Andrzej Bieńkowski - Ostatni wiejscy muzykanci

Wystawa „Ostatni wiejscy muzykanci” jest dokumentacją fotograficzną i filmową badań terenowych Andrzeja Bieńkowskiego, prowadzonych w latach 1980-2007. Zapiski dotyczące zdjęć pochodzą z książek: „Ostatni wiejscy muzykanci” oraz „Sprzedana muzyka” i zeszytów etnograficznych (notatek z terenu). Znajdziemy tu zarówno archiwalne, wiejskie zdjęcia z wesel i zabaw, jak i te bardziej współczesne. Wystawę dopełniają instrumenty z kolekcji autora.

„Jeśli chcemy wczuć się w to, czym była tradycyjna muzyka wiejska musimy wyobrazić sobie świat, w którym rozbrzmiewała. Był to świat ciszy, naturalnych dźwięków: ptaków, zwierząt, odgłosów pracy, czasem ludzkich głosów, świat ubóstwa i monotonnej pracy, bez elektryczności, radia etc. Jeszcze z młodości pamiętam z moich wędrówek po wsiach, jak szedłem polną drogą, a w polu, w oddali ktoś pracował. Przerywał pracę, stał i czekał aż się zbliżę (czasem z daleka), żeby zagadać, a potem jeszcze długo stał i odprowadzał mnie wzrokiem. Taka silna była ciekawość i potrzeba nowych doznań. Kiedy w tym świecie rozlegały się oberki grane na skrzypcach, ludzie reagowali z trudną dziś do zrozumienia intensywnością...”

„...Niezwykle ciekawe były dla mnie opowieści generacji z początku XX wieku o muzyce i towarzyszących jej obyczajach. O tych małych izdebkach bez podłogi, pełnych kurzu, gdzie uczniowie Kędzierskich grali swe wielogodzinne (sic!) prawie jazzowe improwizacje (nazywało się to ogrywaniem obera). O sile muzyki, która rozlegała się w tym świecie naturalnych dźwięków. Kiedy było wesele w sąsiedniej wsi to ludzie wychodzili na łąki, żeby „po rosie” wieczorem nasłuchiwać granej z daleka muzyki. O ekstatycznych emocjach, jakie ta muzyka budziła i o szaleńczych tańcach i zakładach kto się pierwszy zmęczy i przestanie: skrzypek grać, czy tancerz tańczyć; tancerz zmieniał ze sześć razy partnerkę i tańczył cały mokry, skrzypkowi puchły ręce, ale grał. Taki zakład to nie żarty, to wydarzenie, często komentowane we wsi przez lata. W końcu o kontaktach z siłami nieczystymi.
To był ten świat tajemniczych, niezrozumiałych już dziś dla nas powiązań zależności, wierzeń i emocji. I ten świat zderzył się z XX wiekiem, z elektrycznością, samochodami potem radiem i telewizją. Jak mógł wytrzymać taką konfrontację i nie rozsypać się!



Powrót