29 sierpnia 2026 roku Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku będzie świętować 60-lecie plenerów rzeźbiarskich Związku Polskich Artystów Plastyków. Z okazji jubileuszu odbędzie się wspólne otwarcie dwóch wystaw: poplenerowej „Pamięć materii” Sekcji Rzeźby Okręgu Warszawskiego ZPAP oraz wystawy stałej prac po plenerach ZPAP z kolekcji Centrum Rzeźby Polskiej.
Historia plenerów rzeźbiarskich w Orońsku rozpoczęła się w 1966 roku. Spotkania artystów stały się impulsem do powstania w tym miejscu najpierw Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy w 1969 roku, a następnie Centrum Rzeźby Polskiej w 1981 roku. Dały również początek kolekcji dzieł sztuki.
Po plenerach organizowanych od lat 60. do 90. XX wieku w Parku Rzeźby pozostało ponad 60 obiektów. Dziś są one świadectwem historii tego miejsca i twórczości artystów, którzy przez kolejne dekady przyjeżdżali do Orońska, by pracować, spotykać się i wymieniać doświadczeniami.
Dlaczego rzeźbiarze tak chętnie wracają do Orońska?
O jego znaczeniu przesądza ciągłość doświadczenia. To przestrzeń pracy, spotkania i skupienia, w której rzeźba powstaje w naturalnej relacji z otoczeniem. Kamień, metal, ceramika i inne tworzywa wymagają miejsca, czasu i swobody działania, których nie sposób odnaleźć w miejskiej pracowni.
Do tej tradycji nawiązuje tegoroczny plener „Pamięć materii”. Jego temat kieruje uwagę na relację pomiędzy artystą a materiałem. Materia nigdy nie jest dla rzeźbiarza obojętna – ma swoją strukturę, ciężar i opór. Praca z nią staje się nieustannym dialogiem pomiędzy zamysłem twórcy a właściwościami tworzywa.
Plener jest także spotkaniem różnych osobowości i sposobów myślenia o rzeźbie. Wspólna praca daje przestrzeń do rozmowy, wymiany doświadczeń i konfrontowania własnych decyzji artystycznych, nie odbierając przy tym twórcom ich indywidualności.
Pierwszą z dwóch otwieranych tego dnia wystaw będzie poplenerowa „Pamięć materii” w Galerii Taras, którą będzie można oglądać od 29 sierpnia do 27 września 2026 roku. Marmur, ceramika, drewno czy delikatne szkło pokazują różne sposoby pracy z materią i prowadzą do pytania, które od lat pozostaje jednym z podstawowych pytań rzeźby: ile artysta narzuca materii, a ile potrafi z niej odczytać?
Drugą wystawą będzie wystawa stała prac po plenerach ZPAP z kolekcji Centrum Rzeźby Polskiej w Parku Rzeźby. Dzięki temu prace powstałe podczas dawnych spotkań rzeźbiarskich będzie można zobaczyć obok współczesnej odsłony tradycji, która rozpoczęła się w Orońsku 60 lat temu.
To właśnie ta ciągłość najlepiej opowiada historię orońskich plenerów – od pierwszych spotkań w 1966 roku, przez rozwój kolekcji i powstanie Centrum Rzeźby Polskiej, po artystów, którzy nadal przyjeżdżają do Orońska, by pracować z materią i ze sobą nawzajem.
60 lat plenerów rzeźbiarskich ZPAP w Orońsku
Wspólne otwarcie dwóch wystaw:
29 sierpnia 2026, godz. 14.00
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku
„Pamięć materii” – wystawa poplenerowa Sekcji Rzeźby OW ZPAP
Galeria Taras
Czas trwania wystawy: 29.08–27.09.2026
Kurator: Marek Moderau
Wystawa stała prac po plenerach ZPAP z kolekcji CRP
Park Rzeźby
Zespół kuratorski CRP