Anna Kutera - Od domu do domu
…Dopiero od 1990 roku zaczęła Kutera budować „swoje domy”. Jest to koncepcja własna, oryginalna: od nikogo nie zapożyczona. Domy Anny Kutery są dwojakiego rodzaju: reliefowe „Domy makowe” i trójwymiarowe konstrukcje, ustawiane najczęściej w otwartej przestrzeni, realizowane z różnych materiałów. „Makowe domy” są obrazami reliefowymi, których powierzchnia pokryta jest jednolicie warstwą maku. Geometryczne, lakoniczne zarysy, dające skojarzenia z kształtem domu, jego fragmentem, czy usytuowaniem w pejzażu, bywają zazwyczaj surowe, ale srebrzysta faktura maku, wraz z nieodłącznymi asocjacjami (snów i marzeń o domu) odbiera im oschłości.
Anna Kutera odwołuje się we wszystkich swych pracach – zawsze bogatych w symbole – do wyobraźni odbiorców. Tak też dzieje się z koncepcją „moich domów”. Dom został przez nią wybrany ze względu na związane z nim liczne i różne konotacje. Jest symbolem wspólnoty rodzinnej, sanktuarium prywatności i intymności, bezpiecznego schronienia, jedynego miejsca, które jest własne, miejsca do którego zawsze się wraca. Artystka przydaje „swoim domom” jeszcze innych, nowych znaczeń, kiedy wiąże je z lokalnymi tradycjami i kulturą kraju, i regionu, w którym powstają; niekiedy też bezpośrednio z okolicznymi mieszkańcami, oraz kiedy chce i czyni je „śladami swojego istnienia”. Każdy z tych „domów” jest inny.
…Dopiero od 1990 roku zaczęła Kutera budować „swoje domy”. Jest to koncepcja własna, oryginalna: od nikogo nie zapożyczona. Domy Anny Kutery są dwojakiego rodzaju: reliefowe „Domy makowe” i trójwymiarowe konstrukcje, ustawiane najczęściej w otwartej przestrzeni, realizowane z różnych materiałów. „Makowe domy” są obrazami reliefowymi, których powierzchnia pokryta jest jednolicie warstwą maku. Geometryczne, lakoniczne zarysy, dające skojarzenia z kształtem domu, jego fragmentem, czy usytuowaniem w pejzażu, bywają zazwyczaj surowe, ale srebrzysta faktura maku, wraz z nieodłącznymi asocjacjami (snów i marzeń o domu) odbiera im oschłości.
Anna Kutera odwołuje się we wszystkich swych pracach – zawsze bogatych w symbole – do wyobraźni odbiorców. Tak też dzieje się z koncepcją „moich domów”. Dom został przez nią wybrany ze względu na związane z nim liczne i różne konotacje. Jest symbolem wspólnoty rodzinnej, sanktuarium prywatności i intymności, bezpiecznego schronienia, jedynego miejsca, które jest własne, miejsca do którego zawsze się wraca. Artystka przydaje „swoim domom” jeszcze innych, nowych znaczeń, kiedy wiąże je z lokalnymi tradycjami i kulturą kraju, i regionu, w którym powstają; niekiedy też bezpośrednio z okolicznymi mieszkańcami, oraz kiedy chce i czyni je „śladami swojego istnienia”. Każdy z tych „domów” jest inny.
W Pouilly pod Paryżem – wykonany w formie obrysu konstrukcyjnego, z metalowych rur pomalowanych w kolory flagi francuskiej i z zasadzonymi wewnątrz krzewami winorośli; w Dolinie Białej Lądeckiej w Polsce – skonstruowany z drewnianej kantówki pomalowanej na biało i z przybitymi do niej mosiężnymi tabliczkami zawierającymi nazwiska mieszkańców Doliny. „Mój dom rodzinny” – własność Muzeum Okręgowego w Chełmie, jest metalową konstrukcją z kątowników i teowników pomalowanych na biało. Jest pokryty dachem z czerwonej dachówki i stoi na kołach, ustawionych do siebie parami pod kątem prostym, tak by nie mógł się toczyć. Dom zaprojektowany dla Finlandii i pomyślany jako hołd dla tego, jednego z nielicznych narodów żyjącego w zgodzie z naturą i dla jego eposu „Kalewala”, miał składać się z zakrzywionych u szczytu dośrodkowo czterech okorowanych pni jodeł, osadzonych na kręgu, wyłożonym błękitną glazurą, przywołującym fińskie jeziora.
Od czasu opanowania jej wyobraźni artystycznej ideą domu, sztuka Kutery stała się monotematyczna. Na wystawach w których uczestniczy, eksponuje obiekty przestrzenne, potraktowane jako metaforyczne wizytówki: domu więzienia, domy przynęty , domy dla ptaków, dla kwiatów itd… Tworzy też instalacje usypane z trocin, z piasku, wyczarowane z cienia za pomocą reflektora, albo uwite z chrustu, siana i pierza, jak „Gniazdo sztuki”, zrealizowane w 1993 roku w Galerii Miejskiej we Wrocławiu. Nie wszystkie więc „domy” mają trwałość obiektów stanowiących ślad fascynacji autorki kręgiem kulturowym, czy narodowym, w którym powstają; nie wszystkie też są materialnym dokumentem trasy jej artystycznych wędrówek. Są też realizacje ulotne, efemeryczne, jak przed chwilą wspomniane, czy jak jej „Dom powiązany” ze strug niebieskiego sznurka, spuszczonego od konstrukcji przy suficie na podłogę sali wystawowej luźnymi spływami, a tworzącego kształt domu o spadzistym dachu; albo jak „Dom dla wyobraźni”, który przy dźwiękach fugi Bacha rysowała w powietrzu czerwonym sznurkiem wyciąganym z kieszeni na lewej piersi. Pozostawiła go później w formie sznurkowego prostokąta leżącego na podłodze, sugerującego ulotność naszej wyobraźni.
