Andrzej Stroka - Marylin

MARILYN

To publiczność zrobiła ze mnie gwiazdę- publiczność, nie wytwórnia, ani żadna pojedyncza osoba...publiczność.
To jedna ze szczerych i dobrze świadczących o inteligencji Marilyn Monroe wypowiedzi.
Z woli tejże samej publiczności stała się ikoną popkultury, ideałem kobiecości, chociaż Ronald Taval ( scenarzysta filmu o kulcie Jean Harlow Harlot ) uważał, nie bez racji, Jean Harlow za tranwestytę w równym stopniu co Mae West i Marilyn Monroe, dlatego, że ich kobiecość jest do tego stopnia przerysowana, iż staje się raczej komentarzem do kobiecości
niż rzeczywistą cechą...
Przerysowanie powodowało, że mężczyźni wolą blondynki, a różnego rodzaju gwiazdy stylizują się na M.M., aby dodać sobie niezbędnego do osiągnięcia sukcesu sex appeal`u.
Od śmierci Marilyn w roku 1962 jej mit jest ciągle żywy, a symboliczny sex appeal przywoływany przez Madonnę, Lindsay Lohan, Nicole Kidman aż po kiczowatą Paris Hilton.
Największą furorę na obszarze sztuki zrobiły serigrafie Andy Warhola, które artysta wykonywał posługując się fotografiami innych autorów.
Tła tych obrazów były jaskrawe, podobnie jak usta, cienie na powiekach i inne szczegóły twarzy. Krytycy pisali o przedawkowanym technikolorze. Warhol pytany czy namalowanie Monroe w takich ostrych kolorach ma znaczenie symboliczne odpowiadał: tak to jest piękno, i ona jest piękna, a jeśli coś jest piękne, to w ładnych kolorach, i tyle...
Wydaje mi się, że podobnie odpowiedziałby Andrzej Stroka, gdyby go zapytać o kolorystykę jego obrazów poświęconych Marilyn.
Andrzej pierwszy raz zafascynował się jej fenomenem w 1981 roku. Namalował wówczas cykl obrazów i pokazał w galerii Art.
Po ćwierćwieczu powraca do tego tematu. Podobnie jak przed laty maluje akrylem, buduje obrazy dużymi płaszczyznami koloru. Niby podobnie, a jednak w ostatnich obrazach artysta oddala się od ludycznego wizerunku Marilyn, pokazuje bardzo wyraźnie idol, ikonę , pokazuje nostalgicznie, przepuszcza jej wizerunek poprzez własny temperament i osobowość, która zmieniła się przez te dwadzieścia pięć lat.
Stroka, podobnie jak Warhol, korzysta z fotografii. Ale obrazy Andrzeja są od początku do końca malowane.
Na jednym z obrazów, zatytułowanym A ja nie wiedziałam, Andrzej umieszcza (świetnie wkomponowane) wyznanie Marilyn: tego wieczoru jakieś dzieciaki poprosiły mnie o autograf, a ja nie wiedziałam, jak się pisze Marilyn i musiałam kogoś zapytać. To bardzo znaczący dla całego cyklu obraz, zarówno przez zestawienie, wręcz plakatowe, czerwieni i czerni, jak przede wszystkim przez to wyznanie.
Marilyn oderwana od rzeczywistości, pozbawiona tożsamości, uwierzyła w głos ludu, który zrobił z niej symbol, ikonę.
Na innym obrazie, podobnie jak na inspirującej malarza fotografii, sylwetka aktorki jest przekreślona pomarańczowym flamastrem. Dwie krzyżujące się linie przypominają znak krzyża. Gest fotografa banalny. Po prostu wyeliminował sam, czy też po konsultacji z Marilyn, to właśnie ujęcie z negatywów przeznaczonych do reprodukcji. Natomiast na obrazie nabiera ów gest symbolicznego znaczenia.
Z podobnymi krzyżami spotykamy się na obrazach Tapiesa. Gdy swojego czasu zapytałem go, co oznaczają, od razu wykluczył znak krzyża w chrześcijańskim rozumieniu. Przyznał, że jest to dla niego znak ważny, wyeliminowania, lub też podkreślenia i spełnia magiczną, symboliczną funkcję. Wydaje się, że podobną funkcję spełnia na obrazie Stroki.
Vita brevis breviter zatytułował Andrzej Stroka jeden z obrazów, ale do mnie bardziej przemawia powiedzenie Hippokratesa, że życie trwa krótko, sztuka długo...
Ale tak na prawdę wszystko jest względne... Andrzej Matynia


Powrót