Autoportrety i portrety Stanisława Wyspiańskiego

01 czerwca - 31 sierpnia 2008
Czwarta z cyklu wystaw, poświęconych wybranym zagadnieniom życia i twórczości Stanisława Wyspiańskiego, prezentowana od 2 czerwca do 31 sierpnia w gablotach Pawilonu Wyspiański 2000, koncentruje się na działalności portretowej krakowskiego mistrza. Ekspozycja po raz czwarty przygotowana została przez Krakowskie Biuro Festiwalowe we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie. Przedstawia ona rozwój poszczególnych rodzajów i technik malarstwa portretowego, stanowiącego niemałą część dorobku Stanisława Wyspiańskiego. Przemyślany wybór reprodukcji i erudycyjny tekst komentarza autorstwa dr Marty Romanowskiej wprowadza w bogaty wycinek twórczości Wyspiańskiego związanej z portretem.

Czwarta z cyklu wystaw, poświęconych wybranym zagadnieniom życia i twórczości Stanisława Wyspiańskiego, prezentowana od 2 czerwca do 31 sierpnia w gablotach Pawilonu Wyspiański 2000, koncentruje się na działalności portretowej krakowskiego mistrza.

Ekspozycja po raz czwarty przygotowana została przez Krakowskie Biuro Festiwalowe we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie. Przedstawia ona rozwój poszczególnych rodzajów i technik malarstwa portretowego, stanowiącego niemałą część dorobku Stanisława Wyspiańskiego. Przemyślany wybór reprodukcji i erudycyjny tekst komentarza autorstwa dr Marty  Romanowskiej wprowadza w bogaty wycinek twórczości Wyspiańskiego związanej z portretem.

Wystawę inicjują przykłady autoportretów Stanisława Wyspiańskiego, łącznie z najwcześniejszym i najpóźniejszym obiektem tego typu. Możemy przyjrzeć się szczerym i bezkompromisowym dziełom, przywołującym najlepsze prace europejskich mistrzów,
z Rembrandtem Harmenszoonem van Rijnnem na czele. Wyspiański posiadł rzadką zdolność obnażania w autoportrecie swojego stanu emocjonalnego i wykorzystał tą zdolność w sposób genialny.

Inny typ portretu, w którym wyspecjalizował się artysta, to portret kobiecy. Wystawa ukazuje całą paleta typów kobiecych: od idealnych lub idealizowanych, sakralnych i świeckich wyobrażeń dziewic, po emanujące biologiczną siłą życiową anonimowe modelki. Osobne miejsce w dorobku Wyspiańskiego zajmuje temat macierzyństwa, z niezwykle interesującym obrazem „Macierzyństwo z Helenami”, gdzie artysta namalował na jednym płótnie dwa wizerunki tej samej dziewczynki, wywołując w oglądającym zaskoczenie i refleksję nad lirycznością przedstawienia.

Kolejną grupą portretów, układającą się w serię, są obrazy przedstawiające dzieci. Dzięki wyjątkowemu wyczuciu i wrażliwości, a zarazem śmiałości i świeżości kreski, udało się artyście pozostawić po sobie niezapomniane, wysoce oryginalne prace, na których dzieci pokazane zostały w sposób naturalny i czuły. Raz zaspane lub śpiące, gdzie indziej zachmurzone, zaciekawione, albo też znudzone - zadziwiają indywidualnością zachowaną w malunku. To właśnie ukazanie osobowości w chwili – fotograficzne ujęcie momentu, wzbogacone o subiektywne wyłonienie nastroju – stanowi o nowatorstwie dziecięcych portretów Wyspiańskiego.

Na wystawie znajdują się również omówienia i przykłady portretów teatralnych oraz portretów męskich. Wszystkie one, oprócz wartości artystycznych, niosą ze sobą bezcenną wartość historyczną, składając się na zbiorowy portret ówczesnych Krakowian.


Powrót