Od 19 października do 11 grudnia 2026 roku w Galerii A im. Michała Faryseja w Starogardzkim Centrum Kultury będzie można oglądać wyjątkową wystawę pt. „Sztuka polska. Prof. Jan Stanisławski i jego uczniowie”, prezentującą twórczość jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego malarstwa przełomu XIX i XX wieku oraz artystów związanych z jego krakowską szkołą pejzażu.
Na ekspozycji zaprezentowane zostaną dzieła Jana Stanisławskiego (1860–1907) oraz pięciu jego uczniów: Stanisława Czajkowskiego, Stefana Filipkiewicza, Stanisława Kamockiego, Tadeusza Rychtera Procajłowicza oraz Henryka Szczyglińskiego. Prace ukazują różnorodność artystycznych osobowości, które łączyło wspólne doświadczenie nauki pod kierunkiem wybitnego pedagoga i wrażliwość na piękno rodzimego krajobrazu.
Jan Stanisławski był malarzem, pedagogiem i jedną z najważniejszych postaci polskiego modernizmu. Jako profesor krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych wywarł ogromny wpływ na rozwój polskiego malarstwa pejzażowego. Zachęcał swoich studentów do bezpośredniej obserwacji natury, pracy w plenerze i poszukiwania indywidualnych środków wyrazu. W jego twórczości szczególne znaczenie miały kolor, światło i syntetyczne ujmowanie form, a pejzaż stawał się nie tylko zapisem rzeczywistości, lecz także osobistą interpretacją świata.
Wystawa pozwala prześledzić, jak idee mistrza rozwijały się w twórczości jego uczniów. Stanisław Kamocki i Stanisław Czajkowski wypracowywali własne harmonie barwne, Stefan Filipkiewicz zasłynął między innymi z wyrafinowanych pejzaży zimowych, natomiast Henryk Szczygliński łączył malarstwo krajobrazowe z miejskimi nokturnami i odniesieniami do polskiej historii. Każdy z artystów zachował własną indywidualność, jednocześnie współtworząc tradycję krakowskiej szkoły pejzażowej.
Ekspozycja nawiązuje również do pierwszych wystaw malarstwa pejzażowego, organizowanych w Krakowie w 1903 roku i w Warszawie w 1904 roku, na których prezentowali swoje prace między innymi artyści związani z kręgiem Stanisławskiego. To okazja, by przyjrzeć się relacji między mistrzem a jego uczniami, odkryć różnorodne sposoby przedstawiania natury i poznać ważny rozdział w historii polskiej sztuki.
Dzieła Jana Stanisławskiego pochodzą ze zbiorów Muzeum Okręgowego im. Alfreda Wierusza-Kowalskiego w Suwałkach, natomiast prace jego uczniów – z kolekcji prywatnej.