Miasto kobiet to wystawa składająca się z czterech części: Z trzewi kuratorowanej przez Julię Bryan-Wilson, Inne jutra Michaliny Sablik i Very Zalutskiej, Jej Serce Karoliny Gembary oraz Byłyśmy. Międzynarodowy Rok Kobiet 1975, której kuratorką jest Wiktoria Szczupacka.
Ta mozaika różnych postaw i estetyk jest świadectwem bogactwa, różnorodnych tradycji i siły sztuki feministycznej, która zaprezentowana zostanie równolegle do historycznej, monumentalnej wystawy Kwestia kobieca 1550–2025.
W Mieście kobiet możemy odnaleźć wielość perspektyw, które odnoszą się zarówno do znanych i ugruntowanych tematów badawczych związanych ze sztuką tworzoną przez artystki, jak również śledzić przemiany aktualnej wrażliwości artystycznej w tym obszarze. Z jednej strony w projekcie Z trzewi mamy do czynienia z feministycznym językiem sztuki oraz formą budowania wystawy, która ma również charakter polityczny, z drugiej w Innych jutrach kuratorki podważają ugruntowane feministyczne stawki. Dążą do skomplikowania obrazu sztuki tworzonej przez artystki poprzez wprowadzenie płynnych kategorii przebiegających w poprzek binarnych podziałów tożsamościowych na on i ona. Bardziej akademickie podejście proponuje Wiktora Szczupacka, upominając się o pomijaną historię feministycznej emancypacji w PRL-u. Aktywistyczny punkt widzenia przedstawia Karolina Gembara, pokazując z bardzo współczesnej perspektywy walkę o prawa reprodukcyjne.
Wystawa otwiera się w momencie, w którym dbałość o prawa kobiet w Polsce znowu schodzi na dalszy plan, a lata mobilizacji i aktywistycznych działań nie przynoszą pożądanych rezultatów. Podstawowym postulatem różnorodnych form feministycznej sztuki jest równość, a sztuka wzmacnia polityczną wyobraźnię, która może nadać jej realny kształt.
INNE JUTRA
KURATORKI: MICHALINA SABLIK I VERA ZALUTSKAYA
Wystawa Inne jutra przygląda się pojęciom tożsamości i wspólnoty w dobie kryzysów politycznych, ekologicznych i rosnącej polaryzacji społecznej. Gdy dotychczasowe sposoby myślenia i metody działania przestają się sprawdzać, pojawia się potrzeba przekroczenia utrwalonych podziałów i poszukiwania nowych języków opowiadania o świecie, które uwzględniają różnorodność form życia, cielesności i relacji. Wystawa prezentuje prace siódemki międzynarodowych osób artystycznych, sięgających do mitów, lokalnych legend i osobistych doświadczeń, by tworzyć narracje, w których fikcja, fantazja i technologia stają się narzędziami emancypacji. To propozycja myślenia feministycznego, dekolonialnego i queerowego, w którym wyobraźnia staje się praktyką polityczną i przestrzenią wolności.
Z TRZEWI
KURATORKA: JULIA BRYAN-WILSON
Z trzewi to międzynarodowa prezentacja, która obejmuje odważne feministyczne prace artystek odwołujących się w swojej poetyce do procesów takich jak hydraulika, wentylacja czy trawienie. Przedstawienia ciał zbliżają się tu do szeroko pojętej infrastruktury, odsłaniając kruchość oraz zależność od ukrytych systemów podtrzymujących życie i wspólnotę. Dwanaście twórczyń, m.in. Leonor Antunes, Maria Bartuszova, Mona Hatoum, Eva Hesse, Jumana Manna, Alina Szapocznikow, czy Johanna Unzueta posługuje się abstrakcyjnymi formami rzeźbiarskimi by ukazać nie tylko funkcjonalność, ale też zawodność i nieregularność systemów w których funkcjonujemy. W swoich realizacjach łączą organiczne i syntetyczne materiały, zestawiając cielesne, z tym, co przemysłowe. W ich pracach – od elastycznych tkanin przywodzących na myśl warstwy skóry po aluminowe systemy rur – polityczne i historyczne doświadczenia artystek splatają się z refleksją nad infrastrukturą, a cielesna intuicja, działanie “z trzewi”, wymyka się racjonalnemu umysłowi.
JEJ SERCE
KURATORKA: KAROLINA GEMBARA
To część wystawy poświęcona jest prawom reprodukcyjnym, na której zaprezentowane są prace wizualne (fotografie i filmy), podejmujące temat doświadczenia aborcji zarówno w warunkach klinicznych, jak i domowych oraz jej społecznej percepcji. Zaproszone artystki dzielą ze sobą intymną perspektywę – pokazują prywatne historie własne lub swoich bohaterek.
BYŁYŚMY. MIĘDZYNARODOWY ROK KOBIET 1975
KURATORKA: WIKTORIA SZCZUPACKA
Wystawa jest zaproszeniem do refleksji nad historią sztuki feministycznej w Polsce i feminizmem socjalistycznym jako alternatywą wobec dyskursów zachodnich. Przyglądając się innemu typowi globalizacji – opartej na międzynarodowej współpracy w ramach organizacji państwowych – pokazuje, jak różnorodne formy walki o prawa kobiet wpływały na sztukę i historię feminizmu. Skupia się na socjalistycznych i międzynarodowych organizacjach kobiecych, które kształtowały narrację o emancypacji kobiet w zupełnie inny, a być może jeszcze bardziej globalny sposób. Na wystawie zaprezentowane są dokumenty dotyczące planowania i realizacji wydarzeń artystycznych z okazji Roku Kobiet 1975. Szczególne miejsce w wystawie zajmą materiały ukazujące dyskursy emancypacyjne i sytuację artystek w dekadzie Gierka, a także dokumentacja zaplecza koncepcyjnego zarówno dla twórczyń, jak i organizatorek zaangażowanych w państwowe obchody 1975 roku.
ARTYSTKI I ARTYŚCI
Leonor Antunes, Maria Bartuszová, Maria Teresa Chojnacka, Katarzyna Depta-Garapich, Rachel Fallon, Robert Gabris, Mona Hatoum, Eva Hesse, Maryam Hoseini, Alexandra Ivanicu, Franzis Kabisch, Anna Krenz, Agata Kubis, Michalina Kuczyńska, Marie Lukáčová, Tala Madani, Anna Maria Maiolino, Jumana Manna, Rafał Milach, Joanna Musiał, Senga Nengudi, Jolanta Nowaczyk, Charlotte Posenenske, Zofia Reznik, Beata Rojek, Sara Sadik, Sonia Sobiech, Alina Szapocznikow, Natasha Tontey, Johanna Unzueta, Carmen Winant, Liliana Zeic
ZESPÓŁ KURATORSKI
Karolina Gembara, Michalina Sablik i Vera Zalutskaya, Wiktoria Szczupacka, Julia Bryan-Wilson
Współpraca kuratorska ze strony MSN-u: Sebastian Cichocki, Jagna Lewandowska, Szymon Maliborski
Zdjęcie u góry: Anna Maria Maiolino, In-Out (Antropografia), 1973. Dzięki uprzejmości artystki i Galleria Raffaella Cortese, Milano – Albisola