Feliks Sypniewski (1830–1902) był polskim malarzem historycznym i rodzajowym, zaliczanym do grona artystów działających w drugiej połowie XIX wieku, którzy podejmowali tematykę narodową oraz inspirowali się historią dawnej Rzeczypospolitej. Twórczość Feliksa Sypniewskiego obejmuje przede wszystkim obrazy historyczne, sceny batalistyczne oraz kompozycje rodzajowe o charakterze anegdotycznym, wyróżniające się starannym opracowaniem kostiumów, uzbrojenia i realiów epoki.
Edukację artystyczną rozpoczął w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie studiował w latach 1850–1852. Okres nauki przypadł na czas intensywnego rozwoju warszawskiego środowiska artystycznego, które odgrywało istotną rolę w kształtowaniu polskiego malarstwa XIX wieku. Około 1857 roku wyjechał do Paryża, aby kontynuować studia i doskonalić warsztat. Przebywał wówczas w kręgu polskiej kolonii artystycznej skupiającej twórców przebywających na emigracji, co umożliwiło mu bezpośredni kontakt z najważniejszymi zjawiskami europejskiego malarstwa oraz akademicką tradycją francuską.
Po powrocie do kraju na stałe zamieszkał w Warszawie, z którą związał niemal całą swoją działalność artystyczną. Był aktywnym członkiem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, jednej z najważniejszych instytucji promujących polskich artystów w XIX wieku.
Najważniejsze miejsce w twórczości Feliksa Sypniewskiego zajmowało malarstwo historyczne. Należał do pierwszego pokolenia polskich malarzy, dla których istotnym zagadnieniem stała się idea sztuki narodowej. Chętnie przedstawiał wydarzenia z dziejów Polski, zwłaszcza średniowiecza i epoki jagiellońskiej, dbając o zgodność ikonograficzną oraz historyczną wiarygodność przedstawianych scen. Jego obrazy wyróżnia szczególna troska o wierne odtworzenie uzbrojenia, strojów, architektury i wyposażenia, świadcząca o wnikliwych studiach nad źródłami historycznymi. Dzięki temu jego kompozycje stanowią przykład dziewiętnastowiecznego malarstwa historycznego, łączącego walory artystyczne z ambicjami dokumentacyjnymi.
Szczególnie często powracał do tematyki konfliktów polsko-krzyżackich. Jednym z najbardziej znanych dzieł artysty jest „Bitwa pod Grunwaldem”, znajdująca się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Kompozycja ta została częściowo oparta na przekazie Jana Długosza, co świadczy o dążeniu malarza do możliwie wiernego odtworzenia przebiegu wydarzeń oraz atmosfery jednej z najważniejszych bitew w historii Polski.
Feliks Sypniewski tworzył również obrazy rodzajowe, często o charakterze narracyjnym i anegdotycznym. Przedstawiał codzienne życie dawnych mieszkańców Polski, czerpiąc inspiracje z literatury, przekazów historycznych oraz tradycji szlacheckiej. W jego kompozycjach dostrzec można umiejętność budowania opowieści oraz dbałość o detale, które wzbogacają przedstawienie i nadają mu autentyczny charakter.
Styl malarski Feliksa Sypniewskiego cechują precyzyjny rysunek, staranna kompozycja oraz duża dbałość o szczegóły kostiumologiczne i ikonograficzne. Charakterystyczną cechą jego twórczości pozostaje konsekwentne wykorzystywanie wypracowanego warsztatu rysunkowego zarówno w akwarelach i rysunkach z lat pięćdziesiątych XIX wieku, jak i w późniejszych obrazach olejnych.
Choć Feliks Sypniewski pozostaje dziś mniej znany od najwybitniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa historycznego XIX wieku, jego twórczość stanowi interesujący przykład akademickiego podejścia do tematyki narodowej oraz dokumentowania przeszłości za pomocą malarstwa. Zmarł w zapomnieniu i został pochowany pod błędnie zapisanym nazwiskiem. W 1904 Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie przypomniało jego twórczość wystawą indywidualną.
sygn. dat. l.d. F. Sypniewski / 1855,
olej, płótno,
83 x 65,5 cm
olej, płótno; 33 x 27 cm;
sygn. p. d.: F.S. ... - (słabo czytelnie).
akwarela na podrysowaniu ołówkiem, papier; 29,5 x 22 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: Sypniewski;
na odwrocie nalepka z Desy w Krakowie (nr aukcji 7, kat. 43) oraz dowód sprzedaży.
olej/ płótno, 83x65,5 cm,
sygn. l.d.: F.Sypniewski / 1855;
na ramie dawny napis tuszem: M.Beryng : Pozłacał 1854 r;
akwarela, papier
25 x 23 cm; 28,5 x 25,5 cm (z oprawą)
Sygn. p.śr.: "F.S."
