Gdzie kończy się troska, a zaczyna kontrola? Alexander Adamau pokaże hyperMother. Shared Breathing podczas Warsaw Gallery Weekend
18 września w Muzeum Wolnej Białorusi w Warszawie otworzy się indywidualna wystawa białoruskiego artysty Alexandra Adamau hyperMother. Shared Breathing. Projekt zostanie zaprezentowany w ramach programu WGW+ Warsaw Gallery Weekend 2026 i potrwa do 4 października.
Alexander Adamau rozwija hyperMother jako wieloletni projekt artystyczny poświęcony relacjom między troską a kontrolą, zmęczeniem a autonomią oraz człowiekiem a systemami, którym coraz częściej deleguje on część odpowiedzialności za siebie.
W świecie hyperMother troska przestaje być wyłącznie prywatnym gestem i staje się infrastrukturą. System obserwuje stan człowieka, rozpoznaje moment zmęczenia, proponuje odpoczynek i wyznacza optymalny rytm. Zwalnia z konieczności ciągłego kontrolowania i analizowania siebie, ale jednocześnie stopniowo przejmuje prawo do decydowania o tym, czego człowiek potrzebuje.
Nowa odsłona projektu, Shared Breathing, przypomina sanatorium przyszłości. Dźwięk, wibracje i oddech stają się w tej przestrzeni narzędziami dostrajania do wspólnego rytmu. Odwiedzający może na pewien czas zrezygnować z nieustannej samokontroli, samoanalizy i presji produktywności.
Na pierwszy rzut oka jest to propozycja komfortu: system sam dostrzega zmęczenie, proponuje odpoczynek i przejmuje część odpowiedzialności. Właśnie tutaj pojawia się jednak główne pytanie projektu: gdzie kończy się troska, a zaczyna kontrola?
Co dzieje się, kiedy wraz z odpowiedzialnością za własny stan człowiek oddaje systemowi również prawo do podejmowania decyzji? I czy uwolnienie nadal pozostaje uwolnieniem, jeśli jego warunki zostały już określone przez kogoś lub coś innego?
W Shared Breathing zmęczenie nie jest traktowane jako zaburzenie, które należy jak najszybciej usunąć. Staje się stanem, który można zaakceptować i włączyć w inny rytm życia. Projekt odnosi się do współczesnej kultury permanentnej produktywności, samooptymalizacji oraz presji, by pozostawać coraz bardziej efektywnym, stabilnym i funkcjonalnym.
Jednocześnie Adamau przygląda się rosnącej obecności systemów, które obiecują człowiekowi komfort, bezpieczeństwo i uwolnienie od konieczności wyboru. Mogą się nami opiekować, obserwować nas i proponować rozwiązania wcześniej, niż sami zdążymy rozpoznać własne potrzeby. W tym sensie hyperMother dotyka bardzo współczesnego paradoksu: troska i kontrola mogą posługiwać się tym samym językiem.
Artysta tworzy immersyjne środowisko, w którym instalacja, dźwięk, scenografia i logika fikcyjnej instytucji składają się na jeden system. Odbiorca nie ogląda jedynie poszczególnych obiektów, ale fizycznie wchodzi w przestrzeń hyperMother i na pewien czas staje się jej uczestnikiem.
Na oficjalnej stronie Warsaw Gallery Weekend hyperMother opisywane jest jako infrastruktura „delegowanej obecności”, rozwijana przez artystę od 2023 roku jako odpowiedź na głębokie egzystencjalne zmęczenie współczesnego podmiotu. Shared Breathing kontynuuje tę logikę: indywidualny rytm człowieka zostaje stopniowo wpisany we wspólny rytm systemu, który obiecuje uwolnić go od konieczności nieustannego konstruowania i ulepszania samego siebie.
Alexander Adamau urodził się w 1996 roku na Białorusi. Ukończył Białoruski Państwowy Uniwersytet Kultury i Sztuki na kierunku zarządzanie kulturą, następnie studia magisterskie z historii sztuki oraz studia podyplomowe z kulturoznawstwa. Od 2019 roku pracuje również jako scenograf przy produkcjach teatralnych i filmowych. Mieszka i pracuje w Warszawie.
Jego prace były prezentowane m.in. w Warszawie, Berlinie, Lipsku, Düsseldorfie, Norymberdze, Krakowie i innych miastach. W latach 2025–2026 indywidualny projekt artysty HYPERREALISTIC MOTHER został pokazany w Galerii Szczur w Poznaniu. W 2025 roku Adamau otrzymał stypendium Gaude Polonia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
hyperMother. Shared Breathing kontynuuje wcześniejsze badania artysty, ale rozszerza ich skalę: troska nie należy już do konkretnej osoby ani figury matki, lecz przekształca się w całą instytucję, środowisko i zestaw procedur.
Performans w dniu otwarcia
18 września o godz. 14:00 przy Foksal 11 odbędzie się performans Alexandra Adamau Preliminary Procedure: Calibration of Denial (Procedura wstępna: Kalibracja wyparcia), również włączony do oficjalnego programu Warsaw Gallery Weekend.
Performans stanie się swoistą procedurą wprowadzającą w świat hyperMother, w której odwiedzający przechodzi z pozycji obserwatora do roli uczestnika systemu.