Koń w Polsce przez stulecia był osią całego porządku społecznego. Jako siła robocza, środek transportu i narzędzie wojny współtworzył system produkcji, władzy oraz zależności. Folwark, pańszczyzna,, wojna: koń dźwigał „sprawę polską” dosłownie. W sztuce XIX wieku był nośnikiem narodowej wyobraźni i wspólnoty losu, ale była to wizja estetyzująca ciężar, zamieniająca pracę w romantyczny obraz, a wysiłek w mit.
Koń w sztuce najnowszej nie dźwiga już narodu, to naród dźwiga pamięć o koniu. Dzisiejszy koń reprezentuje pamięć relacji: człowiek–zwierzę, pan–podwładny, centrum– peryferie i tworzy nowy układ sił. Nastąpił proces kulturowego odklejenia konia od pracy i przesunięcia go w stronę symbolu, fantazji i tożsamości indywidualnej. Nowoczesność zniosła funkcję użytkową konia i jego gęstą obecność w rzeczywistości, ale wzmocniła jego potencjał symboliczny, wyobrażeniowy i kulturowy.Koń jest figurą wspólnego losu. W tym właśnie sensie staje się figurą pokoleniową.
Jednorożce, pegazy i same konie stają się korektą systemu, zmianą relacji z rzeczywistością, należą do świata projekcji. Są nośnikami pragnień i fantazji, symbolami wyjątkowości, tożsamości bez genealogii.
Otwarcie wystawy „Koń a sprawa polska” zbiega się z obchodami chińskiego Nowego Roku Ognistego Konia – znaku, który w tradycji Wschodu oznacza energię, ruch, nieposłuszeństwo i przełom. Koń historyczny był siłą ujarzmioną – wpisaną w gospodarkę, hierarchię i mity narodowe. Koń współczesny, podobnie jak Ognisty Koń, powraca jako figura energii wymykająca się kontroli. Otwarcie wystawy w Roku Ognistego Konia jest lekko egzotycznym gestem, spinającym lokalną historię oraz przeobrażenia z globalną energią.
Artyści:
Maria Pinińska-Bereś, Aleksandra Parol, Zofia Pałucha, Krzysztof Nowicki, Jan Moździński, Piotr Tadeusz Mosur, Piotr Młacki, Monika Misztal, Sebastian Mikoś, Rajka Michalska, Oliwia Maluch, Jakub Malinowski, Teresa Legierska, Beata Konarska, Marcin Koleśnik, Michalina W. Klasik, Maja Kitajewska, Martyna Jastrzębska, Karolina Jabłońska, Paulina Gutkowska, Sonia Góral, Maria Gil, Wiktor Dyndo, Apolonia Dwurnik, Piotr Desperak, Ewa Dąbkowska, Wincenty Czwartos, Mila Bujnowska, Marta Borkowska, Damian Bonk, Bettina Bereś, Paulina Zboina, Zuza Zenko, Monika Zdaniewicz-Wiewiorowska, Julia Woronowicz, Natalia Szerszeń, Piotr Szczur, Julia Święcicka, Helena Stiasny, Wioleta Stankiewicz, Katarzyna Sporn, Julia Słonecka, Magdalena Sawicka, Pola Rutkiewicz, Patrycja Płóciennik, Tomasz Pławski, Julia Piestrzyńska
Kurator: Karolina Kliszewska
Zdjęcie u góry: Karolina Jabłońskam Koń w błociem 2014