Dom na korzeniach to wystawa Any Vostruchovaitė i Łukasza Radziszewskiego – dwojga artystów, których twórczość łączy refleksja nad tożsamością i pamięcią. Choć posługują się odmiennymi środkami wyrazu, ich prace prowadzą wspólną opowieść o domu rozumianym nie jako stałe miejsce, lecz jako sieć więzi i doświadczeń. Przekonują o tym, że tożsamość lokalna może być punktem oparcia, narzędziem nawigacyjnym w dzisiejszych niespokojnych czasach.
„Ana Vostruchovaitė i Łukasz Radziszewski znają się od kilku lat i obserwują wzajemnie swoją działalność. Mnie również zaintrygowały podobieństwa malarstwa Any z konceptualną twórczością Łukasza, takie jak czerpanie inspiracji z lokalności, analizowanie poczucia tożsamości, bliskie relacje z naturą, dlatego przyszedł mi do głowy pomysł zaproszenia ich do stworzenia dla Miejsca Projektów Zachęty wystawy w dialogu. Tak powstał projekt Dom na korzeniach” – mówi kuratorka wystawy Magda Kardasz.
Ana Vostruchovaitė prezentuje na wystawie malarstwo, obiekty i stworzone specjalnie na tę okazję tkaniny. Tytuły prac, takie jak Siostrzeństwo, Widok z mojego okna, Duch lasu, Czarny chleb czy System korzeni, oddają ich intymny nastrój i niemal archetypiczną tematykę. Dom i pełna dzikiej zieleni stara dzielnica Wilna, w której artystka się wychowała i w której ma drugą – obok warszawskiej – pracownię, stanowią dla niej nieustające źródło inspiracji. Na wystawie pokazuje również prace o bardziej abstrakcyjnym charakterze, w których pojawiają się organiczne formy, a ludzkie ciało ukazywane jest z perspektywy posthumanistycznej jako integralna część natury. Poprzez swoje prace Vostruchovaitė bada złożone źródła tożsamości, relacje człowieka z przyrodą oraz doświadczenie wielokulturowości.
Łukasz Radziszewski od kilku lat koncentruje swoją twórczość na zwyczajach i tradycjach, z którymi wiąże własne poczucie zadomowienia. Od 2016 roku kontynuuje akcję Zaczyn – rozdaje uczestnikom spotkań ponadstuletni zakwas chlebowy i uczy pieczenia chleba, budując wspólnotę wokół codziennego domowego rytuału. W Miejscu Projektów Zachęty realizuje nowe działanie poświęcone zanikającej umiejętności strugania łódek z kory – zwyczajowi przekazywanemu w jego rodzinnych stronach z ojca na syna lub dziecko. Instalacji złożonej z łódek wykonanych podczas warsztatów towarzyszą filmowe impresje dokumentujące proces ich powstawania i tworzenia się wspólnoty, a przez cały czas trwania wystawy odbywać się będą warsztaty prowadzone przez Radziszewskiego i zaproszone osoby artystyczne. Prezentację dopełniają przestrzenne kolaże oraz obiekty wykonane z pasków warszawskich biletów komunikacji miejskiej, które artysta nazywa „emblematami wrażliwości ukształtowanej w Warszawie”.
Ana Vostruchovaitė (ur. w Wilnie). W 2019 roku z wyróżnieniem ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie. Jej praca dyplomowa została uhonorowana Nagrodą Rektora oraz Nagrodą Stefana Gierowskiego i zaprezentowana na wystawie Coming Out. Najlepsze Dyplomy ASP 2019. Brała udział w licznych wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Fundacji Stefana Gierowskiego w Warszawie, Miejskiej Galerii Arsenał w Poznaniu, w galerii P40 w Bolonii i innych. Mieszka i pracuje w Warszawie i Wilnie.
Łukasz Radziszewski (ur. 1989, Białystok). Artysta i inicjator nowych tradycji. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Swoje prace prezentował m.in. w Zachęcie —Narodowej Galerii Sztuki i Miejscu Projektów Zachęty, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Galerii Arsenał w Białymstoku, CSW Zamek Ujazdowski i BWA Wrocław. Stypendysta programu MKDiN Młoda Polska i innych. Żyje i pracuje pomiędzy domem rodzinnym w Puszczy Knyszyńskiej a Warszawą.
kuratorka wystawy: Magda Kardasz
współpraca: Pola Gadowska
Zdjęcie powyżej: Łódka z kory, Łukasz Radziszewski, obiekt, kora sosnowa, 2026, fot. Małgorzata Lengiewicz
Ana Vostruchovaitė, Widok z mojego okna, 2026, akryl, pastela na płótnie