Proweniencja:
Warszawa, kolekcja prywatna.
Rzeźba ,,Le Travail” (fr. „praca”) Charlesa-Auguste’a Lebourga reprezentuje XIX-wieczny akademizm, łącząc realistyczną formę z alegorycznym przekazem. Praca ta przedstawia kowala, wpisując się tym w bardzo popularny w XIX wieku nurt sławiący trud robotników. Twórca, znany powszechnie z projektu monumentalnych paryskich fontann Wallace’a, w tym konkretnym dziele skupił się na gloryfikacji wartości ludzkiego wysiłku oraz rzemiosła.
Kompozycja przedstawia alegorię pracy uosobioną przez kowala uchwyconego w chwili wytchnienia. Lebourg w sposób świadomy i nowatorski zrezygnował z dynamicznego, ekspresyjnego ukazywania wysiłku fizycznego na rzecz statycznej, pełnej dostojeństwa postawy. Rzemieślnik siedzi bezpośrednio na kowadle, co w warstwie symbolicznej buduje nierozerwalną więź między człowiekiem a narzędziem jego pracy. U stóp postaci spoczywają atrybuty: kowalskie szczypce, młot oraz fragment koła. Lewą dłoń model opiera na pionowo ustawionym trzonku wielkiego młota. Skierowany w dół wzrok oraz lekko pochylona sylwetka nadają kompozycji głęboko humanistyczny, szlachetny rys.
Pierwowzór rzeźby został wykonany w gipsie w 1881 roku z przeznaczeniem dla paryskiej szkoły rzemieślniczej École Diderot. Spotkał się on z tak entuzjastycznym przyjęciem krytyki, że władze stolicy podjęły decyzję o zakupie praw do dzieła i odlaniu go w brązie, co Lebourg sfinalizował na kolejnym Salonie w 1885 roku.
Odzwierciedleniem tego historycznego sukcesu jest widoczna na podstawie oficjalna francuska inskrypcja „Acquis par la Ville de Paris” (fr. „Zakupione przez miasto Paryż”). Stanowi ona potwierdzenie, że projekt wszedł do oficjalnych zbiorów publicznych Francji. Prezentowany odlew posiada z tyłu niezwykle istotny element – pieczęć odlewniczą ze słowami ,,Expostition Medaille d’or Paris 1900”. Stempel ten potwierdza, że ten konkretny projekt uzyskał najwyższe wyróżnienie (złoty medal) podczas słynnej Wystawy Światowej w Paryżu w 1900 roku. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych i przemysłowych tamtej epoki, które wyznaczało światowe kanony piękna.
Ogromne uznanie posągu wywołało duże zainteresowanie prywatnych kolekcjonerów na przełomie XIX i XX wieku. Aby zaspokoić ten popyt, francuskie odlewnie zaczęły produkować mniejsze wersje rzeźby wykonane z brązu patynowanego (najczęściej o wysokości ok. 48–50 cm). Cieszyły się one – jak podają kroniki francuskiego Le Familistère de Guise – „bardzo dużym sukcesem rynkowym”.
Warto dodać, że pierwotny, monumentalny pomnik miejski wykonany z brązu spotkał tragiczny los – został przetopiony w ramach ogłoszonej w październiku 1941 roku mobilizacji metali nieżelaznych (la mobilisation des métaux non ferreux). Sprawia to, że zachowane edycje gabinetowe stanowią dziś jedyne materialne świadectwo tego projektu.
Urodzony w 1829 roku w Nantes we Francji Charles-Auguste Lebourg rozpoczął naukę rysunku i rzeźby pod artystą Amédée Ménard’em. W 1851 roku przeniósł się do Paryża, gdzie kontynuował edukację w pracowni François Rude’a, jednego z najważniejszych francuskich rzeźbiarzy epoki romantyzmu i laureata Prix de Rome.
Lebourg tworzył w marmurze, terakocie i brązie, a swoje prace regularnie prezentował na paryskich Salonach. Jego twórczość przyniosła mu uznanie oraz liczne wyróżnienia, w tym honorowe wyróżnienie podczas pierwszej francuskiej Wystawy Światowej (Exposition Universelle) w 1855 roku. Artysta otrzymywał również zamówienia na rzeźby przeznaczone do ważnych budynków publicznych. Wykonał m.in. prace dla Luwru pod kierownictwem architekta Hectora-Martina Lefuela, a w 1881 roku stworzył także rzeźbę „Nantes” dla odbudowanego paryskiego ratusza Hôtel de Ville.
Najbardziej rozpoznawalnym projektem Lebourga stały się jednak Fontanny Wallace’a. Zaprojektował je na początku lat 70. XIX wieku z inicjatywy brytyjskiego filantropa Richarda Wallace’a, który po wojnie francusko-pruskiej i Komunie Paryskiej finansował publiczne punkty dostępu do bezpłatnej wody pitnej. Charakterystyczne ciemnozielone fontanny, których najbardziej znany model podtrzymują cztery postacie kariatyd, symbolizujące dobroć, prostotę, dobroczynność i wstrzemięźliwość, do dziś pozostają jednym z charakterystycznych elementów przestrzeni miejskiej Paryża.
brąz, 48 x 25 x 28 cm
opisany na podstawie: LE TRAVAIL oraz sygn. i opisany z prawego boku: Le Bourg / Acquis par La Ville de Paris; z tyłu pieczęć odlewni: M. D. H. V. EXPOSITION PARIS 1900 Mlle d'OR.,
Proweniencja:
Warszawa, kolekcja prywatna.
