Wśród prac Aleksandry Rogali nie ma takiej, która została narysowana jedną kreską, ale nietrudno ją sobie wyobrazić. I nie chodzi tu o ekwilibrystyczne popisy zręczności w one-line drawing. Piękny kotek, listek, splecione dłonie narysowane bez odrywania ręki – to nie to.
Artystce wystarczy chwila, żeby ocenić, czy oddanie głębi wnętrza rysowanej postaci wymaga dzisiaj kilku pociągnięć flamastrem, kilkunastu czy kilkudziesięciu. Ulotny stan skupienia wymusza na kresce decyzję: dzisiaj Audrey potrzebuje więcej tuszu do rzęs – trzeba się zagęścić. Dzisiaj miś może pozostać w leniwym zarysie. Dzisiaj jest ważne – bo jutro może być inaczej. Ta sama postać, to samo ujęcie, ten sam czarny flamaster – kreski się nie zgadzają. Percepcja się zmieniła, bodźce docierają intensywniej, ale głód rysowania pozostaje niezmienny.
Rysunek jest główną formą ekspresji i sposobem komunikacji Aleksandry Rogali – artystki w spektrum autyzmu. Autorka tworzy przede wszystkim portrety. Z taką samą uwagą przygląda się ludziom, jak i zwierzętom. Cechy fizjonomiczne bohatera, ale też nastrój i emocje, filtruje przez własną wrażliwość. W podwójnych portretach, których jest znacznie mniej niż indywidualnych, głębię i intensywność relacji czasem oddają wyłącznie dyskretne wychylenia krzyżujących się linii. Szczególnym portretem jest rysunek małego dziecka w ramionach. Choć nie widać twarzy, można poczuć silną więź i czułość. Praca, która znalazła się na plakacie wystawy, wyróżnia się z kolei potencjałem narracyjnym. Trudno oprzeć się wrażeniu, że to kadr z filmu, a postacie zatrzymały się tylko na chwilę.
Aleksandra inspiruje się wizerunkami utrwalonymi na zdjęciach: z rodzinnych albumów i nieprzebranych zasobów Internetu. W ciągu nieco ponad 5 lat powstało ponad 2000 prac.
Niezależnie od tego, czy rysunek jest linearny, czy kreska bardziej rozedrgana i szkicowa, prace trudno przypisać komuś innemu. Pozostają niepowtarzalne, niepodrabialne.
tekst: Paulina Celińska
O twórczości Aleksandry Rogali:
„(...) Aleksandra Rogala jest artystką, która komunikuje się wyrazistym wizualnym językiem, bardzo konsekwentnym. Nie szukała go – on jest prosto z niej. Marzyłam, żeby tak rysować – żeby nie było wątpliwości, że to ja”.
Pamela Bożek, artystka wizualna
„[Aleksandra] w świecie sztuki jest ceniona za to, kim jest jako twórczyni – za kreskę, za wizję, za umiejętność uchwycenia piękna w codzienności.”
Kot, kurator wystawy „Migotliwość synaps”
„Rozedrgana kreska, która jest w stanie wspaniale uchwycić cechy portretowanych postaci jest czymś, co jest dla Aleksandry najbardziej charakterystyczne. Prostota wykonywanych rysunków nie wynika tu z artystycznego wyrachowania, nie z wypracowanej maniery czy panujących aktualnie mód, ale jest konsekwencją cech Aleksandry”.
Marcin Matuszewski, kurator wystawy „Portrety”
Aleksandra Rogala (ur. 1997)
Laureatka nagrody Europe Beyond Access (2021, organizatorzy: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki i British Council), stypendystka m.st. Warszawy (2023) i ZaiKS-u (2024). Jej prace prezentowane były na wystawach indywidualnych i zbiorowych, m.in. w Lengrenówce (oddział Muzeum Karykatury w Warszawie; 2023, 2026), galerii Artbrut w Lublinie (2023), CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (2024), TRAFO Trafostacji Sztuki w Szczecinie (2026).