Prace polskiej artystki w sercu Włoch.
Agnieszka Mastalerz o granicach wolności i kontroli.
Tej jesieni Rzym staje się miejscem spotkania z twórczością jednej z najciekawszych polskich artystek młodego pokolenia. Do 22 listopada w dwóch wyjątkowych przestrzeniach – Instytucie Polskim w Rzymie oraz Serra Moresca w Villa Torlonia – można oglądać „The Props Assist the House”, pierwszą indywidualną wystawę Agnieszki Mastalerz w tym mieście, kuratorowaną przez Gaia Bobò. Organizatorami wydarzenia są Instytut Polski w Rzymie oraz Instytut Adama Mickiewicza, a głównym partnerem projektu Fundacja Perlage Arte.
Agnieszka Mastalerz należy do grona artystek, których twórczość coraz mocniej zaznacza swoją obecność na międzynarodowej scenie. Jej prace były prezentowane m.in. w MAXXI w Rzymie, Palazzo Strozzi we Florencji, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, czy krakowskim MOCAK-u. W swojej twórczości łączy wideo, performans i choreografię, przyglądając się temu, co wpływa na nasze ciała, zachowania i relacje. Jej prace często wyrastają z pogłębionych badań, które artystka przekłada na poetycki język wizualny, pozostawiając odbiorcy przestrzeń do własnej interpretacji.
Co nas podtrzymuje, a co ogranicza?
To właśnie wokół tych pytań zbudowana jest wystawa „The Props Assist the House”. Jej tytuł pochodzi z wiersza Emily Dickinson i odnosi się do podpór, które pozwalają konstrukcji utrzymać się i rozwijać, ale jednocześnie wyznaczają jej formę i kierunek.
W pracach Mastalerz podobny motyw powraca w różnych odsłonach. Artystka przygląda się temu, jak systemy społeczne, kulturowe i biologiczne kształtują nasze doświadczenie świata. Choreografia staje się przy tym nie tylko językiem ruchu, ale także sposobem myślenia o dyscyplinie, swobodzie oraz granicach ciała.
Rzym jako część opowieści
Wystawa została zaprojektowana specjalnie z myślą o dwóch rzymskich lokalizacjach. W Serra Moresca w Villa Torlonia prezentowana jest praca Supports (2021) inspirowana stalowymi konstrukcjami wykorzystywanymi w ogrodnictwie do kierowania wzrostem roślin. Podpory pomagają roślinie rosnąć, ale jednocześnie narzucają jej określony kierunek – stając się prostą metaforą relacji pomiędzy wsparciem a kontrolą.
- Mastalerz bada ciała jako wrażliwe systemy napędzane mechanizmami, w których współistnieją impulsy biologiczne i ograniczenia kulturowe. Choreografia staje się narzędziem wizualizacji tej dwoistości, ujawniając pole sił, w którym przecinają się różne kluczowe osie, w tym edukacja ciała, pokonywanie fizycznych granic oraz kontrola ruchu - mówi kuratorka wystawy, Gaia Bobò.
W Instytucie Polskim w Rzymie zobaczymy m.in. Nodes (2024), pracę odnoszącą się do botanicznej historii orchidei i zmieniających się sposobów jej wykorzystywania – od starożytnego powiązania z własciwościami afrodyzjakalnymi po współczesną produkcję przemysłową.
Z kolei instalacja wideo Remainder (2025) wywodzi się z badań nad architekturą modernistyczną, wykorzystując choreografię jako narzędzie do odzyskiwania przestrzeni i wyobrażania sobie alternatywnych sposobów życia. Całość uzupełnia seria obrazów z cyklu Supports (2020–2026). Architektura i historia obu miejsc są ważną częścią wystawy. Prace Mastalerz nie funkcjonują w nich jedynie jako obiekty umieszczone w przestrzeni, ale wchodzą z nią w dialog, tworząc kolejną warstwę doświadczenia.
Wystawa „The Props Assist the House” powstała we współpracy Instytutu Polskiego w Rzymie, Instytutu im. Adama Mickiewicza oraz Fundacji Perlage Arte, która wspiera realizację projektu i obecność polskiej sztuki w międzynarodowym obiegu. Oglądać ją można do 22 listopada.
Kuratorka: Gaia Bobò