Rzeźba ,,Le Travail” (fr. „praca”) Charlesa-Auguste’a Lebourga reprezentuje XIX-wieczny akademizm, łącząc realistyczną formę z alegorycznym przekazem. Praca ta przedstawia kowala, wpisując się tym w bardzo popularny w XIX wieku nurt sławiący trud robotników. Twórca, znany powszechnie z projektu monumentalnych paryskich fontann Wallace’a, w tym konkretnym dziele skupił się na gloryfikacji wartości ludzkiego wysiłku oraz rzemiosła.
Kompozycja przedstawia alegorię pracy uosobioną przez kowala uchwyconego w chwili wytchnienia. Lebourg w sposób świadomy i nowatorski zrezygnował z dynamicznego, ekspresyjnego ukazywania wysiłku fizycznego na rzecz statycznej, pełnej dostojeństwa postawy. Rzemieślnik siedzi bezpośrednio na kowadle, co w warstwie symbolicznej buduje nierozerwalną więź między człowiekiem a narzędziem jego pracy. U stóp postaci spoczywają atrybuty: kowalskie szczypce, młot oraz fragment koła. Lewą dłoń model opiera na pionowo ustawionym trzonku wielkiego młota. Skierowany w dół wzrok oraz lekko pochylona sylwetka nadają kompozycji głęboko humanistyczny, szlachetny rys.
Pierwowzór rzeźby został wykonany w gipsie w 1881 roku z przeznaczeniem dla paryskiej szkoły rzemieślniczej École Diderot. Spotkał się on z tak entuzjastycznym przyjęciem krytyki, że władze stolicy podjęły decyzję o zakupie praw do dzieła i odlaniu go w brązie, co Lebourg sfinalizował na kolejnym Salonie w 1885 roku.
Odzwierciedleniem tego historycznego sukcesu jest widoczna na podstawie oficjalna francuska inskrypcja „Acquis par la Ville de Paris” (fr. „Zakupione przez miasto Paryż”). Stanowi ona potwierdzenie, że projekt wszedł do oficjalnych zbiorów publicznych Francji. Prezentowany odlew posiada z tyłu niezwykle istotny element – pieczęć odlewniczą ze słowami ,,Expostition Medaille d’or Paris 1900”. Stempel ten potwierdza, że ten konkretny projekt uzyskał najwyższe wyróżnienie (złoty medal) podczas słynnej Wystawy Światowej w Paryżu w 1900 roku. Było to jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych i przemysłowych tamtej epoki, które wyznaczało światowe kanony piękna.
Ogromne uznanie posągu wywołało duże zainteresowanie prywatnych kolekcjonerów na przełomie XIX i XX wieku. Aby zaspokoić ten popyt, francuskie odlewnie zaczęły produkować mniejsze wersje rzeźby wykonane z brązu patynowanego (najczęściej o wysokości ok. 48–50 cm). Cieszyły się one – jak podają kroniki francuskiego Le Familistère de Guise – „bardzo dużym sukcesem rynkowym”.
Warto dodać, że pierwotny, monumentalny pomnik miejski wykonany z brązu spotkał tragiczny los – został przetopiony w ramach ogłoszonej w październiku 1941 roku mobilizacji metali nieżelaznych (la mobilisation des métaux non ferreux). Sprawia to, że zachowane edycje gabinetowe stanowią dziś jedyne materialne świadectwo tego projektu.
Urodzony w 1829 roku w Nantes we Francji Charles-Auguste Lebourg rozpoczął naukę rysunku i rzeźby pod artystą Amédée Ménard’em. W 1851 roku przeniósł się do Paryża, gdzie kontynuował edukację w pracowni François Rude’a, jednego z najważniejszych francuskich rzeźbiarzy epoki romantyzmu i laureata Prix de Rome.
Lebourg tworzył w marmurze, terakocie i brązie, a swoje prace regularnie prezentował na paryskich Salonach. Jego twórczość przyniosła mu uznanie oraz liczne wyróżnienia, w tym honorowe wyróżnienie podczas pierwszej francuskiej Wystawy Światowej (Exposition Universelle) w 1855 roku. Artysta otrzymywał również zamówienia na rzeźby przeznaczone do ważnych budynków publicznych. Wykonał m.in. prace dla Luwru pod kierownictwem architekta Hectora-Martina Lefuela, a w 1881 roku stworzył także rzeźbę „Nantes” dla odbudowanego paryskiego ratusza Hôtel de Ville.
Najbardziej rozpoznawalnym projektem Lebourga stały się jednak Fontanny Wallace’a. Zaprojektował je na początku lat 70. XIX wieku z inicjatywy brytyjskiego filantropa Richarda Wallace’a, który po wojnie francusko-pruskiej i Komunie Paryskiej finansował publiczne punkty dostępu do bezpłatnej wody pitnej. Charakterystyczne ciemnozielone fontanny, których najbardziej znany model podtrzymują cztery postacie kariatyd, symbolizujące dobroć, prostotę, dobroczynność i wstrzemięźliwość, do dziś pozostają jednym z charakterystycznych elementów przestrzeni miejskiej Paryża.