroświeckie przestrzenie z aurą w całym swoim filozoficznym i historycznym zanurzeniu), wystawa „Bewitched, Bothered and Bewildered” analizuje przestrzeń poprzez jej różnorodne emocjonalne odcienie: od przestrzeni patologicznych wywołujących agorafobię, zawrót głowy, klaustrofobię, lęk wysokości, poprzez przestrzeń będącą źródłem mentalnego nieporządku, wyobcowania i traumy do przestrzeni udomowionej, przestrzeni intymności i czułości. Przestrzeń histeryczna, paniczna i neurotyczna sąsiaduje z przestrzenią baśniowej wyobraźni, przestrzenią oniryczną, halucynogenną, czy wręcz przestrzenią – emocjonalnym afrodyzjakiem.
Wystawie towarzyszy katalog (wersja polsko-angielska) z bogatym materiałem zdjęciowym oraz tekstami kuratorów wystawy: Heike Munder i Adama Budaka, artystów: Philippa Rahma, Stephena Willatsa, Jamesa Casebere, Markusa Schinwalda oraz filozofów i teoretyków architektury: Marka Wigley’a i Anthoniego Vidlera. Teksty rozważają zagadnienie „niesamowitego” i emocji przestrzennej z wielu punktów widzenia: estetyki, filozofii, psychoanalizy, socjologii, architektury oraz literatury.
Na wystawie swe prace zaprezentują: Knut Asdam, Aziz&Cucher, Monica Bonvicini, Christoph Büchel, James Casebere, Décosterd&Rahm, Jan Dibbets, Urs Fischer, H. R. Giger, Katarzyna Józefowicz, Daniel Libeskind, Gordon Matta – Clark, Matthias Müller, Paul Noble, Markus Schinwald, Monika Sosnowska, Paul Thek, Jane and Louise Wilson.
Architektoniczne interwencje amerykańskiego artysty, Gordona Matta-Clark'a są wyjątkowymi przykładami przestrzeni okaleczonej i zranionej. Sytuują się pomiędzy gestem ustanowienia (rozpaczliwej) dominacji nad przestrzenią, a próbami jej oswojenia poprzez podsycanie (utraconych) iluzji doskonałej harmonii. Trzy filmy, „Splitting”, „Bingo” i „Substrait (Underground Dailies)” dokumentują proces eksperymentowania artysty z przestrzenią poprzez słynne „cięcia” architektonicznej struktury domów oraz rejestrują tajemnice nieznanych podziemnych przestrzeni Nowego Jorku (tunele, metro, koleje).
Rzeźby i obiekty szwajcarskiego artysty, Ursa Fischera naznaczone są nieobecnością przestrzeni, jej negatywem, szkieletem, śladem na horyzoncie, słynnym "brakiem". W ironiczny sposób łączy on przestrzeń z tożsamością. Te "zaniedbane" prace, niepozbawione humoru, podobnie jak zamrożone wnętrza Christopha Büchela - metafora emocjonalnej oziębłości i anemii, są doskonałym komentarzem bogatego, anonimowego społeczeństwa konsumpcyjnego.
Opisywane jako „traumatyczna alchemia”, wielkoformatowe prace graficzne kultowego artysty szwajcarskiego, H. R. Gigera prezentują świat na krawędzi rozkładu i gigantycznej eksplozji. To doskonały przykład spirytualnego i psychodelicznego „fantastycznego realizmu”, w którym architektura i przestrzeń są dominującymi elementami fantazji erotycznej.
Tajemnicze i mistyczne, czarujące i uwodzicielskie fotografie amerykańskiego artysty, Jamesa Casebere wprowadzają wątek przestrzeni wykastrowanej: nawiedzone domy, puste przestrzenie, ślady „przeszłych wydarzeń” w enigmatycznych wnętrzach klinik, więzień, miejsc izolacji i odosobnienia. Fotografie Casebere to „niesamowita” próba transpozycji znanych form architektonicznych w tajemnicze tableaux, emanujące melancholią, nostalgią i egzystencjalnym lękiem. Jest to przestrzeń wyzwalająca istotę tożsamości miejsca, nabierającego charakteru pomiędzy przestrzenią kary i zamknięcia a schronieniem i sanktuarium.
