Proweniencja:
Własność artysty.

Rzeźba ,,Przed katastrofą” Jana Stanisława Wojciechowskiego oddaje nastrój czasu, w którym została stworzona. Powstała w 1979 roku, który w Polsce zapisał się przede wszystkim jako czas głębokiego kryzysu gospodarczego i wszechwładnej katastrofizacji. Ceny paliwa i żywności diametralnie rosły, a w sklepach wciąż brakowało towaru na półkach. Rządzący pod wodzą generała Wojciecha Jaruzelskiego wykorzystali katastrofalny stan gospodarki jako jeden z pretekstów do siłowego stłumienia opozycji. Wojskowa dyktatura nie tylko nie ratowała rynków, ale drastycznie pogłębiała zapaść ekonomiczną kraju. Był to czas zaostrzonych konfliktów – nerwów między komunistyczną władzą a dynamicznie rozwijającą się opozycją demokratyczną, która coraz śmielej wychodziła z podziemia.
W 1979 roku cenzura bezwzględnie wycinała z gazet, książek i audycji radiowych wszelkie informacje o pogarszającym się stanie gospodarki, katastrofach (np. wybuchu gazu w Rotundzie PKO w Warszawie z 15 lutego 1979 roku) czy rosnącym długu państwa. Filmy i sztuki teatralne, które zbyt mocno krytykowały system (tzw. kino moralnego niepokoju), trafiały na półki (tzw. „półkowniki”) lub były wyświetlane w limitowanych kinach.
Niezwykle ważnym elementem prezentowanej głowy jest scalony w jedność z twarzą aparat. W czasie, gdy oficjalne media przekłamywały rzeczywistość, każdy człowiek stawał się chodzącym rejestratorem. Mentalne reportaże, były jedyną bezpieczną przestrzenią, której cenzor nie mógł dosięgnąć. Aktem odwagi i czujności stało się więc bycie świadomym świadkiem. Jak mówi sam Wojciechowski, cykl ,,Katastrofy” jest niejako profetyczny, zapowiada stan wojenny otwierający lata 80. XX wieku. (Zob.: Jan Stanisław Wojciechowski, w rozmowie z Aleksandrą Łapkiewicz, Polskie Radio Dwójka, Warszawa 09.10.2025).

Urodzony w 1948 roku, w Poznaniu, rzeźbiarz, artysta wizualny, autor instalacji multimedialnych, obiektów oraz performansów. Ukończył warszawską Akademię Sztuk Pięknych na wydziale rzeźby w 1973 roku, a w 1993 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych i w 2005 roku habilitacje na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach dziewięćdziesiątych pełnił funkcję dyrektora artystycznego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Jego dokonania artystyczne odznaczono w 2008 roku Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Tworzy własny, oryginalny język, który łączy motywy sztuki dawnej i współczesnej. W swoich dziełach przechodzi przez konceptualizm, postmodernizm i postsekularyzm. Charakterystycznym i powtarzającym się wątkiem jego prac są zdestruowane wizerunki własnej głowy, których ekspresyjności znacznie różni się od równie chętnie tworzonych analitycznych form rysunkowych czy graficznych. Zamiłowanie artysty do „słowa” można znaleźć zarówno w jego dziełach jak i w prowadzonym od czterdziestu lat, autorskim „Notatniku”, będącym syntezą jego warsztatu rzeźbiarskiego, fotograficznego i rysunkowego.
Środki wyrazu (1974), Małe katastrofy (1980), Archiwum głowy (Muzeum CRP w Orońsku, 2005), Au nom de la mere (2008–2012) oraz Transfiguracje (od 2014), to należące do jednych z bardziej znanych cykli artysty.

33
Jan WOJCIECHOWSKI (ur.1948)

Przed katastrofą, 1979

terakota, wys. 32 cm (z autorskim postumentem)
sygn. od wewnętrznej strony: JSW '79,

Zobacz katalog

POLSWISS ART

Rzeźba i Obiekty Przestrzenne

15.09.2026

19:00

Cena wywoławcza: 11 000 zł
Estymacja: 15 000 - 18 000 zł
Zaloguj się, aby wysłać zgłoszenie

Proweniencja:
Własność artysty.

