10 października zostanie otwarta obszerna wystawa Zofii Rydet w prestiżowej londyńskiej The Photographers’ Gallery – pierwszej i najważniejszej brytyjskiej instytucji wystawienniczej dedykowanej fotografii. Na ekspozycji znajdzie się ponad 100 oryginalnych fotografii z “Zapisu socjologicznego” i będzie to pierwsza tej rangi prezentacja dzieła Rydet w Wielkiej Brytanii.
To przełomowy projekt fotograficzny autorstwa Zofii Rydet jest niezwykle szeroko zakrojonym, kompleksowym dokumentalnym portretem polskiego życia codziennego, obejmującym dekady, epoki, regiony i kultury.
Od 1978 roku, kiedy miała 67 lat, Zofia Rydet (Austro-Węgry [później Polska, obecnie Iwano-Frankiwsk, Ukraina], 1911–1997) postanowiła sfotografować wnętrze polskiego domu. Przychodziła bez zapowiedzi, pukała, serdecznie się przedstawiała i pytała mieszkańców, czy chcieliby wziąć udział w jej projekcie.
Rydet była nieustannie w drodze, z aparatem w ręku. Przez niemal trzy dekady fotografowała ludzi w ich domach, martwe natury, elewacje budynków i pejzaże. Wracała też po kilku latach do tych samych domów, które odwiedziła wcześniej, aby udokumentować przemiany zachodzące na polskiej wsi. Efektem jej pracy jest Zapis socjologiczny – monumentalny projekt i jedno z najważniejszych osiągnięć w polskiej fotografii XX wieku.
Rydet wykorzystywała fotografię do opowiadania codziennych historii i uchwycenia istoty człowieczeństwa. Pomimo epickiego rozmachu projektu, indywidualne portrety często sprawiają wrażenie intymnych i głęboko odsłaniających. Jej przemyślana i staranna praktyka trwała przez dekady – pracowała nad projektem aż do swojej śmierci w 1997 roku.
Zapis socjologiczny obejmuje blisko 20 000 negatywów, z których jedynie niewielka część została odbita za życia artystki. Ponad 100 odbitek zostanie zaprezentowanych w The Photographers’ Gallery, obok książek i osobistych listów.
Zofia Rydet: Zapis socjologiczny to część programu Sezon Polska–Wielka Brytania 2025. Wystawa została zorganizowana przez The Photographers’ Gallery we współpracy z Instytutem Adama Mickiewicza (współfinansowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego) oraz Fundacją Zofii Rydet.
Fotografia u góry: Dzięki uprzejmości Fundacji Zofii Rydet