Zapraszamy na wernisaż wystawy „Jestota Zapoznana (Herbarium Novum II)”, podczas której przyjrzymy się roślinie — tym razem z nowej, podmiotowej perspektywy.
Wystawa podsumowuje rezydencję i Sympozjum Twórców i Teoretyków Summer Jam 2025 „Podmiot: Roślina”, które odbyło się we wrześniu bieżącego roku. Uczestniczki i uczestnicy — artystki, artyści, teoretyczki i teoretycy — stanęli przed wyjątkowym zadaniem: spojrzeniem na roślinę jako na odrębną Istotę, posiadającą własne prawa, wartości i autonomię.
Podczas sympozjum dzielono się wiedzą, doświadczeniami i indywidualnymi perspektywami na świat roślin, starając się zrozumieć ich sposób istnienia i komunikacji. Przyjęcie roślinnego punktu widzenia okazało się wyzwaniem wymagającym nie tylko naukowej wiedzy, lecz także empatii i troski.
Efektem tej twórczej pracy jest wystawa — zapis dialogu między człowiekiem a rośliną, między tym, co znane, a tym, co dopiero staramy się poznać.
Jak zauważa kuratorka wystawy, Katarzyna Jankowiak-Gumna: My-ludzie przywykliśmy postrzegać rośliny jako organizmy służebne: wiemy, że są niezbędnym pierwszym ogniwem w łańcuchu pokarmowym dla istot ludzkich i zwierzęcych. (...) Tymczasem badania naukowe ostatnich dekad jasno pokazują, że roślina to organizm znacznie bardziej złożony niż do niedawna sądziliśmy, będący nie tylko i nie przede wszystkim niewyczerpanym i odnawialnym źródłem dóbr służących ludziom i zwierzętom, ale autonomiczną ISTOTĄ obdarzoną zdolnością komunikowania się, tworzenia skomplikowanych relacji z nie-roślinnymi -innymi, odczuwania, reagowania na bodźce a nawet (...) manipulacji i oszukiwania.
„Herbarium Novum II” kieruje spojrzenie ku roślinie — nie jako motywowi czy symbolowi, lecz jako pełnoprawnej Istocie, posiadającej własną wartość, prawa i sposób istnienia. To właśnie roślina, ze swoją immanentną obecnością i autonomią, staje się bohaterką prezentowanych prac.
Przed nauką i sztuką staje dziś wyzwanie stworzenia nowego herbarium — zbioru roślin wolnych od utylitarnej, antropocentrycznej perspektywy. Wymaga to przyjęcia postawy opartej nie tylko na wrażliwości i trosce wobec nie-ludzkich Innych, lecz także na głębokiej wiedzy o ich odrębności i sposobach istnienia.
Sztuka:
Bogusław Bachorczyk, Julia Ciunowicz, Mateusz Gromadzki, Krystyna Jędrzejewska-Szmek, Paweł Matyszewski, Bartosz Płachno, Paweł Szeibel, Weronika Zalewska
Teoria:
Bartosz Płachno, Mateusz Salwa, Magdalena Zamorska
Kuratorka: Katarzyna Jankowiak-Gumna
Współpraca kuratorska: Maria Blanka Grzybowska
Dokumentacja: Julia Zachciał
Projekt finansowany jest ze Środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Zdjęcia u góry: Paweł Szeibel.Solaris I, 2015
Prace Mateusza Gromadzkiego
Paweł Szeibel. Pinus silvestirs, instalacja, 2015-25
