W Muzeum Fotografii w Krakowie fotografia spotyka się ze szkłem. Od 14 lutego w MuFo można oglądać wystawę „Na pamiątkę… Tableaux fotograficzne Konrada Brandla i Jadwigi Golcz”, która prezentuje jubileuszowe tableaux przedstawiające pracowników i właścicieli Fabryki Szkła i Kryształów „Czechy” w Trąbkach. Ekspozycję dopełniają wyroby huty – zarówno historyczne, jak i współczesne kopie, tworząc wyjątkowy dialog między obrazem a przedmiotem.
„Na pamiątkę…” – te słowa często pojawiały się na zdjęciach obdarzonych szczególną, emocjonalną wartością. Tableaux, a więc fotograficzno-malarskie kompozycje tworzone z okazji jubileuszy, zjazdów i rocznic w drugiej połowie XIX wieku, stały się popularną formą zapisu miejsc, ludzi i historii ważnych dla wspólnoty, która je zamawiała.
Punktem wyjścia dla wystawy w Muzeum Fotografii w Krakowie są dwa wyjątkowe tableaux, które w kwietniu 2025 roku trafiły do zbiorów MuFo jako dar Krakowskiej Huty Szkła (Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych). Powstały one z okazji 50- i 80-lecia Fabryki Szkła i Kryształów „Czechy” w Trąbkach i dokumentują nie tylko jej właścicieli i pracowników, ale także architekturę zakładu oraz jego wyroby. Pierwsze, wykonane przez Konrada Brandla w 1872 roku, było prezentem od urzędników i robotników dla braci Wilhelma i Edwarda Hordliczków, drugie – przygotowane w 1902 roku w atelier Jadwigi Golcz – wyrazem uznania dla wielmożnej Edwardowej Hordliczkowej.
To jednak nie tylko opowieść o fotografii. Ekspozycję dopełniają przykłady szkła: oryginalne obiekty pochodzące z huty „Czechy”, jak i współczesne kopie wykonane na podstawie historycznych wzorów w Krakowskiej Hucie Szkła. Dzięki temu zwiedzający mogą zobaczyć, jak obrazy i przedmioty wzajemnie się uzupełniają, budując spójną opowieść o estetyce, technologii i aspiracjach przełomu XIX i XX wieku.
Wystawa w MuFo zainteresuje więc nie tylko miłośników fotografii, ale także pasjonatów szkła i wzornictwa przemysłowego. Jest propozycją dla wszystkich, którzy lubią odkrywać historie opowiedziane obrazem, a także dla tych, którzy cenią przedmioty niosące pamięć swojego czasu.
W tle pojawia się także wątek trzeciego, dziś zaginionego tableau z 1882 roku, wykonanego z okazji 60-lecia fabryki. Znane dziś jedynie z reprodukcji, wciąż czeka na ponowne odkrycie. Być może właśnie ta wystawa stanie się impulsem do jego odnalezienia?
Kuratorki: Katarzyna Marko, Magdalena Skrejko
Zdjęcie powyżej: Fragment tableau „Na pamiątkę 50-cioletniego jubileuszu Fabryki Szkła i Kryształów Czechy…”, fot. Konrad Brandel, 1872
Konrad Brandel przy pracy, autoportret, ok. 1880, ze zbiorów MuFo
Portret Jadwigi Golcz, fot. nieznany, 1895, ze zbiorów MuFo
Realizacje Krakowskiej Huty Szkła, 2025