Gdy globalny świat sztuki koncentruje się wokół wielkich metropolii, wystawa All the Diamonds proponuje wyraźne przesunięcie perspektywy – w stronę wsi rozumianej jako żywej, złożonej przestrzeni doświadczenia. Ekspozycja otworzy się we Wrocławiu, w Krupa Art Foundation, 15 maja 2026 roku.
Wspólna wystawa Krupa Art Foundation i rumuńskiej Sandwich Gallery wpisuje się w szeroki nurt tak zwanego „zwrotu ludowego” – widocznego dziś w literaturze, teatrze i sztukach wizualnych – który przywraca uwagę historiom i perspektywom marginalizowanym. Wystawa ukazuje różne sposoby patrzenia na Polską i Rumuńską wieś, kładąc nacisk na kulturowe, społeczne i artystyczne relacje łączące oba konteksty. Oparty na dialogu projekt podejmuje tematykę pozostającą poza scentralizowanym obiegiem sztuki oraz podkreśla praktyki świadomie realizowane na wsi jako przestrzeni ciągłej pracy, doświadczenia i zbiorowego zaangażowania.
Z perspektywy krajobrazu oba kraje łączy pasmo Karpat, podobny klimat, czy tradycyjne techniki rzemieślnicze - wspólne cechy powstałe w wyniku historycznej wymiany osadniczej. Patrząc na nocne niebo – poza miastem – możemy wyraźnie dostrzec gwiazdy. Światła ulic i miejskiej zabudowy nie zakłócają ich widoku, nie ważne są granice i geograficzne obszary. Diamenty patrzą z góry na transformacyjne procesy związane z ekspansją człowieka i naturą, mapując wspólne kierunki i przecięcia.
Wieś: między fantazją a konstrukcją
Ekspozycja została zbudowana wokół trzech przenikających się konstelacji. Pierwsza z nich, oparta na symbolicznych i spekulatywnych formach, dotyczy wyobrażonych reprezentacji i podobieństw między Polską a Rumunią. Pojawiają się tu fantazmatyczne konstrukcje i hybrydyczne struktury, związane z wymyślonymi i stereotypowymi obrazami wiejskości – m.in. obiekty przypominające dziwne, nie do końca funkcjonalne maszyny zbudowane z elementów rolniczych i inne formy symboliczne działające bardziej w sferze wyobraźni niż dosłownej reprezentacji. Wieś, jednocześnie znajoma i obca, nie jest tu miejscem, lecz systemem znaków.
Tęsknota za czymś, czego nie było
Druga konstelacja koncentruje się na narracjach o dystansie i tęsknocie, odwołując się do potrzeby powrotu do korzeni. Ramę interpretacyjną stanowią tu afektywne kategorie fernweh i anemoia – rozumiane jako nostalgia za miejscami i czasami, których nie doświadczyliśmy bezpośrednio. To refleksja nad przestrzenią społeczną, gospodarką rolną, wpływami kulturowymi, tradycjami matriarchalnymi i folklorem. Wieś jawi się tu jednocześnie jako przestrzeń utracona i nigdy nie posiadana.
Wieś jako wspólnota
Ostatnia perspektywa wystawy skupia się na wsi jako ciągłości – odwołując się do oddolnych inicjatyw oraz koncepcji postsezonowości z perspektywy stałego sposobu funkcjonowania wspólnoty. To podejście rezonuje z rosnącym zainteresowaniem kolektywnymi modelami pracy oraz designem opartym na rzemiośle, lokalnej wiedzy i jako alternatywy dla produkcji przemysłowej.
All the Diamonds to równocześnie przestrzeń napięcia: między wspólnotą a wykluczeniem, między zasobnością natury a katastrofą ekologiczną, między pamięcią a jej brakiem. Bez idealizowania wiejskości podkreśla znaczenie codziennych relacji, pokazując, w jaki sposób systematyczna obecność i dialog z lokalnym kontekstem realnie i długotrwale kształtuje praktykę artystyczną.
W wystawie biorą udział: Liliana Basarab, Geta Bratescu, Maciej Cholewa, Julia Ciunowicz, Anio Ciutac, Edi Constantin, Bernat Daviu, Stoyan Dechev, Bogdan Gîrbovan, Zaharia Helinger, Karolina Łebek, Honorata Martin, Olivia Mihălțianu, Natalia LL, Karol Palczak, Daniela Pălimariu, duo Piotrowska-Szczęśniak, Dominik Podsiadły, Delia Popa, Lucian Prună, Anna Raczyńska, Cristian Răduță, Magdalena Romanowska, Patryk Różycki, Daniel Rycharski, Zofia Rydet, Ramon Sadîc, Ala Savashevich, Serban Savu, Michał Smandek, Barbara Stańko-Jurczyńska, STOL Collective, Iza Tarasewicz, Leo Toteanu, Andrei Tudoran, Alina Ușurelu, Dan Vezentan, Marco Verhoogt, Paulina Zielona.
Zespół kuratorski: Natalia Barczyńska, Maria Bîrsan, Alexandru Niculescu, Monika Łuszpak-Skiba
Fotografia u góry: Zaharia Helinger, Watermelon, 1979