Utrzymana w podobnej tonacji, rzeźba Paula Theka „Uncle Tom’s Cabine with Tower of Babel” to najbardziej wyraźna realizacja Freudowskiego „niesamowitego”, terminu, który zamiennie tłumaczony był przez Freuda jako „nawiedzony dom”. W nieomal Hitchcockowskiej scenerii, tam gdzie powtarzana od wieków baśń gubi znajomy wątek, rozgrywa się dramat opuszczenia i grozy.
Monumentalne wieloekranowe instalacje wideo brytyjskich artystek, Jane&Louise Wilson dotyczą miejsc opresji i bólu, miejsc dotkniętych patologią, naznaczonych zbiorowym lękiem i fobią. Półdokumentalne analizy filmowe architektury instytucjonalnej, stają się sceną zadziwiających kolizji przestrzeni, władzy i kontroli.
Z kolei komputerowo wygenerowany „Passage” to etiuda filmowa należąca do poetyckiej serii „Interiors” autorstwa amerykańskiej grupy artystów, Aziz&Cucher. Ruchomy obraz przedstawia wnętrze zbudowane ze skóry, wzbudzające w nas poczucie przebywania wewnątrz czyjegoś ciała. Doświadczenie to artyści porównują ze zjawiskiem psychastenii, czyli swoistej patologii podmiotowości, polegającej na zaburzeniu identyfikacji otoczenia (zewnętrzna przestrzeń staje się świadomością podmiotu, a organizm przyjmuje cechy otoczenia jako formę kamuflażu).
Do tego samego zjawiska odwołuje się praca norweskiego artysty, Knuta Asdama, „Psychasthenia”. W swojej instalacji, wykorzystującej slajdy obrazów miasta, artysta analizuje psychologiczne i socjologiczne oddziaływanie architektury, między innymi to, w jaki sposób sprawuje ona kontrolę nad swoimi mieszkańcami. To przejmująca wizja miasta jako krajobrazu fascynacji i lęku, otwierającego nieograniczone możliwości dla samotnego spacerowicza: wolność, przyjemność pokusy, a także dreszcz emocji i niebezpieczeństwa.
Eksperymentalne filmy niemieckiego artysty, Matthiasa Müllera to swoiste travelogi, które opisują doświadczenie miasta. „Pensao Globo” jest intymną liryczną opowieścią o Lizbonie, mieście przeznaczenia i rozkładu, snutą przez człowieka oczekującego na śmierć. „Vacancy” zaś to nostalgiczny obraz Brazylii, miasta nadziei, ostatecznej utopii 20-go wieku, obraz będący kolażem amatorskich materiałów filmowych i fragmentów filmów nakręconych w tym mieście we wczesnych latach 60-tych. To niezwykle precyzyjne studia lęku i traumy, gdzie zarówno pusta otwarta przestrzeń, jak i gęsta labiryntowa zabudowa miejska stają się metaforą ludzkich uczuć i świadomości.
Film „Dictio pii” austriackiego artysty, Markusa Schinwalda to przejmująca oniryczna historia przestrzennego dyskomfortu: uwięzieni w labiryncie anonimowego hotelu bohaterowie filmu są bohaterami halucynacji, rozgrywających się na styku architektury ciała, ubioru i miejsca.
Instalacje Moniki Sosnowskiej wykorzystują rejony baśniowych wyobraźni aż do granic utraty poczucia przestrzeni, a zwłaszcza jej skali i realnych rozmiarów. Zanikanie przestrzeni i elementów architektonicznych, a z drugiej strony ich nagle niespodziewane pojawianie się to procesy, które budują zaskakujące napięcie tych prac, zacierających granicę między przestrzenią fizyczną i mentalną.
Na przeciwległym biegunie sytuują się prace Katarzyny Józefowicz, która znajduje źródło swych obsesji w najbardziej codziennym doświadczeniu przestrzennym, związanym z naszym najbliższym otoczeniem mieszkalnym. „Miasta” to wstrząsająca apoteoza klaustrofobii i przestrzennego osaczenia, ból i otwarta rana urbanistycznej realności.
Fototapeta angielskiego artysty, Paula Noble to rejestracja utopijnego miasta – zjawy: na krawędzi poetyckiej hybrydy, logiki alfabetu i chorobliwych fantazji architekta wizjonera.
Cytat z Bernarda Tschumi. „Architektura to akt erotyczny: doprowadź go do nadmiaru” jest ironicznym mottem pracy włoskiej artystki, Moniki Bonvicini, „Stonewall”: opresyjnej konstrukcji ze stali i szkła, synonimu architektury zdominowanej przez mężczyzn.
