Ważnym kontekstem wystawy „Poza archiwum” są działania rozszerzonego performance realizowane przez artystów uczestniczących w XXV Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Interakcje w Piotrkowie Trybunalskim.
Zadaniem kuratorskim jest pokazanie nieoczywistych związków twórczości przedstawicieli szerokiego spectrum sztuk wizualnych zintegrowanych z performance. Prezentowane prace stanowią akty swoistego „performowania malarstwa i rzeźby” a więc „performance” zbudowanego na potencjale tych dyscyplin.
Nie jest przypadkiem, że autorami wystawy „Poza archiwum” są wywodzący się z tradycji malarstwa i rzeźby artyści performatywni czy może lepiej performerzy malarstwa i rzeźby.
Piotr C. Kowalski i Asia Urbańska tworzą dwubiegunową wystawę „Poza archiwum”. Oboje są absolwentami tej samej uczelni, Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu (w czasie studiów Kowalskiego uczelnia funkcjonowała pod nazwą Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych). Kowalski jest malarzem, Urbańska rzeźbiarką, ale zarówno malarstwo jak i rzeźba stały się w ich twórczości narzędziami badania przestrzeni granicznych zarówno w sferze materialnej jak i mentalnej. Można by paradoksalnie powiedzieć, że łączy ich wszystko i wszystko ich dzieli. Analizuję ich prace z ciekawością badacza, który w nieodkrytych, nieznanych przestrzeniach odnajduje nowe, oryginalne instrumenty badawcze. Paradoks polega na tym, że mamy złudzenie pełnej znajomości tych przedmiotów i materii – to staw, ulica i rozproszone ryzy białego papieru A4. Tylko że staw, w którym częściowo zanurzony został biały prostokąt obrazu Piotra C. Kowalskiego, zdaje się współtworzyć jego zaskakujące dzieło. Obraz został „namalowany” w długim procesie nawarstwiania biologicznych substancji żywego, wodnego środowiska. „Słowa” Asi Urbańskiej rozpisane na setkach kartek zostały odwrócone licem do ściany. Czy prosty, performatywny gest inwersji leży w kompetencjach widza? Na to kluczowe pytanie każdy musi sobie odpowiedzieć stając przed pracą Urbańskiej.
Spoiwem wystawy stają się dwa kluczowe dla performance pojęcia: czas i różnica. Różnicą czasu albo czasem różnicy opisuję ten chwilowy związek kreujący potencjalną przestrzeń „pomiędzy”. Asia Urbańska i Piotr C. Kowalski należą do różnych generacji artystycznych czego konsekwencją są zasadnicze różnice w postrzeganiu świata i języku opisu jego interesujących zjawisk. Kowalski przedstawia rezultat oddziaływania czasu na materię, Urbańska otwiera nam interaktywną przestrzeń działania i możliwość pozbawionego nadmiaru gestu najprostszego.
Równoległe drogi rozwoju dwojga artystycznych indywidualności teoretycznie nie mają szans zbliżenia, a jednak praktyka artystyczna wskazuje niemal magiczne punkty ich przecięcia.
Spotkanie z artystami: 27.09.2026 g. 16.30, ODA ul. Sieradzka 8
Kurator: Janusz Bałdyga