Prezentacja 43 prac jednego z najwybitniejszych, a jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych fotografów współczesnych. Czeski mistrz w swojej twórczości bezkompromisowo obnaża ludzką naturę, celebrując cielesność w charakterystycznych, ręcznie kolorowanych kadrach. To niecodzienna okazja, by zobaczyć tak przekrojowy zbiór jego, powstałych na przestrzeni dziesięcioleci, prac.
Jan Saudek (ur. 1935) to postać wymykająca się prostym definicjom. Jako ocalały z Holokaustu (przeżył wraz z bratem bliźniakiem Karelem horror dziecięcego obozu koncentracyjnego w Terezinie), przez większość swego życia mierzy się z opresją systemów totalitarnych. Przez blisko 30 lat oficjalnie „nie istniał” jako artysta w rodzimych Czechach. Aby nie być uznanym za „pasożyta systemu” od 6:00 do 15:00 pracował jako robotnik w drukarni i fabryce, a swoje ikoniczne, ręcznie kolorowane fotografie tworzył potajemnie w wilgotnej, zagrzybionej piwnicy, która stała się jego jedynym studiem i azylem przed tajną policją. Pomimo trudności w tym samym czasie jego sztuke docenił świat. Jego dzieła były prezentowane w prestiżowych dla dziedziny fotografii i sztuki instytuchach za oceanem oraz Europy.
Historia kariery Saudka to kronika nieustannej walki o wolność wypowiedzi. Oskarżany przez komunistyczne władze o szerzenie pornografii i dekadencję, padał ofiarą konfiskat archiwów (m.in. w 1987 roku). Co paradoksalne, cenzura nie opuściła go także po upadku żelaznej kurtyny – jeszcze w 2011 roku jego prace usuwano z wystaw w Australii pod naciskiem poprawności politycznej.
Mimo tych przeciwności, Saudek stał się artystą o statusie kultowym. Jego triumf nad systemem przypieczętowały wystawy w najważniejszych instytucjach świata. Gdy czeskie władze wciąż uznawały go za „element podejrzany”, paryska elita sztuki w Centre Pompidou w Paryżu uznała go za wizjonera humanizmu, włączając jego prace do swojej stałej kolekcji. Sukces w Paryżu był dla Saudka symboliczną zemstą na systemie: to tam jego piwniczne sny zostały uznane za dziedzictwo ludzkości.
Ukoronowaniem jego międzynarodowej pozycji było nadanie mu w 1990 roku prestiżowego francuskiego odznaczenia Orderu Sztuki i Literatury (Ordre des Arts et des Lettres) w stopniu Rycerza (Chevalier). To wyróżnienie, przyznawane osobom, które w znaczący sposób wpłynęły na propagowanie sztuki na świecie, ostatecznie potwierdziło miejsce Saudka w panteonie najważniejszych twórców współczesnej kultury.
W Galerii zaprezentowane zostaną 43 autentyczne fotografie. Widzowie będą mogli zobaczyć dzieła charakteryzujące się unikalną techniką ręcznego kolorowania, która nadaje im malarski, oniryczny wymiar. Tematyka prac oscyluje wokół cyklu życia. Nie ulega wątpliwości, że fotografie Jana Saudka stanowią znaczący wkład do skarbnicy światowej sztuki humanistycznej. Saudek od samego początku aranżował swoją koncepcję rozumienia tego pojęcia. Niesie ze sobą ważne przesłanie: „…wyjaśnić człowieka człowiekowi i każdego człowieka samemu sobie”.
„Nie potrafię zobrazować życia innych. Przedstawiam własne…” – mówi artysta, zapraszając widza do świata, w którym odrapana ściana piwnicy staje się tłem dla najbardziej intymnych dramatów ludzkości.
"Saudek pozostaje heretykiem, ponieważ nie pozwala ująć ludzkiej natury w sterylne ramy. Jego nagość jest brudna, cielesna i prawdziwa, co dla wielu współczesnych instytucji pozostaje nie do zaakceptowania." (tekst kuratorski)
"W sztuce Saudka zawsze wygrywa życie. To hymn na cześć ojcostwa, macierzyństwa i dzieciństwa, a oczywiście także miłości." (jw.)
„Sam stworzę książkę o ludziach." (J.Saudek)
„Nie potrafię zobrazować życia innych. Przedstawiam własne..." (J. Saudek)
Wystawa realizowana przy współorganizacji Pana Mirosława Lewandowskiego.