Związki między doświadczeniem psychicznym i architekturą zilustrują projekty szwajcarskiego biura architektonicznego, Decosterd&Rahm oraz serigrafie Daniela Libeskinda („Line of Fire”). „Line of Fire” stanowi wykładnię myśli Libeskinda, według której architektura i przestrzeń są terytorium pamięci i historii. Zrealizowana przez Decosterd&Rahm, instalacja „ND CULT” jest przykładem architektury religijnej. To materialnie zdefiniowana przestrzeń duchowa, w której zawartość tlenu w powietrzu została zredukowana do 6%. Taki warunek generuje przestrzeń na granicy śmierci, gdzie percepcja i świadomość są modyfikowane w sposób zbliżony do stanów mistycznych.
Kuratorzy: Heike Munder, Adam Budak
Kontakt: [email protected]
Projekt przygotowywany we współpracy z Migros Museum w Zurichu. Wystawa jest częścią międzynarodowego projektu Re: location.
Lidia Czartoryska
rzecznik prasowy CSW Łaźnia
[email protected]
Powrót
otwarcie: 25 lipca, godz. 18
wstęp wolny
„... niesamowite jest czymś, co powinno pozostać w ukryciu, co jednak się ujawniło”
Sigmund Freud, „Das Unheimliche”, 1919
Wystawa “Bewitched, Bothered and Bewildered. Emocja przestrzenna we współczesnej sztuce i architekturze" poprzez przestrzeń i podstawowy system jej organizacji: architekturę analizuje problematykę stanów emocjonalnych. Jest próbą odkrywania przestrzeni, ujawniania jej mniej oczywistych i widocznych, nieoczekiwanych wręcz aspektów, które mają istotny wpływ na zachowanie człowieka i jego sferę podświadomości. Wśród prezentacji znajdą się między innymi: projekcje video, filmy eksperymentalne, instalacje przestrzenne, fotografie, rzeźby oraz prace graficzne. Projekt ma charakter międzynarodowy, swe prace przedstawią artyści z: Norwegii, Stanów Zjednoczonych, Polski, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Austrii i Włoch.
Każda historia, według Michela de Certeau, jest doświadczeniem przestrzennym. Wszelkie struktury narracyjne, a więc między innymi nasze życie, są jednocześnie strukturami przestrzennymi. Ich sieć zawiera przyprawiającą o zawrót głowy wielość trajektorii i metafor. Współczesna epoka została nazwana epoką przestrzeni: żyjemy w czasach przesunięć: bliżej i dalej, obok, w rozproszeniu. Skrzyżowania i zestawienia stanowią istotną część naszego codziennego doświadczenia. Przestrzeń zawładnęła nami; uwarunkowała nasze psychofizyczne stany działania i bycia. I odwrotnie: wszystko uległo „uprzestrzennieniu”. Przestrzeń stała się dominującym wymiarem naszej codzienności, swoistym więzieniem, pułapką między salą tortur i pałacem przyjemności, między fascynacją i lamentem...
Biorąc za punkt wyjścia propozycje teoretyczne, w których przestrzeń zajmuje centralną pozycję (Freudowskie pociągające i odpychające „niesamowite”; socjopolityczne heterotopiczne kontr-miejsca Foucaulta; Benjaminowskie staroświeckie przestrzenie z aurą w całym swoim filozoficznym i historycznym zanurzeniu), wystawa „Bewitched, Bothered and Bewildered” analizuje przestrzeń poprzez jej różnorodne emocjonalne odcienie: od przestrzeni patologicznych wywołujących agorafobię, zawrót głowy, klaustrofobię, lęk wysokości, poprzez przestrzeń będącą źródłem mentalnego nieporządku, wyobcowania i traumy do przestrzeni udomowionej, przestrzeni intymności i czułości. Przestrzeń histeryczna, paniczna i neurotyczna sąsiaduje z przestrzenią baśniowej wyobraźni, przestrzenią oniryczną, halucynogenną, czy wręcz przestrzenią – emocjonalnym afrodyzjakiem.
Wystawie towarzyszy katalog (wersja polsko-angielska) z bogatym materiałem zdjęciowym oraz tekstami kuratorów wystawy: Heike Munder i Adama Budaka, artystów: Philippa Rahma, Stephena Willatsa, Jamesa Casebere, Markusa Schinwalda oraz filozofów i teoretyków architektury: Marka Wigley’a i Anthoniego Vidlera. Teksty rozważają zagadnienie „niesamowitego” i emocji przestrzennej z wielu punktów widzenia: estetyki, filozofii, psychoanalizy, socjologii, architektury oraz literatury.
