Kto lub co patrzy? Co i kogo widzi? Czy naprawdę widzimy wszystko?
Czy potrafimy dostrzec to, co niewidoczne, lecz obecne w przestrzeni publicznej?
Jak funkcjonują w kulturze obrazy znane z teatru i telewizji?
Czy możliwym jest odcięcie się od narzuconych nam norm patrzenia i próba spojrzenia na świat wolna od zaprogramowanych znaczeń i treści?
Wystawa „Sensoryczne mechanizmy” Patricii J. Reis i Doroty Walentynowicz konfrontuje widza z pytaniem o to, jak obrazy kobiet funkcjonują w kulturze – od początków teatru, przez rozwój telewizji, po współczesne przedstawienia w mediach cyfrowych. Nie jest to wystawa o spektaklu, lecz o jego demontażu – o ujawnianiu jego struktury i ukrytych mechanizmów.
Artystki kierują uwagę publiczności na to, co dotąd pozostawało niewidoczne, odwracając wzrok od spektaklu ku jego zapleczu. W ten sposób ujawniają mechanizmy władzy, przywracają to, co zapomniane, i pozwalają na nowo odczytać historię mediów i technologii z feministycznej perspektywy wizualności.
Na ekspozycji zaprezentowane zostaną instalacje, prace interaktywne, fotografie, obiekty ceramiczne oraz realizacje wideo. Reis i Walentynowicz – zarówno we wspólnych, jak i indywidualnych realizacjach – badają relacje między widzialnością a wizualnością, między podmiotem a przedmiotem, człowiekiem a maszyną. Analizują również zjawisko technologicznej przyjemności, sytuując swoje prace na styku sztuki, nauki i feminizmu.
Patrícia J. Reis
Artystka mediów i badaczka mieszkająca w Wiedniu. W swojej praktyce eksploruje zależności między człowiekiem, technologią i bytami pozaludzkimi, wykorzystując strategie feministycznego hakowania oraz ucieleśnione interfejsy czuciowe. W swoich instalacjach, często oddziałujących w sposób intymny i zmysłowy, zachęca publiczność do aktywnego uczestnictwa, podważając dominację wzroku jako głównego zmysłu percepcji.
Inspirując się teorią mediów i cybernetyką, Reis analizuje podobieństwa między programami, układami i automatyzmami charakterystycznymi dla ludzi i maszyn. W swoich działaniach posługuje się ciałem jako narzędziem poznania i manipulacji zmysłami.
Od 2012 roku Reis współtworzy wiedeński Mz Baltazar’s Lab* – feministyczny hackerspace, w ramach którego kuratoruje wystawy i prowadzi badania z pogranicza sztuki, gender studies i technologii open source. W 2021 roku została uhonorowana przez austriackie Ministerstwo Kultury nagrodą za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie sztuki mediów.
Dorota Walentynowicz
Artystka wizualna pracująca z mediami fotografii, instalacji i performansu. Jej praktyka artystyczna opiera się na dialektycznym napięciu między technologią a naturą, teorią a praktyką, logiką a intuicją. W ostatnich latach Walentynowicz koncentruje się na działaniach kolektywnych, poszukując horyzontalnych i heterarchicznych modeli współpracy w ramach instytucjonalnych struktur sztuki, m.in. kolektyw Plenum of Care i kolektyw Feminist Seminar (SemFem).
Jej prace prezentowane były m.in. w Muzeum Folkwang w Essen, Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie, na Biennale WRO we Wrocławiu, festiwalu Transmediale w Berlinie, Instytucie Mediów V2 w Rotterdamie, Kunstlerhaus w Wiedniu, Austriackim Forum Kultury w Warszawie, CSW ŁAŹNIA w Gdańsku, Muzeum Fotografii w Amsterdamie, Galerii Bunkier Sztuki w Krakowie, Gdańskiej Galerii Miejskiej oraz Kunstverein w Salzburgu.
Kuratorka: Jolanta Woszczenko