Arcydzieła sztuki japońskiej w kolekcjach polskich

Wystawa Arcydzieła sztuki japońskiej w kolekcjach polskich, przygotowana z okazji jubileuszu dwudziestolecia Muzeum Manggha, to pierwsza do tej pory próba całościowej prezentacji sztuki japońskiej w zbiorach publicznych. I choć przedstawione kolekcje znacząco różnią się pod względem wielkości, rodzaju i rangi zbiorów, to wszystkie są świadectwem powszechnej w całej Europie przełomu wieków XIX i XX pasji kolekcjonowania japońszczyzny. Na wystawie zobaczymy: drzeworyty ukiyo-e, malarstwo i rzeźbę, tkaniny, ceramikę, brązy, wyroby z laki, militaria - razem około 500 dzieł, w tym ikony sztuki japońskiej, które radykalnie zmieniły sztukę zachodnią, między innymi drzeworyty Hokusaia i jego słynną grafikę Pod wielką falą w Kanagawie.
Prezentowane są nie tylko dzieła z niezrównanej kolekcji Feliksa „Mangghi” Jasieńskiego (1861-1929) - który postulował: Japońskie muzeum w Krakowie to najlepsza lekcja dla polskich artystów i polskiego społeczeństwa. Niemniej sztuka winna być tworzona we własnym kraju, we własnej społeczności, we własnym stylu; powinno być na nią określone zapotrzebowanie, a artysta winien być poważany tak, jak na to zasługuje - lecz także pierwsze polskie japonica z kolekcji Augusta II Mocnego i Stanisława Kostki Potockiego.
Jest to pierwsza wystawa prezentująca najcenniejsze i najpiękniejsze dzieła sztuki japońskiej przechowywane w kolekcjach polskich, między innymi z Muzeum Narodowego w Krakowie (depozyt w Muzeum Manggha), Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Szczecinie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Okręgowego w Toruniu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Zamku Królewskiego na Wawelu, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Zamku w Pszczynie, Fundacji Książąt Czartoryskich w Krakowie i Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.
Sztuka japońska wywarła głęboki wpływ na sztukę polskiego modernizmu. Fenomen japonizmu jako efekt tego procesu obserwujemy od wielu lat; ostatnio wreszcie zauważalny jest decydujący wpływ japońskiej estetyki na rozwój sztuki nowoczesnej, niebędącej jedynie zjawiskiem historycznym, lecz ważnym, wciąż żywym problemem artystycznym. Wystawa sztuki japońskiej w zbiorach polskich ma na celu pokazanie tego, co najciekawsze, najbardziej wartościowe – ma wydobyć różnorodność i bogactwo polskich japoników. Stąd tytułowe „arcydzieła” - mało znane lub zgoła nieznane do tej pory, dziś mają okazję zaistnieć, wydobyte z mroku muzealnych magazynów. Jest to wystawa o kolekcjach i kolekcjonerach, o skomplikowanych dziejach sztuki wpisanych trudną historię Polski.
Oscar Wilde celnie zauważył: Tak naprawdę cała ta Japonia jest czystym wymysłem. Nie ma ani takiego kraju, ani takich ludzi [...] Jeśli pragniesz uchwycić sens japońskości, nie zmieniaj się w turystę i nie jedź do Tokio. Wręcz przeciwnie - zostań w domu i przesiąknij dziełami niektórych japońskich artystów”. Parafrazując Wilde’a, można powiedzieć: Nie jedź do Tokio. Wręcz przeciwnie - przyjdź do Muzeum Manggha!




Powrót