70 lat działalności Galerii przy Rynku Starego Miasta 2 w Warszawie
30 czerwca tego roku minie dokładnie 70 lat od pierwszej wystawy inaugurującej działanie galerii na drugim piętrze Staromiejskiego Domu Kultury. Funkcjonująca wtedy pod nazwą Galeria Krzywe Koło była pierwszą powojenną galerią sztuki w Polsce, która po latach socrealizmu, skupiała się na sztuce progresywnej, awangardowej i zaangażowanej społecznie w duchu nowoczesnym.
Po siedmiu dekadach dokładnie w tym samym miejscu Klaudia Figura, Piotrek Kowalski, Piotr Maciejowska oraz Ada Adu Rączka, w ramach obchodów jubileuszu, zaaranżują wspólnie przestrzeń galerii, tworząc instalację site specific, która interpretować będzie jej historię w odniesieniu do współczesnych praktyk artystycznych i roli instytucji. Obchody wzbogacą również performansy Kacpra Szaleckiego oraz kolektywu Przyszła Niedoszła.
Przez dwie sale, w których mieści się obecnie Galeria Promocyjna, przewinęło się do dzisiaj ponad 1000 osób artystycznych. Historia tego miejsca zaczęła się od powołania w 1956 roku Sekcji Plastycznej Klubu Krzywego Koła - jej działalność zapoczątkowała wystawa Grupy 55’: Zbigniewa Dłubaka, Kajetana Sosnowskiego oraz kierującego wtedy galerią - artysty Mariana Bogusza. Galeria prezentowała sztukę nastawioną na eksperyment formalny oraz bogatą treść ideową, i, jak pisał Bogusz, miała być „stałym punktem konfrontacji poszukiwań, ośrodkiem propagowania sztuki nowoczesnej”.
W ciągu lat zmieniały się nazwy galerii i wystawiennicze perspektywy, jednak priorytety dialogu, relacji i eksperymentu pozostawały niezmienne. W latach 80. Jacek Werbanowski, ówczesny kierownik galerii, wprowadził nazwę “Promocyjna” ukierunkowując działalność tego miejsca na promocję i wsparcie młodych, początkujących osób artystycznych.
W jej salach debiutowali m.in. Rajmund Ziemski, Stefan Gierowski czy Tadeusz Dominik i malarze z warszawskiej Gruppy. Wśród prezentujących swoje prace na początku kariery byli Magdalena Abakanowicz, Alina Szapocznikow, Barbara Falender, Teresa Gierzyńska, Wojciech Ćwiertniewicz, Paweł Jarodzki, Mariola Przyjemska, Tatiana Czekalska, Leszek Golec czy Aleksandra Waliszewska. Indywidualne wystawy najmłodszych twórczyń i twórców stały się permanentną częścią programu galerii. W ramach Nagrody Inicjatywy ENTRY odbyły się wystawy jej osób laureackich m.in. Marty Nadolle, Bożny Wydrowskiej czy Anny Grzymały.
Zgodnie z myślą Mariana Bogusza, który mówił, że „plastyk i krytyk winni być głównymi organizatorami twórczej konfrontacji współczesnych poszukiwań plastycznych” – w 1990 roku galeria zaczęła wydawać pismo „EXIT. Nowa sztuka w Polsce”. Redagowany przez Jacka Werbanowskiego magazyn stanowił istotny punkt odniesienia dyskusji o nowych tendencjach w sztuce w czasie transformacji. W piśmie tym skatalogowane zostały najważniejsze wydarzenia artystyczne przełomu wieków, a dzięki tłumaczeniu tekstów na język angielski zyskało ono zasięg międzynarodowy. Do 2014 wydanych zostało równo 100 numerów kwartalnika.
A zatem dyskusje, konfrontacje, eksperymenty, mnogość wypitych filiżanek kawy, historia, polityka i plany na przyszłość – z tą wielością wątków zmierzą się zaproszone osoby artystyczne, tworząc w Galerii Promocyjnej wyjątkową instalację. Równocześnie ze złożoną biografią galerii pracować będą osoby studiujące na Wydziale Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich warszawskiej ASP. Efekty ich działań również staną się częścią wystawy. Jej ostateczną formę oglądać i doświadczać będzie można już od 30 czerwca.