Rzeźba ,,Przed katastrofą” Jana Stanisława Wojciechowskiego oddaje nastrój czasu, w którym została stworzona. Powstała w 1979 roku, który w Polsce zapisał się przede wszystkim jako czas głębokiego kryzysu gospodarczego i wszechwładnej katastrofizacji. Ceny paliwa i żywności diametralnie rosły, a w sklepach wciąż brakowało towaru na półkach. Rządzący pod wodzą generała Wojciecha Jaruzelskiego wykorzystali katastrofalny stan gospodarki jako jeden z pretekstów do siłowego stłumienia opozycji. Wojskowa dyktatura nie tylko nie ratowała rynków, ale drastycznie pogłębiała zapaść ekonomiczną kraju. Był to czas zaostrzonych konfliktów – nerwów między komunistyczną władzą a dynamicznie rozwijającą się opozycją demokratyczną, która coraz śmielej wychodziła z podziemia.
W 1979 roku cenzura bezwzględnie wycinała z gazet, książek i audycji radiowych wszelkie informacje o pogarszającym się stanie gospodarki, katastrofach (np. wybuchu gazu w Rotundzie PKO w Warszawie z 15 lutego 1979 roku) czy rosnącym długu państwa. Filmy i sztuki teatralne, które zbyt mocno krytykowały system (tzw. kino moralnego niepokoju), trafiały na półki (tzw. „półkowniki”) lub były wyświetlane w limitowanych kinach.
Niezwykle ważnym elementem prezentowanej głowy jest scalony w jedność z twarzą aparat. W czasie, gdy oficjalne media przekłamywały rzeczywistość, każdy człowiek stawał się chodzącym rejestratorem. Mentalne reportaże, były jedyną bezpieczną przestrzenią, której cenzor nie mógł dosięgnąć. Aktem odwagi i czujności stało się więc bycie świadomym świadkiem. Jak mówi sam Wojciechowski, cykl ,,Katastrofy” jest niejako profetyczny, zapowiada stan wojenny otwierający lata 80. XX wieku. (Zob.: Jan Stanisław Wojciechowski, w rozmowie z Aleksandrą Łapkiewicz, Polskie Radio Dwójka, Warszawa 09.10.2025).

Urodzony w 1948 roku, w Poznaniu, rzeźbiarz, artysta wizualny, autor instalacji multimedialnych, obiektów oraz performansów. Ukończył warszawską Akademię Sztuk Pięknych na wydziale rzeźby w 1973 roku, a w 1993 roku uzyskał tytuł doktora nauk humanistycznych i w 2005 roku habilitacje na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach dziewięćdziesiątych pełnił funkcję dyrektora artystycznego Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Jego dokonania artystyczne odznaczono w 2008 roku Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Tworzy własny, oryginalny język, który łączy motywy sztuki dawnej i współczesnej. W swoich dziełach przechodzi przez konceptualizm, postmodernizm i postsekularyzm. Charakterystycznym i powtarzającym się wątkiem jego prac są zdestruowane wizerunki własnej głowy, których ekspresyjności znacznie różni się od równie chętnie tworzonych analitycznych form rysunkowych czy graficznych. Zamiłowanie artysty do „słowa” można znaleźć zarówno w jego dziełach jak i w prowadzonym od czterdziestu lat, autorskim „Notatniku”, będącym syntezą jego warsztatu rzeźbiarskiego, fotograficznego i rysunkowego.
Środki wyrazu (1974), Małe katastrofy (1980), Archiwum głowy (Muzeum CRP w Orońsku, 2005), Au nom de la mere (2008–2012) oraz Transfiguracje (od 2014), to należące do jednych z bardziej znanych cykli artysty.