Opisany p.g.: "August | III"
Na odwrocie dwa ołówkowe szkice dwóch postaci.
Opisany na odwrocie obcą ręką: "autentyczny szkic Feliksa...
olej/ płótno, 83x65,5 cm,
sygn. l.d.: F.Sypniewski / 1855;
na ramie dawny napis tuszem: M.Beryng : Pozłacał 1854 r.
akwarela na podrysowaniu ołówkiem, papier; 29,5 x 22 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: Sypniewski;
na odwrocie nalepka z Desy w Krakowie (nr aukcji 7, kat. 43) oraz dowód sprzedaży.
Piórko, pędzel, tusz w tonie brązowym i czarnym, papier, 34 x 26,5 cm
sygn. l.d. monogramem: F.S. 1874, z tyłu p.g. dedykacja: Zamieszkały w Warszawie ofiaruję tę drobną pracę Feliks Sypniewski ...? 1877 r.
akwarela, papier naklejony na tekturę
54,5 x 94,5 cm
sygn. p.d.: F. Sypniewski | r. 84.
wzdłuż dolnej krawędzi (ołówkiem): Starcie z jazdą Muzułmańską
Na odwrocie p.g. (tuszem): Odsiecz Wiednia | przez Króla |...
olej, płótno naklejone na tekturę; 36 x 27,5 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: FS / 1856 (? data częściowo ukryta pod ramą).
Na odwrocie nalepki identyfikujące autora obrazu jako Feliksa Szynalewskiego.
akwarela, papier, 50,5 × 70 cm
sygn. l. d.: „F. Sypniewski/war 82”
Piórko, pędzel, tusz w tonie brązowym i czarnym, papier, 34 x 26,5 cm,
sygn. l.d. monogramem: F.S. 1874, z tyłu p.g. dedykacja: Zamieszkały w Warszawie ofiaruję tę drobną pracę Feliks Sypniewski ....? 1877r.
akwarela, papier naklejony na tekturę
54,5 x 94,5 cm
sygn. p.d.: F. Sypniewski | r. 84.
wzdłuż dolnej krawędzi (ołówkiem): Starcie z jazdą Muzułmańską
Na odwrocie p.g. (tuszem): Odsiecz Wiednia | przez Króla |...
olej, płótno naklejone na tekturę; 36 x 27,5 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: FS / 1856 (? data częściowo ukryta pod ramą).
Na odwrocie nalepki identyfikujące autora obrazu jako Feliksa Szynalewskiego.
akwarela, papier, 50,5 x 70 cm,
sygn. l.d: F. Sypniewski
akwarela, ołówek/papier, 29x50 cm,
sygn. l.d.: F.S.
olej, płótno; 143 x 102 cm;
sygn. i dat. l. d.: „F. Sypniewski/Wien 1880”
na odwrocie nalepka wystawowa z opisem pracy i datą nadesłania na wystawę: 1914
na krośnie częściowo zatarta nalepka ze składu papieru...
olej, płótno, 143 × 102 cm
sygn. i dat. l. d.: „F. Sypniewski/Wien 1880”
na odwrocie nalepka wystawowa z opisem pracy i datą nadesłania na wystawę: 1914
na krośnie częściowo zatarta nalepka ze składu papieru...
olej, płótno; 33 x 27 cm;
sygn. p. d.: F.S. ... - (słabo czytelnie).
Akwarela, papier; 39 x 28,5 cm (owal)
Sygnowany l.d.: FS
Akwarela, papier; wym.: 16 x 13,8 cm;
sygn. l.d.: F.S. Pieczątka proweniencyjna: ze zbiorów F. Ścibałły
wymiary: 21,1 x 32,5cm
technika: olej, płótno naklejone na tekturę
sygn. p.d.: Sypniewski
olej, płótno; 33 x 27 cm;
sygn. p. d.: F.S. ... - (słabo czytelnie).
Akwarela, papier; wym.: 16 x 13,8 cm;
sygn. l.d.: F.S.
Pieczątka proweniencyjna: ze zbiorów F. Ścibałły
Olej, płótno, 60,5 x 74 cm,
sygn. l.d.: F.S./1852.