Może więc nie koniecznie stworzenie trwałego obiektu i jego solenna budowa są dla artystki najważniejsze? Raczej dom jako uniwersalny symbol czytelny w każdym czasie, w każdej szerokości geograficznej i każdej kulturze. Dom jako miejsce dla każdego pojedynczego człowieka ale też i dom, jako wspólna wartość wszystkich ludzi, utopijny dom wspólnoty ludzkiej ponad granicami państw, ponad podziałami narodowymi, wyznaniowymi i rasowymi, którego realne istnienie zależy od nas wszystkich.
Powrót
…Dopiero od 1990 roku zaczęła Kutera budować „swoje domy”. Jest to koncepcja własna, oryginalna: od nikogo nie zapożyczona. Domy Anny Kutery są dwojakiego rodzaju: reliefowe „Domy makowe” i trójwymiarowe konstrukcje, ustawiane najczęściej w otwartej przestrzeni, realizowane z różnych materiałów. „Makowe domy” są obrazami reliefowymi, których powierzchnia pokryta jest jednolicie warstwą maku. Geometryczne, lakoniczne zarysy, dające skojarzenia z kształtem domu, jego fragmentem, czy usytuowaniem w pejzażu, bywają zazwyczaj surowe, ale srebrzysta faktura maku, wraz z nieodłącznymi asocjacjami (snów i marzeń o domu) odbiera im oschłości.
Anna Kutera odwołuje się we wszystkich swych pracach – zawsze bogatych w symbole – do wyobraźni odbiorców. Tak też dzieje się z koncepcją „moich domów”. Dom został przez nią wybrany ze względu na związane z nim liczne i różne konotacje. Jest symbolem wspólnoty rodzinnej, sanktuarium prywatności i intymności, bezpiecznego schronienia, jedynego miejsca, które jest własne, miejsca do którego zawsze się wraca. Artystka przydaje „swoim domom” jeszcze innych, nowych znaczeń, kiedy wiąże je z lokalnymi tradycjami i kulturą kraju, i regionu, w którym powstają; niekiedy też bezpośrednio z okolicznymi mieszkańcami, oraz kiedy chce i czyni je „śladami swojego istnienia”. Każdy z tych „domów” jest inny.
W Pouilly pod Paryżem – wykonany w formie obrysu konstrukcyjnego, z metalowych rur pomalowanych w kolory flagi francuskiej i z zasadzonymi wewnątrz krzewami winorośli; w Dolinie Białej Lądeckiej w Polsce – skonstruowany z drewnianej kantówki pomalowanej na biało i z przybitymi do niej mosiężnymi tabliczkami zawierającymi nazwiska mieszkańców Doliny. „Mój dom rodzinny” – własność Muzeum Okręgowego w Chełmie, jest metalową konstrukcją z kątowników i teowników pomalowanych na biało. Jest pokryty dachem z czerwonej dachówki i stoi na kołach, ustawionych do siebie parami pod kątem prostym, tak by nie mógł się toczyć. Dom zaprojektowany dla Finlandii i pomyślany jako hołd dla tego, jednego z nielicznych narodów żyjącego w zgodzie z naturą i dla jego eposu „Kalewala”, miał składać się z zakrzywionych u szczytu dośrodkowo czterech okorowanych pni jodeł, osadzonych na kręgu, wyłożonym błękitną glazurą, przywołującym fińskie jeziora.
Od czasu opanowania jej wyobraźni artystycznej ideą domu, sztuka Kutery stała się monotematyczna. Na wystawach w których uczestniczy, eksponuje obiekty przestrzenne, potraktowane jako metaforyczne wizytówki: domu więzienia, domy przynęty , domy dla ptaków, dla kwiatów itd… Tworzy też instalacje usypane z trocin, z piasku, wyczarowane z cienia za pomocą reflektora, albo uwite z chrustu, siana i pierza, jak „Gniazdo sztuki”, zrealizowane w 1993 roku w Galerii Miejskiej we Wrocławiu. Nie wszystkie więc „domy” mają trwałość obiektów stanowiących ślad fascynacji autorki kręgiem kulturowym, czy narodowym, w którym powstają; nie wszystkie też są materialnym dokumentem trasy jej artystycznych wędrówek. Są też realizacje ulotne, efemeryczne, jak przed chwilą wspomniane, czy jak jej „Dom powiązany” ze strug niebieskiego sznurka, spuszczonego od konstrukcji przy suficie na podłogę sali wystawowej luźnymi spływami, a tworzącego kształt domu o spadzistym dachu; albo jak „Dom dla wyobraźni”, który przy dźwiękach fugi Bacha rysowała w powietrzu czerwonym sznurkiem wyciąganym z kieszeni na lewej piersi. Pozostawiła go później w formie sznurkowego prostokąta leżącego na podłodze, sugerującego ulotność naszej wyobraźni.
Może więc nie koniecznie stworzenie trwałego obiektu i jego solenna budowa są dla artystki najważniejsze? Raczej dom jako uniwersalny symbol czytelny w każdym czasie, w każdej szerokości geograficznej i każdej kulturze. Dom jako miejsce dla każdego pojedynczego człowieka ale też i dom, jako wspólna wartość wszystkich ludzi, utopijny dom wspólnoty ludzkiej ponad granicami państw, ponad podziałami narodowymi, wyznaniowymi i rasowymi, którego realne istnienie zależy od nas wszystkich.
Powrót
