LITERATURA:
Władysław Strzemiński 1893-1952, W setną rocznice urodzin, katalog wystawy w Muzeum Sztuki w Łodzi, [red.] Jadwiga Janik, Zenobia Karnicka i Janina Ładnowska, Muzeum Sztuki, Łódź, 1993-1994, VI.126
Warsztat Władysława Strzemińskiego, Galeria Sztuki Współczesnej Anny Wesołowskiej w Łodzi, Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Łodzi, Łódź VI 1985, kat. i il. 98

Zaprezentowana praca powstała w okresie kiedy Strzemiński, wraz ze swoją żoną Katarzyną Kobro oraz córką Niką, powrócili po wojnie do Łodzi. Był to trudny okres dla rodziny, która początkowo mieszkała u znajomego malarza, Jerzego Krauze, oraz starała się odnaleźć ukryty przed wojną dorobek artystycznych w formie obrazów oraz rzeźb. Okres lat 40. był momentem gdy Strzemiński stworzył wiele cykli rysunkowych. Czas wojny i okupacji oraz pierwsze lata po wyzwoleniu były źródłem ograniczeń i przeszkód, które stanęły na drodze artystycznego rozwoju malarza. Podobnie jak innym twórcom w tym okresie, brakowało mu możliwości, a przede wszystkim środków, by tworzyć na płótnie.

Prace powstałe w tych trudnych latach stanowią jednak zbiór, który oferuje nowe spojrzenie na dorobek artysty. Powstały wtedy następujące cykle: „Białoruś Zachodnia” (1939), „Deportacja” (1940), „Wojna domowa” (1941), „Twarze” (1942), „Taniec jak błoto” (1944), „Ręce, które nie z nami” (1945), „Olimpiada” (1948) oraz „Małorolni” (1950). Realizacje te pozwalają spojrzeć na Strzemińskiego jak na artystę żywo reagującego na sytuację oraz czas, w którym przyszło mu tworzyć, a także jako twórcę niezwykle wszechstronnego, który przy wielkoformatowych obrazach do perfekcji opanował także ekspresję małoformatową. Rysunki w znakomitej większości znajdują się w zbiorach muzealnych i nieczęsto prezentowane są szerokiej publiczności.

Zaprezentowana praca należy jednak do innej, ważnej serii rysunków artysty. W 1949 roku oraz na początku 1950 roku Strzemiński wykonał cykl, który poświęcił tematyce współzawodnictwa pracy. W czasopiśmie Wieś, tekście zatytułowanym „Człowiek i maszyna” opublikowanym w 1949 roku napisał: „Nowa tematyka zmuszała do wynalezienie nowych rozwiązań, wyrażających nową treść” (Janina Ładnowska, „Budowniczego dzieło otwarte” w: red. J. Kanik, Z. Karnicka, J. Ładnowska, Władysław Strzemiński, w setna rocznicę urodzin 1893-1952, Łódź 1994, s. 201). Postacie przedstawiane na serii rysunków były prezentowane pojedynczo lub w zmultiplikowanej formie. Artysta rysował je z natury w łódzkich fabrykach. Starał się za pomocą określonych środków formalnych oddać sprzężenie człowieka i maszyny. Linia, za pomocą której przedstawiał swoich bohaterów przy pracy jest pociągnięta dynamicznie, często się rwie i pojawiają się w kompozycjach ostre kąty. Warto zaznaczyć, że przywołany tekst, „Człowiek i maszyna” jest ostatnim jaki opublikował Strzemiński. To w nim artysta nawoływał potrzebę znalezienia sztuki nowej epoki, jaka miał być socjalizm, która jednak różnić się będzie od futurystycznego kulturą maszyny.
Przełom lat 40. oraz 50. był szczególnie trudny dla rodziny oraz Strzemińskiego. Jego twórczość nie przystawała do ówczesnych norm oraz kierunków. Jak opisuje ten okres Nika Strzemińska: „Nadszedł rok 1949. W Polsce zapanował stalinizm. Z dnia na dzień coraz bardziej obowiązującym kierunkiem w sztuce stawał się realizm socjalistyczny. Inne poglądy artystyczne przestały być tolerowane. Ojciec zaczął tworzyć obrazy i rysunki poświęcone ludzkiej pracy. Powstały cykle Żniwiarki i Przy krosnach. Była to pełna ekspresji własna koncepcja ojca na temat realizowania socrealistycznych haseł. Zamierzał pokazać, że i w tym kierunku sztuki można stworzyć coś wartościowego. W czasopiśmie WIEŚ publikował swoje poglądy na ten temat. Nie zyskały one aprobaty decydentów. Atmosfera wokół ojca zagęszczała się. Jesienią 1949 roku odbyły się w Poznaniu Międzyszkolne Popisy Wyższych Szkół Artystycznych. Łódzka uczelnia przygotowała się bardzo starannie. Na próżno. Stanowisko władz wyjaśnił referat Zagadnienia ideologiczne oraz zadania wyższych szkół artystycznych wygłoszony przez ówczesnego ministra kultury i sztuki Włodzimierza Sokorskiego. Wkrótce nastąpiło potępienie i represje katastrofalne dla uczelni i niektórych pedagogów, w tym najbardziej dla mojego ojca” (Nika Strzemińska, Władysław Strzemiński – człowiek i artysta w: red. J. Kanik, Z. Karnicka, J. Ładnowska, Władysław Strzemiński, w setna rocznicę urodzin 1893-1952, Łódź 1994, s. 56)

