Na wystawie pod tytułem „Utopia moderna” zostaną pokazane prace dwóch znakomitych podkarpackich artystów: Michał Kulig – rzeźba i Jan Szczepkowski – malarstwo.
Jan Szczepan Szczepkowski należy do grona polskich twórców, których debiut artystyczny przypadł na pierwsze dziesięciolecie XXI wieku. W latach 1998-2003 studiował w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki, w pracowniach malarstwa prof. Grzegorza Bednarskiego i prof. Jacka Waltosia, gdzie uzyskał dyplom. Dodatkowo zdobywał umiejętności w pracowniach rysunku prof. Janusza Orbitowskiego oraz drzeworytu prof. Zbigniewa Lutomskiego. Uprawia malarstwo olejne, rysunek i grafikę. Zajmuje się pracą pedagogiczną i konserwacją zabytków. Twórczość Jana Szczepkowskiego, prezentowana była w albumowych wydawnictwach, m.in. „Sztuka Podkarpacia”, pod redakcją Magdaleny Rabizo-Birek, Rzeszów 2011, „Kultura w Sanoku, Sanoczanie w Kulturze 1990–2020” i „Artystyczne Przedmieście”. Na temat działalności Jana Szczepkowskiego ukazały się artykuły i wywiady w miesięcznikach artystycznych „Arteon”; „Artysta i Sztuka”; Medical Maestro Magazine; Gazecie Prawnej i innych. O jego sztuce pisał poeta i prozaik Jacek Dehnel, a reprodukcja jego obrazu znalazła się w książce poświęconej Bruno Schulzowi „Drugie ciało pisarza”. Obrazy Jana Szczepkowskiego znajdują się w zborach Muzeum Historycznego w Sanoku; w galeriach państwowych; kolekcjach prywatnych w Europie, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Jego prace były prezentowane na ponad 20 wystawach indywidualnych w wielu miastach Polski oraz w Brukseli i w Londynie. Wziął udział również w 27 wystawach zbiorowych. Laureat licznych nagród i wyróżnień: Pierwsze miejsce, nagroda Marszałka Województwa Podkarpackiego w konkursie „Obraz, Grafika, Rysunek, Rzeźba Roku 2021; wyróżnienie specjalne Podkarpackiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, Rzeszów, 2020; nagroda Dyrektora BWA Rzeszów w konkursie „Jesienne Konfrontacje”, Rzeszów, 2013; drugie miejsce w 11 Biennale Plastyki Krośnieńskiej, BWA Krosno, 2011; pierwsze miejsce, nagroda Marszałka Województwa Podkarpackiego w konkursie „Obraz, Grafika, Rysunek, Rzeźba Roku 2009; nagroda Prezydenta Przemyśla w Międzynarodowym Triennale Malarstwa Regionu Karpat „Srebrny Czworokąt”, 2009.
Nostalgiczny świat, wykreowany na płótnach Jana Szczepkowskiego, prowadzi nas w podróż do krainy utopii naznaczonej przez artystę mianem moderna. Czasoprzestrzeni owianej aurą tajemniczości - raju utraconego, a może bardziej raju obiecanego znanego nam tylko z religii, bądź opowieści. Miejsca, którego de facto nie ma, ale na pewno enklawy, za którą tęsknimy. Wątki i tematy mitologiczne, podejmowane przez Jana Szczepkowskiego, wyrywają nas z przestrzeni codzienności do świata doświadczeń nam obcych. Wyimaginowane przedstawienia przybierają formę scen namiętnych, zaś o przynależności do sfery utopijnej decyduje tylko temat. Artysta z niesamowitą lekkością łączy tradycyjny, wręcz akademicki, warsztat z nowoczesnymi formami wyrazu, aranżując dzieła w pewnym sensie eklektyczne. Sztuka na wskroś współczesna, stopniowo przybiera stylistykę wzorowaną na XVIII i XIX – wiecznych obrazach.
Michał Kulig należy do artystów młodego pokolenia, którego droga edukacyjno-artystyczna znacznie odbiega od powszechnie przyjętego schematu, do jakiego przywykliśmy. Zainteresowanie sztuką, a przede wszystkim rzeźbą zaszczepili w nim rodzicie, prowadzący warsztat zajmujący się renowacją obiektów sakralnych. Bardzo wcześnie, bo już, jako kilkunastoletni chłopak, obcował z dziełem sztuki. Samodzielnie oczyszczał i złocił elementy snycerskie, podpatrywał prace prowadzone przy renowacji rzeźb i ołtarzy kościelnych. W kolejnych latach kształcił się w rzeszowskim Zespole Sztuk Plastycznych, pod okiem Leszka Kuchniaka, uznanego rzeźbiarza, wychowanka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Artysta uprawia rzeźbę plenerową, pomnikową i kameralną w drewnie lipowym i kamieniu. Jego prace zdobią kościoły, ogrody biblijne, prywatne kolekcje i galerie. Tematykę czerpie zarówno z religii jak i obszaru świeckiego o zabarwieniu metaforycznym. Michał Kulig korzysta z powszechnie znanych motywów ikonograficznych, zazwyczaj wyobrażeń anielskich personifikowanych, jako uskrzydlone kobiety, bądź też mitologicznych faunów naznaczonych lubieżną aurą. Koncepcja jego pracy jest z góry przemyślana, począwszy od projektu, następnie rytmu i czasu spędzonego nad realizacją, aż do opracowywania najdrobniejszych szczegółów. Niektóre przedstawiania wykonuje po kilka lat. Wychodzi z założenia, że tworząc nie można za wiele analizować, lepiej poddać się pasji, a nawet jak twierdzi w autokomentarzach, stara się „wyłączyć umysł, żeby ręce same się prowadziły”.
Figuratywne realizacje Michała Kuliga, w sposób bezpośredni odwołują się do tradycji rzeźbiarskich, w których zawsze istniała ciągła fluktuacja pomiędzy surowością i prostotą – będącą desygnatem klasycyzmu, a subtelnością i wirtuozerią – kojarzoną z afektywnym stylem barokowym. Zastygłe w zadumie sylwetki, o przechylonych głowach, lekko niedomkniętych, nabrzmiałych ustach z wyraźnie zaznaczoną linią modelunku, odzwierciedlają zmysłowe piękno. Estetyka obrazowania, bazuje na precyzyjnym anatomicznym przedstawieniu ciała, oddaniu gestu czynionego niemalże mimochodem, właściwie poza świadomością bycia „tu i teraz”. Wśród wystawionych prac dominują popiersia opracowane w drewnie z elementami pozłoconymi złotem płatkowym. Utrwalone snycersko wizerunki uskrzydlonych, młodych kobiet o współczesnej, dość zunifikowanej urodzie zdają się być głęboko osadzone w kanonach współcześnie postrzeganego piękna.
Dorota Rucka-Marmaj, kustosz