Głośny cykl „Encyklopedia” Weroniki Gęsickiej już od 8 grudnia 2025 w Galerii Jednostka w Warszawie. Na wystawie będzie można zobaczyć premierowe prace a także książkę „Encyclopaedia”, która znajduje się w finale prestiżowej nagrody Deutsche Börse Photography Foundation Prize 2026, została uznana Fotograficzną Publikacją Roku 2025 w Polsce, a także była w finale konkursu Book Award 2025 podczas festiwalu Les Rencontres de la Photographie d'Arles we Francji. W Jednostce polską premierę będzie miała edycja specjalna publikacji.
Encyklopedia to kompendium wiedzy, które traktujemy jako źródło wiarygodnych i rzetelnych informacji. Zbiór danych, z którym możemy skonfrontować swoje wątpliwości. Pewnik. Co jednak w sytuacji, gdy w coś pewnego i niepodważalnego zakradnie się jeden, choćby najmniejszy błąd? Czy nie poddaje to w zwątpienie całej reszty i nie sprawia, że całość staje się bezużyteczna? Czy w świecie, o którym właściwie każdego dnia dowiadujemy się czegoś nowego i w którym jednocześnie fake newsy są częścią codziennego życia, wiedza może być czymś obiektywnym?
Fałszywe hasła w encyklopediach, słownikach czy leksykonach to nieprawdziwe wpisy, które funkcjonują od początku historii tych wydawnictw. Były one umieszczane przez redaktorów jako ochrona przed plagiatem czy naruszeniem praw autorskich. Niektóre od razu wzbudzają wątpliwość co do ich prawdziwości, inne zapewne przez większość osób pozostałyby niezauważone. Zazwyczaj są to pojedyncze hasła, choć zdarzały się publikacje, gdzie takich „pomyłek” było nawet kilkadziesiąt. Lecz nawet taka ilość niknie wśród dziesiątek tysięcy innych definicji.
„Encyklopedia” to projekt, na który składa się kilkaset fałszywych haseł odnalezionych w encyklopediach, słownikach i leksykonach, pochodzących z różnych miejsc i różnych okresów, zilustrowanych przez Weronikę Gęsicką za pomocą kolaży z wykorzystaniem fotografii z banków zdjęć oraz obrazów wykreowanych z pomocą AI. To również oryginalne publikacje zawierające te hasła, wyszukane przez artystkę zazwyczaj na internetowych aukcjach. To, co prawdziwe, zaczyna tu funkcjonować na równych prawach z tym, co wymyślone.
Weronika Gęsicka (ur. 1984) Artystka wizualna. W ciągu ostatniej dekady stworzyła prace oraz instalacje fotograficzne, które badają i celowo komplikują nasze postrzeganie historii wizualnej, wiedzy i pamięci. Fotografia jest dominującym medium jej prac i praktyk – ich źródłem, kontekstem, materiałem i sposobem eksploracji ról społecznych, oficjalnych historii, zmian kulturowych i ukrytych narracji. Gęsicka często pracuje z materiałami archiwalnymi, w tym fotografiami znalezionymi przypadkowo w internecie, ale także w banku zdjęć, w archiwach policji i prasy. W najnowszym projekcie – "Encyklopedii" – poszerzyła swoje poszukiwania o narzędzia sztucznej inteligencji, generujące tekst na obraz, które pozwalają jej sięgać dalej w sfery hipotetyczne i wizualnie niepewne.
Ukończyła Wydział Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i Akademię Fotografii w Warszawie. Laureatka wielu nagród, w tym Paszportu Polityki za rok 2019 w kategorii Sztuki Wizualne (2020), EMOP Arendt Award (2019), Foam Talent (2017), Spotlight Award (2017, Belfast Photo Festival). Stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2008 r. Jej prace publikują liczne magazyny, w tym “The Guardian”, “The New York Times”, “Internazionale”, “Spiegel Online”, “Le Monde”. Prace artystki prezentowane są na wystawach na całym świecie oraz w prestiżowych kolekcjach, w tym w Dom Museum, Wiedeń, Austria; Arendt Collection, Luxemburg; MuFo Muzeum Fotografii, Kraków; Deutsche Börse Photography Foundation, Niemcy; Muzeum Narodowe, Wrocław.
Partner: Artesola Gallery
kuratorka: Katarzyna Sagatowska
Zdjęcie u góry: Weronika Gęsicka, Icingtons, from the 'Encyclopaedia' series, 2023–2025. Courtesy the artist and JEDNOSTKA Gallery