Proweniencja:
Paryż, kolekcja prywatna.
Warszawa, Desa Unicum (zakup w 2021).
Holandia, kolekcja prywatna (od 1990).
Londyn, Christie’s (zakup w kwietniu 1990).
Francja, kolekcja prywatna.
Paryż, Boisgirard (zakup w grudniu 1987).
Dzieło figuruje w materiałach zebranych przez Pierre’a Bachelarda, mających posłużyć do wydania kompletnego katalogu raisonné Henryka Haydena, obecnie przechowywanych w archiwum prywatnym w Paryżu.
Lata 1914-1915 stanowiły moment przełomowy w twórczości Henryka Haydena. Bliski kontakt ze środowiskiem paryskich kubistów zaowocował wyraźną ewolucją jego malarstwa, w którym zaczęły dominować charakterystyczne motywy: butelki, fajki, gazety, gitary czy dzbanki. W zaciszu pracowni artysta podejmował analityczne studia nad problemem reprezentacji wielowymiarowej przestrzeni na dwuwymiarowej płaszczyźnie płótna, porządkując formy i poddając je rygorowi konstrukcji.
Wojenny Paryż – mimo napiętej atmosfery – pozostawał miejscem intensywnych debat artystycznych, a krąg kubistów nadawał ton nowoczesnemu malarstwu. W tę właśnie przestrzeń idei i ambicji wkroczył Hayden, odnajdując w niej środowisko sprzyjające dalszym poszukiwaniom. Za rekomendacją hiszpańskiego malarza Juana Grisa w 1915 roku podpisał ekskluzywny kontrakt z galerią L’Effort Moderne, prowadzoną przez Léonce’a Rosenberga – jednego z najważniejszych marszandów i promotorów kubizmu. Współpraca ta ugruntowała jego pozycję na paryskiej scenie artystycznej i zaowocowała indywidualną wystawą w 1919 roku, potwierdzającą dojrzałość wypracowanego stylu.
Namalowana w 1920 roku „Martwa natura z karafką” pochodzi ze schyłkowego okresu współpracy malarza z Rosenbergiem. Artysta skupiał się wówczas wyłącznie na martwych naturach, doskonaląc swój styl i warsztat. Eksperymentom formalnym towarzyszyła otwartość na rozmaite techniki, powstające wówczas kompozycje malował zarówno w technice olejnej jak i gwaszem. Na tle współczesnych mu kubistów wyróżniała go wyjątkowo subtelna, wysmakowana paleta barwna, dzięki której zyskał przydomek „Renoire’a kubizmu”. W prezentowanym obrazie uwagę przyciąga nie tylko mistrzowskie zestawienie tonów, lecz także umiejętne operowanie nakładającymi się planami, budującymi zwartą, spiętrzoną strukturę. Poszczególne przedmioty współtworzą spójną konstrukcję, zachowując przy tym własną czytelność i autonomię. Po 1922 roku Hayden zaczął stopniowo odchodzić od estetyki kubistycznej, kierując się ku indywidualnym poszukiwaniom – przede wszystkim w obrębie pejzażu.
olej, płótno
61 x 73 cm
sygn. l.d.: Hayden / 1920 na blejtramie numer: KMIS6
Proweniencja:
Paryż, kolekcja prywatna.
Warszawa, Desa Unicum (zakup w 2021).
Holandia, kolekcja prywatna (od 1990).
Londyn, Christie’s (zakup w kwietniu 1990).
Francja, kolekcja prywatna.
Paryż, Boisgirard (zakup w grudniu 1987).
Dzieło figuruje w materiałach zebranych przez Pierre’a Bachelarda, mających posłużyć do wydania kompletnego katalogu raisonné Henryka Haydena, obecnie przechowywanych w archiwum prywatnym w Paryżu.
Lata 1914-1915 stanowiły moment przełomowy w twórczości Henryka Haydena. Bliski kontakt ze środowiskiem paryskich kubistów zaowocował wyraźną ewolucją jego malarstwa, w którym zaczęły dominować charakterystyczne motywy: butelki, fajki, gazety, gitary czy dzbanki. W zaciszu pracowni artysta podejmował analityczne studia nad problemem reprezentacji wielowymiarowej przestrzeni na dwuwymiarowej płaszczyźnie płótna, porządkując formy i poddając je rygorowi konstrukcji.
Wojenny Paryż – mimo napiętej atmosfery – pozostawał miejscem intensywnych debat artystycznych, a krąg kubistów nadawał ton nowoczesnemu malarstwu. W tę właśnie przestrzeń idei i ambicji wkroczył Hayden, odnajdując w niej środowisko sprzyjające dalszym poszukiwaniom. Za rekomendacją hiszpańskiego malarza Juana Grisa w 1915 roku podpisał ekskluzywny kontrakt z galerią L’Effort Moderne, prowadzoną przez Léonce’a Rosenberga – jednego z najważniejszych marszandów i promotorów kubizmu. Współpraca ta ugruntowała jego pozycję na paryskiej scenie artystycznej i zaowocowała indywidualną wystawą w 1919 roku, potwierdzającą dojrzałość wypracowanego stylu.
Namalowana w 1920 roku „Martwa natura z karafką” pochodzi ze schyłkowego okresu współpracy malarza z Rosenbergiem. Artysta skupiał się wówczas wyłącznie na martwych naturach, doskonaląc swój styl i warsztat. Eksperymentom formalnym towarzyszyła otwartość na rozmaite techniki, powstające wówczas kompozycje malował zarówno w technice olejnej jak i gwaszem. Na tle współczesnych mu kubistów wyróżniała go wyjątkowo subtelna, wysmakowana paleta barwna, dzięki której zyskał przydomek „Renoire’a kubizmu”. W prezentowanym obrazie uwagę przyciąga nie tylko mistrzowskie zestawienie tonów, lecz także umiejętne operowanie nakładającymi się planami, budującymi zwartą, spiętrzoną strukturę. Poszczególne przedmioty współtworzą spójną konstrukcję, zachowując przy tym własną czytelność i autonomię. Po 1922 roku Hayden zaczął stopniowo odchodzić od estetyki kubistycznej, kierując się ku indywidualnym poszukiwaniom – przede wszystkim w obrębie pejzażu.