Wystawa „Cross Talk” Ilyi Sprindzhuka jest drugą odsłoną cyklu „Nowa Jednostka”, w ramach którego w Galerii prezentowane są projekty twórczyń i twórców rozpoczynających pracę na polskiej scenie artystycznej.
Projekt „Cross Talk” bada relacje między zabawkami z dzieciństwa a symbolami sakralnymi – systemami, przez które człowiek od najmłodszych lat uczy się porządkować rzeczywistość. Zabawki stają się pierwszymi „świętymi” przedmiotami, dzieci przypisują im moc ochronną, tworzą wokół nich rytuały, poprzez zabawę nimi budują „przestrzeń potencjalną” (za Donaldem Winnicottem), czyli strefę pomiędzy rzeczywistością a fantazją, w której czują się bezpiecznie.
W przypadku dorosłych funkcje te mogą przejmować symbole religijne, czyli struktury bardziej złożone i kolektywne, które posiadają moc wyznaczania granic moralności i strachu. Podobnie jak dziecko kontroluje wyobrażony świat poprzez zabawę, tak i zbiorowe rytuały są sposobem narzucania pewnego rodzaju porządku
w życiu społecznym. Projekt pokazuje, w jaki sposób osobiste wspomnienia z dzieciństwa związane z zabawkami przeplatają się ze zbiorowymi wyobrażeniami na temat tego, co święte oraz jak te dwa obszary pomagają radzić sobie z otaczającym chaosem.
W ramach projektu Sprindzhuk przeprowadził serię wywiadów, w których pytał osoby uczestniczące o ich doświadczenia religijne z dzieciństwa, a także prosił o pokazywanie wybranych zabawek z tego okresu. Każdy obraz powstał na podstawie historii jednej osoby. Poprzez wybór i reinterpretację powracających w wywiadach symboli, artysta tworzy dialog między pamięcią a obrazem.
Ilya Sprindzhuk (ur. 1994 r. w Mińsku, Białoruś)
Artysta multidyscyplinarny. W swojej twórczości łączy malarstwo, instalację, rzeźbę i akcjonizm, badając tematykę systemów władzy, granic oraz polityki pamięci. Jego prace są często monumentalne, wchodzą w interakcje z przestrzenią i podlegają samoistnemu rozkładowi oraz transformacji. Spędziwszy dzieciństwo w Białorusi, był świadkiem tego, jak historia i dziedzictwo kulturowe były instrumentalizowane przez państwo i przekształcane w narzędzia kontroli ideologicznej. Doświadczenie to stało się centralnym punktem jego praktyki artystycznej, w której analizuje to, w jaki sposób kształtują się lokalne narracje i jak można nimi manipulować. Często tworzy w oparciu o materiał i miejsce (site-specific), a jego prace badają, jak pamięć staje się terenem władzy i oporu.
Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Mińsku. Studiował na Wydziale Projektowania Mebli Białoruskiej Państwowej Akademii Sztuk. W 2021, w związku z represjami politycznymi i prześladowaniami ze strony władz Białorusi, został zmuszony do opuszczenia kraju i emigracji do Polski. Ukończył studia na Wydziale Sztuki Mediów Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (2024). Brał udział w wielu rezydencjach artystycznych, dyskusjach i działaniach interwencyjnych,
jak „Knock–knock”, Polska; „Za’opatrzenie (Provision)”, Polska; „Monuments of Oblivion”, Polska, Niemcy, Słowacja, a także wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. „Made in Trenčin”, Trenczyn, Słowacja (2026); Crash Club, Warsaw Gallery Weekend (2024); Art-Minsk, Mińsk, Białoruś (2020).
kuratorka: Katarzyna Sagatowska
Wystawa w ramach drugiej edycji projektu Kulturalna Jednostka (2026).
Partner: Artesola Gallery
Zdjęcie u góry: Ilya Sprindzhuk, Story I – The Horse, Dzięki uprzejmości artysty i Galerii Jednostka