Edukację artystyczną rozpoczął w roku 1918 od zajęć z Pierwszych Państwowych Wolnych Pracowni w Moskwie. W tym czasie nawiązał artystycznie kontakty z Kazimierzem Malewiczem i Wladimirem Tatlinem. W 1921 roku przeprowadził się do Wilna, gdzie współorganizował Wystawę Nowej Sztuki (1923) oraz grupy Blok Kubistów, Suprematystów i Konstruktywistów. Był członkiem międzynarodowej grupy Abstraction-Creation. Od roku 1931 przebywa w Łodzi, gdzie współtworzy Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej. Po 1945 roku zajmuje się nauczaniem w łódzkiej PWSSP. Swoją twórczością wniósł wiele w światową awangardę. Krytyka światowa zalicza Strzemińskiego do ścisłej czołówki artystów XX wieku.

PODATKI I OPŁATY:
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.

15
Władysław STRZEMIŃSKI (1893 Mińsk Litewski - 1952 Łódź)

Prządka, 1950

ołówek/papier, 47,7 x 32 cm (w świetle passe-partout)

Zobacz katalog

DESA UNICUM

Sztuka Współczesna. Prace na Papierze

17.11.2020

19:00

Kup abonament Wykup abonament, aby zobaczyć więcej informacji

LITERATURA:
Władysław Strzemiński 1893-1952, W setną rocznice urodzin, katalog wystawy w Muzeum Sztuki w Łodzi, [red.] Jadwiga Janik, Zenobia Karnicka i Janina Ładnowska, Muzeum Sztuki, Łódź, 1993-1994, VI.126
Warsztat Władysława Strzemińskiego, Galeria Sztuki Współczesnej Anny Wesołowskiej w Łodzi, Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w Łodzi, Łódź VI 1985, kat. i il. 98

Zaprezentowana praca powstała w okresie kiedy Strzemiński, wraz ze swoją żoną Katarzyną Kobro oraz córką Niką, powrócili po wojnie do Łodzi. Był to trudny okres dla rodziny, która początkowo mieszkała u znajomego malarza, Jerzego Krauze, oraz starała się odnaleźć ukryty przed wojną dorobek artystycznych w formie obrazów oraz rzeźb. Okres lat 40. był momentem gdy Strzemiński stworzył wiele cykli rysunkowych. Czas wojny i okupacji oraz pierwsze lata po wyzwoleniu były źródłem ograniczeń i przeszkód, które stanęły na drodze artystycznego rozwoju malarza. Podobnie jak innym twórcom w tym okresie, brakowało mu możliwości, a przede wszystkim środków, by tworzyć na płótnie.

Prace powstałe w tych trudnych latach stanowią jednak zbiór, który oferuje nowe spojrzenie na dorobek artysty. Powstały wtedy następujące cykle: „Białoruś Zachodnia” (1939), „Deportacja” (1940), „Wojna domowa” (1941), „Twarze” (1942), „Taniec jak błoto” (1944), „Ręce, które nie z nami” (1945), „Olimpiada” (1948) oraz „Małorolni” (1950). Realizacje te pozwalają spojrzeć na Strzemińskiego jak na artystę żywo reagującego na sytuację oraz czas, w którym przyszło mu tworzyć, a także jako twórcę niezwykle wszechstronnego, który przy wielkoformatowych obrazach do perfekcji opanował także ekspresję małoformatową. Rysunki w znakomitej większości znajdują się w zbiorach muzealnych i nieczęsto prezentowane są szerokiej publiczności.

