W najnowszych pracach Karolina Grzywnowicz podejmuje temat politycznego wymiaru zmysłów — przygląda się temu, w jaki sposób władza może wpływać na ciało: na nasze zmysłowe doświadczenie rzeczywistości, ale także na podstawowe procesy fizjologiczne. Pokazuje, jak oddziaływanie na zmysły wywołuje ból, dezorientację, lęk, wyczerpanie, a w konsekwencji prowadzi do podporządkowania. Jednocześnie odkrywa oddolne formy sprzeciwu i poszukuje nowych narzędzi oporu.
Artystka skupia uwagę na obszarach kryzysu humanitarnego: granicy polsko-białoruskiej oraz Palestynie. W swoich pracach ujawnia mechanizmy, które można opisywać za pomocą sformułowanego przez filozofa i historyka Achille’a Mbembego pojęcia nekropolityki — form sprawowania władzy opartych na różnicowaniu życia podlegającego ochronie i życia wystawianego na przemoc, zagrożenie lub śmierć. Na granicy polsko-białoruskiej praktyki kontroli i dehumanizacji łączą się z warunkami środowiska naturalnego Puszczy Białowieskiej, która dla osób uchodźczych może stać się pułapką bez wyjścia.
Prezentowane prace wideo, obiekty i instalacje – w tym zapachowa – traktują zmysły jako pole polityczne, które można kształtować, zakłócać i podporządkowywać. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście zmysł powonienia, wokół którego koncentruje się projekt Odwrażliwianie. Grzywnowicz interesuje olfaktoryczny wymiar doświadczenia granicy w Puszczy Białowieskiej – przeżywanego przez osoby uchodźcze oraz osoby niosące im pomoc. Artystka pracuje z zapachem nie tylko jako śladem obecności czy świadectwem przemocy, ale przede wszystkim jako potencjalnym narzędziem uzdrawiania. Z kolei Pułapki pokazują, w jaki sposób środowisko Puszczy Białowieskiej staje się częścią mechanizmu egzekwowania granicy. Punktem wyjścia do stworzenia wideoinstalacji były badania biologów, którzy przy pomocy fotopułapek dokumentowali wpływ infrastruktury granicznej na lokalne ekosystemy, zwłaszcza migracje zwierząt. Na marginesie naukowego projektu powstał materiał dowodowy – nieplanowane, oddolne archiwum życia i przemocy na granicy.
Combat Breathing (2025) podejmuje kwestię przetrwania w warunkach opresji, wychodząc od doświadczenia działania gazu łzawiącego na ciało. Oddychanie – najbardziej podstawowa z czynności fizjologicznych – staje się tu również aktem politycznym. Ważnym dla Grzywnowicz tematem jest doświadczenie osób żyjących od lat w warunkach okupacji oraz sposoby, jakimi próbują one chronić siebie i swoje wspólnoty. W Bedtime (2021) artystka odnosi się do deprywacji snu – pozbawiania możliwości odpoczynku i spokojnego snu – stosowanej w palestyńskich obozach dla uchodźców. Zarejestrowała tam kołysanki śpiewane dzieciom, które nabierają szczególnego znaczenia w warunkach permanentnego oblężenia. Są formą troski, ale także nośnikiem pamięci i ciągłości kultury. To głosy Palestyńczyków, którym konsekwentnie próbuje odebrać się prawo do życia.
Grzywnowicz podejmuje refleksję nad zjawiskiem, które nazywa „weaponizacją zmysłów” — wykorzystywaniem percepcji i doświadczenia cielesnego jako narzędzi kontroli. Jednocześnie odkrywa oddolne formy sprzeciwu i poszukuje nowych narzędzi oporu, dzięki którym można odzyskać kontrolę nad indywidualnym i wspólnotowym odczuwaniem.
Karolina Grzywnowicz (ur.1984) jest artystką wizualną działającą na styku sztuki, badań i aktywizmu. Jej praktyka opiera się na współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin oraz lokalnymi społecznościami i osobami z doświadczeniem uchodźczym — w celu tworzenia przestrzeni interakcji i wymiany wiedzy. Tworzy sytuacje i interwencje, posługując się instalacją, rzeźbą i filmem.
Jej prace były prezentowane m.in. w Akademie der Künste der Welt (Kolonia, Niemcy), Hellerau – Europäisches Zentrum der Künste (Drezno, Niemcy), Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki (Warszawa) oraz w The Indian Museum w Kalkucie (Indie). W 2024 roku była stypendystką programu CEC ArtsLink w Nowym Jorku i Chicago, gdzie zrealizowała wystawę indywidualną w Watershed Art & Ecology w Chicago. Odbyła rezydencje m.in. w Akademie Schloss Solitude (Stuttgart, Niemcy), CCA Ujazdowski (Warszawa, Polska), w Ramallah (Palestyna), Pondicherry (Indie) oraz Tokyo Art and Space (Japonia). W 2022 roku otrzymała Nagrodę Specjalną Warsaw Gallery Weekend za projekt Destylaty. Jest także laureatką stypendiów Senatu Berlina oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rok 2025. Ukończyła komparatystykę literacką, mieszka i pracuje w Berlinie i w Warszawie.
kuratorka: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło