Abstrakcja - teoria a intuicja. Jan Wyżykowski i Wojciech Tratkiewicz

WOJCIECH TRATKIEWICZ – ABSTRAKCJA INTUICYJNA

Doświadczenie natury i życia, kontemplacja natury i swojego życia skupia się tu na samej płaszczyźnie w dwuwymiarze. Skupia się w taki sposób, iż obraz zyskuje własną naturę i własny żywot. Czyżby w takim razie dwa życia i dwie natury? W pewnym sensie, ale jedno przylega do drugiego. Tu dodam od siebie: przylega, ponieważ płaszczyzna jest modelem przestrzeni, nad którym my malarze możemy panować i w tym kontekście posiada własny żywot i własną naturę. Malarz potrzebuje modelu – płaszczyzny, nawet wtedy gdyby miał być super skomplikowany lub odwrotnie, prosty.
Obraz jako model przylega w dwuwymiarze do rzeczywistości. U Wojtka to przyleganie jest wynikiem doświadczania siebie, a z drugiej strony płaszczyzny poprzez kontemplację, poprzez siebie, tejże.
Wojtkowi – intuicjoniście, model nie ujawnia się wprost w postaci konstrukcji albo struktury, jest głęboko ukryty, jednak czuję, że jest. Świadczy o tym spójność jego obrazów, zawsze i zawsze zamykanych w całość. Ponieważ Wojtkowy model albo modele osnuwa mgła intuicji, przez to nie ma on doń dostępu wprost. Obraz jego zawiera
w sobie zaprawdę kolosalną dawkę informacji, on go długo maluje, nie poddaje się, aż wreszcie kończy – solidna robota, naprawdę solidna. Ileż potrafi zdziałać intuicja.
Bóg namalował naturę i życie, Wojtek maluje tylko obraz. Ale ten obraz przylega do obrazu Boga nie poprzez zwykłą tożsamość, która byłaby nieporadną kopią, ale poprzez własne doświadczenie w drodze kontemplacji.
Wojtek często mówi mniej więcej tak: „obraz to obraz, to już nie widoczek”, chociaż czasami do abstrakcji, jako motyw, wykorzystuje jakiś przedmiot, czy jakąś akwarelę. Nigdy nie wprost, przetwarza, zamiast oklepanego znaku w rygorze zbieżnej, własny znak. Słuszniej go nazwać ekwiwalentem o znaczeniu wyrazu – w szczególności dotyczącym jego uczuć – jednocześnie czysto plastycznym, przecież doświadcza siebie i płaszczyzny poprzez kontemplację.
Na jego drodze jak w tunelu rozpalone jest jedno światło jak latarnia, można go nazwać duchowe, ale my mówimy
o nim – całość. /Warszawa dn. 2008-07-23 Jan Wyżykowski/

JAN WYŻYKOWSKI – ABSTRAKCJA TEORETYCZNA

Zapytałem kiedyś Jasia o nastrój obrazu, czyli o kategorię wymykającą się z obiektywnej oceny. To było dla niego obce. Nie potrzebował tego.
Istnieją malarze, którzy nie rozpoczną pracy bez jasnej koncepcji. Do takich należy Janek. Jego praca wynika z założenia, z koncepcji, która jest odpowiedzią na nurtujący go problem, a potwierdzenie jej słuszności jest miarą jakości obrazu. Te teorie i założenia dotyczą głównie naszego postrzegania płaszczyzny obrazu i dążenia do całościowego opanowania tego prostokątnego fenomenu. Jego dookolne prace można oglądać ze wszystkich stron. Części składowe obrazu: iluzyjna przestrzeń, rysunek, rytm, walor, kolor, a nawet bardziej osobiste jak gest malarza, są zawsze wcześniej przemyślane i ujęte w rygorystyczne sformułowania. Główną podstawą jest tutaj jego traktat o perspektywie zwrotnej i związany z nim model – koło barw złamanych.
Janek jest niezmordowanym tropicielem naszego postrzegania przestrzeni i transponowania jej na płaszczyznę.
Maluje tworząc cykle. Każdy cykl jest próbą doskonalenia, położenia nacisku na element przestrzeni, który do tej pory nie był dostatecznie opanowany.
Jego cechą jest uczciwość. Malarz to nie tylko człowiek o dużej wyobraźni, to ktoś ciężko pracujący, starający się przekonać nas o wartościach i prawach naszej obserwacji. To człowiek mówiący prawdę i rezygnujący
z elementów, które by zakłócały rozwiązywany problem.
Mnie te obrazy się podobają, tak jak cenna wydaje mi się jego postawa. /Dn. 19. 08. 2008 Wojciech Tratkiewicz/


Powrót