Jan Tarasin. Zapisy i żywioły


08.10.2026 - 01.11.2026

Jan Tarasin

urodził się w 1926 roku. Malarstwem pasjonował się od dzieciństwa. Zbierał reprodukcje dawnych mistrzów i często oglądał dostępne mu prace w oryginale. „...Rodzicom moim, nie mającym żadnych plastycznych zainteresowań, podobało się, że lubię rysować. Zwłaszcza mojemu ojcu, człowiekowi o bardzo otwartym sposobie myślenia i ogromnym poczuciu humoru musiało trochę imponować, że lubię robić rzeczy zupełnie niedostępne jego abstrakcyjno-spekulatywnej wyobraźni i minimalnej sprawności manualnej...” i dalej „...lubiłem oglądać malarstwo innych, zarówno to dostępne mi w oryginałach jak i reprodukcje, które namiętnie zbierałem. Miałem już chyba dziesięć lat, gdy znajomy malarz pożyczył mi książkę z jednobarwnymi reprodukcjami Cezanne’a i album ze stoma faksymilowymi szkicami i rysunkami Rembrandta. Chodziłem przez pewien czas zupełnie porażony ich niepojętą, niepowtarzalną ekspresją...”.
Okupację spędził Jan Tarasin w małej miejscowości Sarny na Polesiu, a obecnie znajdującej się w dzisiejszej zachodniej Ukrainie. Ojciec malarza zginął w czasie wojny podczas likwidacji obozu koncentracyjnego w Działdowie. Gdy wojna się skończyła Jan z matką i siostrą wyjechali do Olkusza. Tam zdał maturę. Wierny pasji malarskiej studiował na krakowskiej ASP w latach 1946-1951. Uczyli go wybitni twórcy tacy jak Zbigniew Pronaszko, Zygmunt Radnicki czy Wacław Taranczewski. Na uczelni zaprzyjaźnił się z Jerzym Tchórzewskim, Andrzejem Wajdą, Andrzejem Wróblewskim, Konradem Nałęckim i Jerzym Nowosielskim. Znaczącym krokiem artystycznym dla Jana Tarasina był udział w Ogólnopolskiej Wystawie Młodej Plastyki „Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi” powszechnie zwanej Arsenałem (od miejsca jej zorganizowania – warszawskiego Arsenału). W roku 1962 został członkiem Grupy Krakowskiej II, będącej kontynuatorką przedwojennej Grupy Krakowskiej.
W latach 1956-65 podróżował do Włoch, Moskwy, Chin, Wietnamu, Holandii, Paryża, Szwecji. Szczególnie azjatyckie podróże wywarły wpływ na późniejszą twórczość.
W latach 1963-1967 wykładał na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1967 roku przeprowadził się do Warszawy by od 1974 roku prowadzić własną pracownię na tutejszej ASP. Od 1987 do 1990 roku pełnił funkcję rektora tej uczelni.
W swojej twórczości „badał” m.in. zależności zachodzące w przyrodzie. Fascynował go odwieczny dualizm chaosu i porządku. Komplikacji i prostoty. Pasjonowała go nauka, astronomia, izyka. „…Otaczający nas świat składa się z wielu nakładających się na siebie, przenikających się nawzajem, zwalczających się lub podporządkowanych sobie struktur. Ich wzajemne relacje, wypadkowe ich aktywności, splątane wątki ich powiązań, wielkość i rytm wprawiających je w ruch impulsów stanowią równie trudną do przeniknięcia, fascynującą i ograniczającą nas barierę jak otaczająca nas linia horyzontu. Wyrwanie się z jej zamkniętego kręgu odbiera nam de initywnie złudne poczucie centralnej pozycji w świecie…". Zmarł 8 sierpnia 2009 roku w Warszawie.


Zapisy i żywioły

Twórczość Jana Tarasina to nieustanna próba odnalezienia granicy między porządkiem a chaosem, zapisem a gestem, kontrolą a przypadkiem. Artysta obserwował rzeczywistość nie jako zbiór gotowych przedmiotów, lecz jako dynamiczną sieć rytmów, powtórzeń, relacji i przemian. Z tych obserwacji tworzył własny język złożony ze znaków, punktów, linii i form, które układają się w pozornie uporządkowane, a jednocześnie pełne wewnętrznego ruchu kompozycje.
Wystawa „Zapisy i żywioły” zaprasza do spojrzenia na malarstwo Jana Tarasina poprzez dwa przenikające się sposoby myślenia o obrazie. „Zapisy” to świat struktur, rytmów i znaków, swoisty alfabet, za pomocą którego artysta próbował uchwycić ukryty porządek rzeczywistości. „Żywioły” to natomiast kolor, materia, energia i gest, które wprowadzają do tej struktury nieprzewidywalność i ruch.
Te dwa porządki nie są jednak przeciwieństwami, one nieustannie się dopełniają. Zapis potrzebuje żywiołu, a żywioł zostaje zatrzymany przez zapis. W obrazach Tarasina porządek nigdy nie jest ostateczny, a przypadek nie pozostaje całkowicie nieokiełznany.

Zapraszamy Państwa do wejścia w przestrzeń, w której świat zostaje zapisany, a zapis zaczyna żyć własnym rytmem! Do spotkania z malarstwem, które nie daje jednej odpowiedzi, lecz zachęca do własnego odczytywania znaków, relacji i ukrytych pomiędzy nimi napięć. Między znakiem a gestem, między porządkiem a przypadkiem, tam rodzi się świat Jana Tarasina.

Wystawa zorganizowana w 100-lecie urodzin Jana Tarasina.

Współorganizator: Jakub Tarasin

Pałac Sztuki
12 422 66 16

ul. Plac Szczepański 4

31-011 Kraków

08.10.2026 - 01.11.2026

wernisaż

08.10.2026

18:00