Tytułując naszą wystawę malarstwa zwrotem „Od i do - rzeczy", chcieliśmy zwrócić uwagę na różnice i podobieństwa w naszej twórczości, a także na istotne powody przyjętej postawy artystycznej. Różnice są widoczne niemal od pierwszego spojrzenia na nasze obrazy: Aldona maluje przedmioty, czyli uwagę kieruje do rzeczy, a ja najczęściej maluję postać ludzką, można powiedzieć, że od rzeczy odchodzi w kierunku figuracji.
Jednak kontekst znaczeniowy tytułu jest o wiele szerszy i w istocie przekracza oczywiste różnice widoczne w obrazach. Gdy mówimy, że czyjaś wypowiedź jest od rzeczy lub jest do rzeczy, stawiamy kwestię jej sensu. Stwierdzamy wówczas, na ile konkretne wypowiedzi: zdanie, utwór, obraz, odsłaniają jakiś wymiar prawdy o rzeczywistości, czy o nas samych.
W tym kontekście znaczeniowym tytułu wystawy nasza twórczość jest w istocie spójna, gdyż dla nas obojga malarstwo jest obrazowaniem realności duchowej człowieka. Wyraża się ona w zarówno w martwych naturach jak i w obrazach figuratywnych. Poprzez zakorzenioną w realizmie formę malarską, kontekst kulturowy, religijny i społeczny, próbujemy w swoich obrazach dać wyraz naszym fascynacjom oraz podzielić się refleksjami, które są próbą, choćby fragmentarycznie, ukazania rzeczywistości ludzkiego bytowania. Wspólnym doświadczeniem, będącym źródłem namysłu i inspiracji jest dla nas pamięć, zarówno kulturowa, społeczna, a przede wszystkim osobista. Wynikła z zobaczenia i przeżycia, namysłu.
W prezentowanych na wystawie obrazach, Aldona pochyla się nad przedmiotami, najczęściej porzuconymi i odartymi z pierwotniej oraz właściwej im funkcji. Obrazując ich fizyczny stan, unaoczniający postępującą w czasie destrukcję i przemijanie, prowokuje namysł nad ludzką egzystencją i jej sensem na różnych etapach życia. Ten sens jej twórczości szczególnie mocno manifestuje się w obrazach wotywnych oraz z cyklu Et in Arcadia ego, które wprost odnoszą się do jakichś tragedii, lęków i zwątpień. Dostrzegając i obrazując piękno tych porzuconych, niepotrzebnych już rzeczy, ocala je, otwiera przestrzeń kontemplacji oraz budzi nadzieję.
Kontynuując cykl Consumismo spirituale w najnowszych obrazach pokazanych na wystawie w „Wirydarzu”, pragnę zwrócić uwagę na paradoks konsumpcyjnego świata, w którym ciągle jest grupa ludzi poszukujących pogłębionej duchowości i w tych poszukiwaniach widzą sens swego bycia. W różnych kulturach i okresach historii pojawiała się idea wyautowania się ze społeczeństwa i przyjęcia różnych form życia kontemplacyjnego. Przed laty, malując portret opata cystersów w Hauterive, obserwowałem osoby, które podróżowały po znanych miejscach kultu (różnych wyznań) i przez jakiś czas podejmowały trud, dostępnego dla nich, życia monastycznego. Portretowany opat nazwał tą turystyczną praktykę consumismo spirituale. Mając świadomość, że idea życia monastycznego rozprzestrzeniła się szczególnie na ziemiach imperium rzymskiego w jego okresie schyłkowym, włączyłem w prezentację obrazy z cyklu Cień Imperium, w którym sięgam po relikty symbolizujące władzę i wyznania obecne w Imperium Romanum. Otwierają one narrację o przemijaniu i trwaniu, a także o wpływie ich na kulturę, prawo, jednostki i społeczeństwa.
Tadeusz Boruta (ur. 1957 r. w Krakowie) jest artystą malarzem, teoretykiem sztuki, kuratorem wystaw, profesorem Uniwersytetu Rzeszowskiego, gdzie jest kierownikiem Katedry Malarstwa. Członek Polskiej Akademii Umiejętności. Absolwent Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Prezentował swoje obrazy na 75 wystawach indywidualnych i ponad 400 zbiorowych. Obrazy Tadeusza Boruty są w kolekcjach publicznych, m.in. w: Muzeach Narodowych w Krakowie, w Warszawie, w Gdańsku, we Wrocławiu, Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, Muzeum im. J. Malczewskiego w Radomiu, Muzeum Okręgowe w Rzeszowie, Muzeum Historycznym Miasta Tarnobrzega, Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie, Muzeum Archidiecezjalnym w Katowicach, Muzeum Diecezjalnym w Opolu, Bibliotece Narodowej w Warszawie oraz w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.
Boruta jest twórcą polichromii, witraży i obrazów monumentalnych w obiektach sakralnych i świeckich w: Monte San Savino (Włochy), Lugano (Szwajcaria), Swindon (Anglia), Krakowie, Lublinie, Radomiu, Rzeszowie, Chełmie, Lubniu, Wieliczce, Mszanie Górnej, Mydłowie, Lednicy, Harbutowicach, Bierutowie. Jest również autorem licznych tekstów o sztuce oraz 4 książek: „Szkoła patrzenia” (2003 r.), „O malowaniu duszy i ciała” (2006 r.), „Figurracje” (2009 r.), „Patos” (2025).
W latach 80. Uczestniczył i inicjował wystawy w Ruch Kultury Niezależnej, za co w 2016 r. została uhonorowana Medalem „Dziękujemy za Wolność”. Jest również laureatem wielu nagród artystycznych. M.in. w 2019 r. został uhonorowany Medalem Zasłużony Kulturze - Gloria Artis oraz Medalem Per Artem Ad Deum, przez Papieską Radę ds. Kultury.
Aldona Mickiewicz (ur. 1959 w Oświęcimiu). Jest absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W latach 80. uczestniczyła w wystawach Ruchu Kultury Niezależnej, za co w 2016 r. została uhonorowana Medalem „Dziękujemy za Wolność”.
W 1986 r. przebywała na stypendium artystycznym w Rzymie. W latach 1992-93 malowała wspólnie z Tadeuszem Borutą obrazy ołtarzowe w byłym klasztorze sióstr benedyktynek w Monte San Savino (Włochy).
Autorka cyklu obrazów aranżujących Pokój Łez w Mt 5,14 | Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie.
Swoje obrazy prezentowała na 40 wystawach indywidualnych oraz na ponad 160 zbiorowych. Jej obrazy znajdują się m.in. w: Muzeum Narodowym w Gdańsku, Muzeum Narodowym we Wrocławiu, Muzeum Górnośląskim w Bytomiu, Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu, Mt 5|14 | Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie, Galerii Współczesnej Sztuki Sacrum (Dom Praczki) w Kielcach, Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, a także w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.
Laureatka Nagrody im. Kazimierza Ostrowskiego za rok 2008, oraz I Nagrody konkursu Wydawnictwa Znak na wspomnienia o księdzu Józefie Tischnerze (2013).
Fotografia u góry: - Aldona Mickiewicz, Zwinięta, 2020
Tadeusz Boruta, Wskazujacy z cyklu Cień Imperium, 2025
Aldona Mickiewicz, Sadzawka Betesda, 2020
Aldona Mickiewicz, Zasłona, 2025
Tadeusz Boruta, Consumismo spirytuale, 2025