Cień ziemi jest projektem, w którym Gosia Kępa podejmuje refleksję nad pamięcią, przynależnością i relacją człowieka z miejscem pochodzenia. Tytuł nawiązuje do zjawiska atmosferycznego zwanego cieniem Ziemi – pasa cienia rzucanego przez naszą planetę na atmosferę, widocznego podczas świtu i zmierzchu. W pracy artystki pojęcie „ziemi” zyskuje dodatkowe znaczenie, odnosząc się zarówno do fizycznej gleby, jak i do symbolicznej przestrzeni zakorzenienia, pamięci oraz tożsamości.
Projekt wyrasta z doświadczenia bycia pomiędzy. Artystka odwołuje się do historii własnej rodziny, której powojenne losy splotły się z Dolnym Śląskiem, a także do dziedziczonej pamięci migracji oraz własnej historii kolejnych przeprowadzek i zmieniających się miejsc zamieszkania. Biograficzny wymiar pracy nie prowadzi jednak do indywidualnej opowieści, lecz staje się pretekstem do bardziej uniwersalnych pytań o współczesne formy zakorzenienia, poczucie przynależności oraz relację między miejscem, pamięcią i tożsamością.
Istotnym etapem powstawania projektu była rezydencja artystyczna „Wspólne Pole”, realizowana jesienią 2024 roku w CSW Zamek Ujazdowski. W jej ramach artystka, przyglądając się ziemi, badała relacje między pamięcią i miejscem. Materialność gleby stała się dla niej punktem wyjścia do refleksji nad symbolicznym powrotem do źródeł.
Projekt jest opowieścią o obecności, która przeminęła, ale pozostaje odczuwalna. Opowieścią o przenikaniu się przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Cień ziemi stawia pytanie o los korzeni zapuszczonych w głąb. Czy możliwe jest trwałe zakorzenienie, gdy miejsce zamieszkania nieustannie się zmienia, a doświadczenie migracji przenosi się z pokolenia na pokolenie? Praca Gosi Kępy nie przynosi jednoznacznych odpowiedzi, lecz zaprasza do refleksji nad tym, czym dziś są dom, pamięć i przynależność.
Żyjemy opowieściami, które sobie opowiadamy, jak pisze sama artystka.
wsparcie kuratorskie: Bartosz Czyżyk