Specyfiką naszych czasów jest obsesja na punkcie produktywności: niemal każde działanie powinno przynieść wymierne efekty. Dotyczy to nie tylko obszaru pracy, ale i pozornie nieistotnych czynności życia codziennego. Przypadkowe spotkania z bezinteresownych rozmów szybko przekształcają się w networking, a czas wolny i hobby – gdy nadarzy się ku temu okazja – podlegają monetyzacji.
Magda Franczak przygląda się temu, co niesie ze sobą niemierzalne korzyści. W swojej praktyce artystycznej od lat pracuje z przestrzeniami, których historia wiąże się z handlem i wymianą, koncentrując uwagę na produktach ubocznych przepływu dóbr i usług: rozmowie, relacjach oraz międzyludzkich więziach.
Rozmowa jest towarem niepoliczalnym, topi się jak śnieg pod wpływem promieni słonecznych w momencie zawarcia transakcji. Jest ulotna i chwilowa, wzbudza tęsknotę za kontaktem z drugim człowiekiem, za niezwykłą przemianą towaru w opowieść, radę a nawet wróżenie z ręki. (Sprzedawcy śniegu 2021-2022).
Kontynuując badania nad niematerialną i nieuchwytną wartością tego, co pozostaje po ekonomicznej transakcji, artystka realizuje rezydencję artystyczną i projekt pt. The Economy of Uselessness (Ekonomia bezużyteczności) w Cascadas Art Space w Barcelonie.
Przestrzeń galerii Cascadas dawniej pełniła funkcję komercyjną, ale była też miejscem spotkań lokalnej społeczności. Mieścił się tu sklep z tkaninami, w którym spotykały się kobiety z sąsiedztwa, by wspólnie oddawać się robótkom ręcznym i pracy z tkaninami – szyły, dziergały, haftowały, a przede wszystkim – rozmawiały i nawiązywały sąsiedzkie więzi.
Galeria znajduje się w dzielnicy Raval, która wraz z nadejściem epoki przemysłowej stała się jednym z pierwszych obszarów miasta, gdzie lokowano manufaktury i fabryki tekstylne, stając się jednocześnie miejscem zamieszkania dla klasy robotniczej. Rozwijający się tu przemysł tekstylny odegrał kluczową rolę w industrializacji i rozwoju gospodarczym Barcelony, przyczyniając się do jej przemiany w jeden z najważniejszych ośrodków przemysłowych XIX-wiecznej Katalonii. W XX wieku, wraz z przeniesieniem fabryk poza granice miasta, dzielnica stała się ośrodkiem artystycznej bohemy i lokalnego handlu: do dziś jej tkankę tworzą liczne sklepiki, rodzinne zakłady rzemieślnicze i małe biznesy.
Czerpiąc z historii miejsca i ważnego dla Barcelony kontekstu przemysłu tekstylnego, projekt Ekonomia bezużyteczności skupia się na tym, co było i jest efektem ubocznym ekonomicznego wzrostu. Artystka przygląda się bliżej przestrzeni Cascadas i jej dawnemu przeznaczeniu: archiwalnym fotografiom, pozostałościom po sklepie z tkaninami i sąsiedzkim historiom. Wszystko to służy jako inspiracja dla powstania nowych prac i instalacji site-specific, na którą składają się fotografie, tekstylia, obiekty ceramiczne czy dźwięk.
kuratorka: Anna Stec
Magdalena Franczak - artystka wizualna, doktora sztuki, zbieraczka historii prawdziwych i fantazmatycznych, badaczka opuszczonych miejsc w przestrzeni publicznej. Autorka audio-tekstów, fotografii, oraz narracyjnych form rzeźbiarskich dialogujących z zastanym środowiskiem w przestrzeni publicznej. Twórczyni Nomadycznej Pracowni, współkuratorka projektu: Manifesty dla Przyszłości. Członkini kolektywu artystycznego, który tworzył polski pawilon Praskiego Qaudriennale 2023. Jej praktyka artystyczna oparta jest na badaniu wspólnotowości poprzez łączenie opowieści z przestrzennymi formami oraz fotografią. Używając narzędzi sztuki bada narracyjny potencjał materialności i czasoprzestrzenności. Sklejając ze sobą kształty wyjęte z rzeczywistości tworzy opowieść o utopijnym świecie, w którym każdy głos może wybrzmieć z równą siłą nie zagłuszając drugiego.