Biogramy osób artystycznych:
Klaudia Figura (ur. 2000) – osoba artystyczna tworząca w obszarze malarstwa, rzeźby i instalacji. Jej prace w nostalgiczny sposób eksplorują doświadczenia dorastania na przełomie milleniów. Łączy analizę procesów społecznych i przemian kulturowych z poetyką zawieszenia i cichej dezaktualizacji codziennych rzeczy. W jej realizacjach dominują porozrzucane przedmioty, papiery, stare, pisane ręcznie listy i zeszyty - traktowane jak prywatne archiwa, artefakty czyjegoś minionego, intymnego życia.
Piotrek Kowalski – tworzy rzeźby, wykorzystując materiały znalezione na złomowiskach i poddając je recyklingowi w swojej pracowni lub konstruując od podstaw z resztek materiałów budowlanych. Jego prace na nowo interpretują przedmioty z pogranicza miasta i natury, badając wpływ infrastruktury na ludzkie zachowania – są to na przykład drabinki, zegary, ławki, stoły czy drogowskazy. W jego twórczości elementy pochodzące z budownictwa stanowią materiał rzeźbiarski oraz punkt wyjścia do refleksji nad miejscem człowieka w późnym kapitalizmie.
Piotr Maciejowska (ur. 1999) – tworzy obiekty, wideo, pisze i maluje. Ukończyła Intermedia na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu oraz Sztukę Mediów na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Studiowała na Muthesius Kunsthochschule w Kilonii, pod kierunkiem prof. Arnolda Dreyblatta. Interesuje się echem transformacji ustrojowej w Polsce; współczesnymi przemianami społeczno-gospodarczymi i tym w jaki sposób wplatają się w osobiste mikronarracje. Odwiedza antykwariaty, zbiera stare, często zapisane pocztówki. Jako pracowniczka etatowa dba o program komputerowy do obsługi księgowości
Ada Adu Rączka [on/ona/ono/onx/jego/jej/jex] (ur. 1997) – absolwent_ka Fine Arts w Städelschule. Pracuje z obrazami, tekstem i wideo. Osoba autorska książek poetyckich Nie róbmy nic, błagam. Ale powiedzmy innym, że robiłyśmy (2019), Chciałośmy (2022), Byłobyśbyło (2024) oraz zina Próba wyjścia z brzucha | Próba wejścia do brzucha (2021) stworzonego z Zofką Koftą i Girls and Queers to the Front. Członkini kolektywu Plenum Osób Opiekujących Się.
Przyszła Niedoszła – powstały w 2021 roku kolektyw artystyczno-kuratorski współtworzony przez artystki Paulę Jędrzejczak, Martę Matysiak, Joannę Ogińską i Lenę Pierga. W swojej praktyce skupiają się na sztuce krytycznej i zaangażowanej społecznie. Tworzą instalacje artystyczne oraz performance. Od 2022 roku jako jedna z grup założycielskich współtworzą inicjatywę FRINGE Warszawa, sieciującą i promującą niekomercyjne lokalne przestrzenie wystawiennicze.
Kacper Szalecki (ur. 1996) – artysta wizualny, performer i pracownik kultury. Od 2015 roku rozwija imaginarium Potopii – różowo-żółtego państwa, które stanowi klucz/motyw dla kolejnych projektów artystycznych. W latach 2017–2019, współtworzył łódzki kolektyw i artist run-space Dom Mody Limanka. Jego prace często wykorzystują cytaty, materiały znalezione i z drugiej ręki, tworzą wieloelementowe instalacje, kontekstualizujące muzealia i dzieła innych artystów. W ostatnich latach jego praktyka przekształca się pod wpływem zainteresowania eksperymentalną choreografią i tańcem.
zespół artystyczny: Klaudia Figura, Piotrek Kowalski, Piotr Maciejowska, Ada Adu Rączka
osoby performujące: Przyszła Niedoszła (Paula Jędrzejczak, Marta Matysiak, Joanna Ogińska, Lena Pierga), Kacper Szalecki
aneks historyczny: Osoby studenckie z Wydziału Badań Artystycznych i Studiów Kuratorskich pod opieką dr Piotra Słodkowskiego
zespół kuratorski: Zuzanna Andruszko, Kinga Cieplińska we współpracy z: Kamilą Falęcką, Marceliną Gorczyńską, Mariką