Zaprezentowana praca należy jednak do innej, ważnej serii rysunków artysty. W 1949 roku oraz na początku 1950 roku Strzemiński wykonał cykl, który poświęcił tematyce współzawodnictwa pracy. W czasopiśmie Wieś, tekście zatytułowanym „Człowiek i maszyna” opublikowanym w 1949 roku napisał: „Nowa tematyka zmuszała do wynalezienie nowych rozwiązań, wyrażających nową treść” (Janina Ładnowska, „Budowniczego dzieło otwarte” w: red. J. Kanik, Z. Karnicka, J. Ładnowska, Władysław Strzemiński, w setna rocznicę urodzin 1893-1952, Łódź 1994, s. 201). Postacie przedstawiane na serii rysunków były prezentowane pojedynczo lub w zmultiplikowanej formie. Artysta rysował je z natury w łódzkich fabrykach. Starał się za pomocą określonych środków formalnych oddać sprzężenie człowieka i maszyny. Linia, za pomocą której przedstawiał swoich bohaterów przy pracy jest pociągnięta dynamicznie, często się rwie i pojawiają się w kompozycjach ostre kąty. Warto zaznaczyć, że przywołany tekst, „Człowiek i maszyna” jest ostatnim jaki opublikował Strzemiński. To w nim artysta nawoływał potrzebę znalezienia sztuki nowej epoki, jaka miał być socjalizm, która jednak różnić się będzie od futurystycznego kulturą maszyny.
Przełom lat 40. oraz 50. był szczególnie trudny dla rodziny oraz Strzemińskiego. Jego twórczość nie przystawała do ówczesnych norm oraz kierunków. Jak opisuje ten okres Nika Strzemińska: „Nadszedł rok 1949. W Polsce zapanował stalinizm. Z dnia na dzień coraz bardziej obowiązującym kierunkiem w sztuce stawał się realizm socjalistyczny. Inne poglądy artystyczne przestały być tolerowane. Ojciec zaczął tworzyć obrazy i rysunki poświęcone ludzkiej pracy. Powstały cykle Żniwiarki i Przy krosnach. Była to pełna ekspresji własna koncepcja ojca na temat realizowania socrealistycznych haseł. Zamierzał pokazać, że i w tym kierunku sztuki można stworzyć coś wartościowego. W czasopiśmie WIEŚ publikował swoje poglądy na ten temat. Nie zyskały one aprobaty decydentów. Atmosfera wokół ojca zagęszczała się. Jesienią 1949 roku odbyły się w Poznaniu Międzyszkolne Popisy Wyższych Szkół Artystycznych. Łódzka uczelnia przygotowała się bardzo starannie. Na próżno. Stanowisko władz wyjaśnił referat Zagadnienia ideologiczne oraz zadania wyższych szkół artystycznych wygłoszony przez ówczesnego ministra kultury i sztuki Włodzimierza Sokorskiego. Wkrótce nastąpiło potępienie i represje katastrofalne dla uczelni i niektórych pedagogów, w tym najbardziej dla mojego ojca” (Nika Strzemińska, Władysław Strzemiński – człowiek i artysta w: red. J. Kanik, Z. Karnicka, J. Ładnowska, Władysław Strzemiński, w setna rocznicę urodzin 1893-1952, Łódź 1994, s. 56)

Edukację artystyczną rozpoczął w roku 1918 od zajęć z Pierwszych Państwowych Wolnych Pracowni w Moskwie. W tym czasie nawiązał artystycznie kontakty z Kazimierzem Malewiczem i Wladimirem Tatlinem. W 1921 roku przeprowadził się do Wilna, gdzie współorganizował Wystawę Nowej Sztuki (1923) oraz grupy Blok Kubistów, Suprematystów i Konstruktywistów. Był członkiem międzynarodowej grupy Abstraction-Creation. Od roku 1931 przebywa w Łodzi, gdzie współtworzy Międzynarodową Kolekcję Sztuki Nowoczesnej. Po 1945 roku zajmuje się nauczaniem w łódzkiej PWSSP. Swoją twórczością wniósł wiele w światową awangardę. Krytyka światowa zalicza Strzemińskiego do ścisłej czołówki artystów XX wieku.

PODATKI I OPŁATY:
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 18%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.