Wróć do artystów
FS

FIJAŁKOWSKI Stanisław

(ur. 1922, Zdołbunów na Wołyniu, zm. 2020, Łódź)
Dodaj do listy życzeń
(52)

Polski malarz i grafik, doktor honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi.
W latach 1944–1945 przebywał na robotach przymusowych w Królewcu – właśnie wtedy rozpoczęły się jego pierwsze samodzielne poszukiwania artystyczne. Po wojnie podjął regularne studia malarskie w łódzkiej PWSSP (1946–1951), kształcąc się u Władysława Strzemińskiego i Stefana Wegnera; opiekunem jego dyplomu był Ludwik Tyrowicz. Spośród nauczycieli najchętniej wspominał Strzemińskiego, którego później był także asystentem.
W latach 1947–1993 Fijałkowski pracował w macierzystej uczelni, a w 1983 roku objął stanowisko profesora, odgrywając istotną rolę w kształtowaniu współczesnej Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi. Wykładał gościnnie także za granicą – w Mons, Marburgu i Giessen. Był członkiem licznych stowarzyszeń artystycznych, m.in. Międzynarodowego Stowarzyszenia Drzeworytników XYLON oraz Association Internationale des Arts Plastiques.
Samodzielną twórczość Fijałkowski rozpoczął od buntowniczego wobec mistrza nawiązania do impresjonizmu. Pod koniec lat pięćdziesiątych zafascynował się informelem i możliwościami symbolicznego wykorzystania abstrakcji – kierowało nim przekonanie, że forma „nierzeczywista” ma w obrazie rację bytu, gdy zostaje nasycona sensem. Duży wpływ na jego filozofię artystyczną miały pisma Kandinsky’ego – jego traktat O duchowości w sztuce Fijałkowski sam przełożył i wydał po polsku – oraz zainteresowanie surrealizmem.
Od przełomu lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych jego sztuka nieustannie badała możliwości spotkania porządkującej myśli Strzemińskiego z tym, co aluzyjne i nieuchwytne. Fijałkowski posługiwał się oszczędnymi środkami wyrazu – podstawowymi kształtami geometrycznymi o złagodzonych krawędziach i ograniczoną, chłodną paletą barwną – wytwarzając poetycki nastrój. Sięgał także po elementy figuratywne zaczerpnięte z ikonografii chrześcijańskiej. Jego prace układają się w cykle, takie jak „Wąwozy”, „Studia talmudyczne” czy „Autostrady”.
Sens obrazów Fijałkowskiego pozostaje w znacznej mierze otwarty i zależy od interpretacji widza – jego erudycji, zakorzenienia w kulturze i intuicji. Niezależnie od tego prace artysty urzekają ascezą środków, harmonią oraz umiejętnym wyważeniem emocji i intelektu, intuicji i świadomości. Wyróżniają się nie tylko w kontekście polskiego malarstwa, lecz także na tle sztuki międzynarodowej.
Fijałkowski reprezentował Polskę na Biennale w São Paulo (1969) i na Biennale w Wenecji (1972). Był wielokrotnie nagradzany – otrzymał m.in. Nagrodę Krytyki Artystycznej im. Cypriana Kamila Norwida (1977), Nagrodę im. Jana Cybisa (1990) oraz nagrodę Kolekcjonerów im. doktora Lecha Siudy za całokształt twórczości (2002), a także wyróżnienia na Biennale Grafiki w Krakowie i Lublanie. W 2013 roku odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury (wcześniej otrzymał Krzyż Komandorski, Krzyż Oficerski tego orderu oraz Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w 2005 roku).
Prace Fijałkowskiego znajdują się w licznych zbiorach w Polsce i za granicą, m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Tate Gallery w Londynie oraz w Galerii Trietiakowskiej w Moskwie.

Pokaż
021
021

FIJAŁKOWSKI Stanisław (ur. 1922, Zdołbunów na Wołyniu, zm. 2020, Łódź)

Kompozycja, 1967

sygn. dat. p.d. S. Fijałkowski 67
linoryt
8,6 x 7 cm

RYNEK SZTUKI 25.04.2026

Cena wywoławcza:

500 zł droit de suite

Estymacja:

700 - 1 200 zł