Andrzej Bielawski - Pejzaże (grafika)

Gestem bez precedensu, zarówno dla malarza jak i grafika, staje się w latach 90. wprowadzenie w obręb obrazu sztalugowego zużytych metalowych matryc. Wykorzystuje efekty naturalnego ubytku, korozji i zużycia, pociąga go proces utleniania i zmiany koloru metalu. „Recykling” Bielawskiego nadaje tym zapomnianym przedmiotom nowe funkcje estetyczne i ekspresyjne. Jego decyzja jest wyrazem kreatywności, ale i odwagi. Bowiem dla większości artystów matryca jest obszarem sacrum, tu konkretyzuje się idea i obraz grafiki. Pozyskane dla malarstwa matryce mają początkowo standardowe formaty. Dopiero później Bielawski przycina je, wykorzystuje skrawki i fragmenty.

Do malarstwa wprowadza więc geometryczny wymiar, który nie wynika z rysowania czy malowania lecz z obecności realnego przedmiotu. Tworzy abstrakcję geometryczną w oparciu o moduł grafiki. Nie tylko jednak „blachy”, ale i próbne odbitki nakleja na płótna, włącza w malarstwo. Tym samym graficzny negatyw (matryca) i pozytyw (odbitka), nieoczekiwanie złączone ze sobą, stają się integralnym surowcem tego wyjątkowego w tradycji artystycznej malarskiego gesamtkunstwerku. Tym samym Bielawski zbliża się do malarstwa materii, odnawia także tradycję kolażu. „Malować można czym się chce – przypominają się słowa Apollinaire’a – fajkami, znaczkami pocztowymi, widokówkami lub kartami do gry, świecznikami, kawałkami ceraty, sztywnymi kołnierzykami, tapetą, gazetami”. Malować można też grafiką – zdaje się dopowiadać artysta i wydobywa ją z zapomnienia, umożliwia życie w nowym wcieleniu. Konsekwentnie kieruje się intuicją materiałową, która determinuje estetykę. Wierny idei „niekończących się relacji i powiązań przedmiotów i zdarzeń” przekracza procedury technologiczne dyscyplin sztuki. Ważny jest proces transmutacji, a materiału dostarcza otoczenie, także to artystyczne.

Utylizacja i ergonomia w działaniach Bielaw­skiego ma wymiar nie tylko artystyczny i konceptualny. Jest też wyrazem wierności i sentymentu dla przedmiotów zużytych i odłożonych na bok, a tym samym podkreśleniem dystansu wobec współczesnej konsumpcji – kultury ciągłej nowości i jednorazowego produktu. Artysta, wrażliwy na otoczenie, staje się kustoszem przedmiotów starzejących się, mających swą historię. Bliska nam jest ta wrażliwość i stosunek do świata materialnego. Wystarczy przypomnieć porzuconą, słynną już deskę Tadeusza Kantora, podniesioną do rangi przedmiotu artystycznego, czy mniej znany lecz równie ważny kołek z drewnianej konstrukcji domu rodzinnego pieczołowicie przechowywany przez Jerzego Panka.

Andrzej Bielawski ukończył Wydział Grafiki ASP w Warszawie w początkach lat 70. W okresie stanu wojennego współpracuje z „Solidarnością”. Jest inicjatorem aukcji sztuki na rzecz związku, wykonuje prace graficzne i drukarskie, urządza wystawy poza oficjalnym obiegiem. W swym dorobku oprócz wystaw zbiorowych ma kilkadziesiąt wystaw indywidualnych w kraju i zagranicą (m.in. dwie monograficzne wystawy w warszawskiej Zachęcie, 1997, 2007). Przez rok (1982-83) pracował jako asystent na warszawskiej ASP. W roku 1991 wraz ze swa żoną, także artystką, Teresą Starzec założył fundację Atelier, w ramach której powstała Szkoła Rysunku i Malarstwa dla uczniów i absolwentów szkół średnich, w której naucza. Zajmuje się malarstwem, grafiką, rysunkiem, fotografią.


Powrót