Na wystawie swe prace zaprezentują: Knut Asdam, Aziz&Cucher, Monica Bonvicini, Christoph Büchel, James Casebere, Décosterd&Rahm, Jan Dibbets, Urs Fischer, H. R. Giger, Katarzyna Józefowicz, Daniel Libeskind, Gordon Matta – Clark, Matthias Müller, Paul Noble, Markus Schinwald, Monika Sosnowska, Paul Thek, Jane and Louise Wilson.
Architektoniczne interwencje amerykańskiego artysty, Gordona Matta-Clark'a są wyjątkowymi przykładami przestrzeni okaleczonej i zranionej. Sytuują się pomiędzy gestem ustanowienia (rozpaczliwej) dominacji nad przestrzenią, a próbami jej oswojenia poprzez podsycanie (utraconych) iluzji doskonałej harmonii. Trzy filmy, „Splitting”, „Bingo” i „Substrait (Underground Dailies)” dokumentują proces eksperymentowania artysty z przestrzenią poprzez słynne „cięcia” architektonicznej struktury domów oraz rejestrują tajemnice nieznanych podziemnych przestrzeni Nowego Jorku (tunele, metro, koleje).
Rzeźby i obiekty szwajcarskiego artysty, Ursa Fischera naznaczone są nieobecnością przestrzeni, jej negatywem, szkieletem, śladem na horyzoncie, słynnym "brakiem". W ironiczny sposób łączy on przestrzeń z tożsamością. Te "zaniedbane" prace, niepozbawione humoru, podobnie jak zamrożone wnętrza Christopha Büchela - metafora emocjonalnej oziębłości i anemii, są doskonałym komentarzem bogatego, anonimowego społeczeństwa konsumpcyjnego.
Opisywane jako „traumatyczna alchemia”, wielkoformatowe prace graficzne kultowego artysty szwajcarskiego, H. R. Gigera prezentują świat na krawędzi rozkładu i gigantycznej eksplozji. To doskonały przykład spirytualnego i psychodelicznego „fantastycznego realizmu”, w którym architektura i przestrzeń są dominującymi elementami fantazji erotycznej.
Tajemnicze i mistyczne, czarujące i uwodzicielskie fotografie amerykańskiego artysty, Jamesa Casebere wprowadzają wątek przestrzeni wykastrowanej: nawiedzone domy, puste przestrzenie, ślady „przeszłych wydarzeń” w enigmatycznych wnętrzach klinik, więzień, miejsc izolacji i odosobnienia. Fotografie Casebere to „niesamowita” próba transpozycji znanych form architektonicznych w tajemnicze tableaux, emanujące melancholią, nostalgią i egzystencjalnym lękiem. Jest to przestrzeń wyzwalająca istotę tożsamości miejsca, nabierającego charakteru pomiędzy przestrzenią kary i zamknięcia a schronieniem i sanktuarium.
Utrzymana w podobnej tonacji, rzeźba Paula Theka „Uncle Tom’s Cabine with Tower of Babel” to najbardziej wyraźna realizacja Freudowskiego „niesamowitego”, terminu, który zamiennie tłumaczony był przez Freuda jako „nawiedzony dom”. W nieomal Hitchcockowskiej scenerii, tam gdzie powtarzana od wieków baśń gubi znajomy wątek, rozgrywa się dramat opuszczenia i grozy.
Monumentalne wieloekranowe instalacje wideo brytyjskich artystek, Jane&Louise Wilson dotyczą miejsc opresji i bólu, miejsc dotkniętych patologią, naznaczonych zbiorowym lękiem i fobią. Półdokumentalne analizy filmowe architektury instytucjonalnej, stają się sceną zadziwiających kolizji przestrzeni, władzy i kontroli.
Z kolei komputerowo wygenerowany „Passage” to etiuda filmowa należąca do poetyckiej serii „Interiors” autorstwa amerykańskiej grupy artystów, Aziz&Cucher. Ruchomy obraz przedstawia wnętrze zbudowane ze skóry, wzbudzające w nas poczucie przebywania wewnątrz czyjegoś ciała. Doświadczenie to artyści porównują ze zjawiskiem psychastenii, czyli swoistej patologii podmiotowości, polegającej na zaburzeniu identyfikacji otoczenia (zewnętrzna przestrzeń staje się świadomością podmiotu, a organizm przyjmuje cechy otoczenia jako formę kamuflażu).
