Jak współcześnie definiować męskość, jakie dziś są oczekiwania wobec mężczyzn i ojców a jakie są ich potrzeby, jak mają budować relacje, jak mówić o uczuciach – to tematy zajmujące ważne miejsce w debacie publicznej. Projekt fotograficzny Jakuba Stanka, którego fragment jest prezentowany w Galerii Rynek 30 dotyka tych zagadnień będąc jednocześnie osobistą, intymną opowieścią autobiograficzną.
„To Do List – To father a son, to build a house, to plant a tree” – tak brzmi pełen tytuł cyklu, który Stanek realizuje od 2017 roku i dziś składa się już z ponad 90 fotografii i kilku obiektów. Jest to osobista opowieść o współczesnym ojcostwie, redefinicji męskości i przełamywaniu stereotypów ról płciowych. Artysta, ojciec 10-letniego syna, łączy w swoich pracach intymne kadry z życia rodzinnego z symbolicznymi obrazami, tworząc refleksję nad równością w rodzicielstwie i potrzebą zmian społecznych. Dla Stanka to, co współcześnie nazywane jest „kryzysem męskości” nie jest problemem, lecz szansą na zmianę. Jego fotografie dokumentują codzienne momenty z życia z synem oraz symboliczne obrazy odnoszące się do ciężaru wieloletnich stereotypów związanych z męskością. Przedmioty codziennego użytku, fragmenty dziecięcego świata i sceny rodzinne stają się wizualnymi metaforami napięcia między tradycją a pragnieniem równości i zaangażowania w rodzicielstwo.
„To Do List” to nie tylko komentarz artystyczny, ale także zaproszenie do debaty o potrzebie równego traktowania obojga rodziców w systemach prawnych i społecznych. Artysta pokazuje, że ojcostwo to nie „lista zadań” ograniczona do spłodzenia syna, zbudowania domu i posadzenia drzewa, lecz przede wszystkim obecność, czas, miłość i głęboka relacja z dzieckiem.
Na wystawie można zobaczyć trzydzieści prac z wciąż realizowanego cyklu – fotografie barwne, czarno-białe, Polaroidy i obiekty. W przygotowaniu jest autorski photobook, którego premiera odbędzie się pod koniec tego roku. Wystawie będą towarzyszyć spotkania, oprowadzania i debata o współczesnej męskości i ojcostwie. Otwarcie wystawy odbędzie się w Noc Fotografii 12 września od 18.00 do 20.00. Od 19.30 zapraszamy na projekcje Nocy, które odbywają się Starym i Nowym Mieście.
Jakub Stanek (ur. 1988) studiował filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, skończył Akademię Fotografii w Warszawie oraz w Instytucie Twórczej Fotografii w Opawie. W 2014 roku został wybrany jako jeden z 50 najbardziej obiecujących młodych fotografów w Polsce w ramach Debuts 2014. Stanek pokazywał swoje prace na międzynarodowych festiwalach fotograficznych, wziął udział w kilkunastu wystawach zbiorowych na m.in. w Muzeum Sztuki Współczesnej w Chinach, na Miesiącu Fotografii w Krakowie, a także Paris Photo, w Pradze i Mediolanie. Stanek jest również autorem kilku autorskich książek fotograficznych: „The man without past”, „Trip to Marsa”, „50 600 kilometrów przecinających się dróg” oraz „Notebook”.
Fotografia u góry: Jakub Stanek, Polaroids, 2023