Do tego samego zjawiska odwołuje się praca norweskiego artysty, Knuta Asdama, „Psychasthenia”. W swojej instalacji, wykorzystującej slajdy obrazów miasta, artysta analizuje psychologiczne i socjologiczne oddziaływanie architektury, między innymi to, w jaki sposób sprawuje ona kontrolę nad swoimi mieszkańcami. To przejmująca wizja miasta jako krajobrazu fascynacji i lęku, otwierającego nieograniczone możliwości dla samotnego spacerowicza: wolność, przyjemność pokusy, a także dreszcz emocji i niebezpieczeństwa.
Eksperymentalne filmy niemieckiego artysty, Matthiasa Müllera to swoiste travelogi, które opisują doświadczenie miasta. „Pensao Globo” jest intymną liryczną opowieścią o Lizbonie, mieście przeznaczenia i rozkładu, snutą przez człowieka oczekującego na śmierć. „Vacancy” zaś to nostalgiczny obraz Brazylii, miasta nadziei, ostatecznej utopii 20-go wieku, obraz będący kolażem amatorskich materiałów filmowych i fragmentów filmów nakręconych w tym mieście we wczesnych latach 60-tych. To niezwykle precyzyjne studia lęku i traumy, gdzie zarówno pusta otwarta przestrzeń, jak i gęsta labiryntowa zabudowa miejska stają się metaforą ludzkich uczuć i świadomości.
Film „Dictio pii” austriackiego artysty, Markusa Schinwalda to przejmująca oniryczna historia przestrzennego dyskomfortu: uwięzieni w labiryncie anonimowego hotelu bohaterowie filmu są bohaterami halucynacji, rozgrywających się na styku architektury ciała, ubioru i miejsca.
Instalacje Moniki Sosnowskiej wykorzystują rejony baśniowych wyobraźni aż do granic utraty poczucia przestrzeni, a zwłaszcza jej skali i realnych rozmiarów. Zanikanie przestrzeni i elementów architektonicznych, a z drugiej strony ich nagle niespodziewane pojawianie się to procesy, które budują zaskakujące napięcie tych prac, zacierających granicę między przestrzenią fizyczną i mentalną.
Na przeciwległym biegunie sytuują się prace Katarzyny Józefowicz, która znajduje źródło swych obsesji w najbardziej codziennym doświadczeniu przestrzennym, związanym z naszym najbliższym otoczeniem mieszkalnym. „Miasta” to wstrząsająca apoteoza klaustrofobii i przestrzennego osaczenia, ból i otwarta rana urbanistycznej realności.
Fototapeta angielskiego artysty, Paula Noble to rejestracja utopijnego miasta – zjawy: na krawędzi poetyckiej hybrydy, logiki alfabetu i chorobliwych fantazji architekta wizjonera.
Cytat z Bernarda Tschumi. „Architektura to akt erotyczny: doprowadź go do nadmiaru” jest ironicznym mottem pracy włoskiej artystki, Moniki Bonvicini, „Stonewall”: opresyjnej konstrukcji ze stali i szkła, synonimu architektury zdominowanej przez mężczyzn.
Związki między doświadczeniem psychicznym i architekturą zilustrują projekty szwajcarskiego biura architektonicznego, Decosterd&Rahm oraz serigrafie Daniela Libeskinda („Line of Fire”). „Line of Fire” stanowi wykładnię myśli Libeskinda, według której architektura i przestrzeń są terytorium pamięci i historii. Zrealizowana przez Decosterd&Rahm, instalacja „ND CULT” jest przykładem architektury religijnej. To materialnie zdefiniowana przestrzeń duchowa, w której zawartość tlenu w powietrzu została zredukowana do 6%. Taki warunek generuje przestrzeń na granicy śmierci, gdzie percepcja i świadomość są modyfikowane w sposób zbliżony do stanów mistycznych.
Kuratorzy: Heike Munder, Adam Budak
Kontakt: [email protected]
Projekt przygotowywany we współpracy z Migros Museum w Zurichu. Wystawa jest częścią międzynarodowego projektu Re: location.
Lidia Czartoryska
rzecznik prasowy CSW Łaźnia
[email protected]
Powrót

