Pochodzenie:
- kolekcja prywatna, USA.
Praca wystawiana, opisana i reprodukowana:
– Józef Czapski. Widzenie życia, Muzeum Narodowe, Gdańsk III – VI 2000, s. 41, poz. kat. 4, il. 1 (barwna) oraz na okładce książki.
Po trudnych doświadczeniach z lat wojennych, Józef Czapski został zdemobilizowany w 1948 roku. W następnym roku, ukazała się jego książka Na nieludzkiej ziemi, traktująca o pobycie w Starobielsku a wydana przez Instytut Literacki w Paryżu. Artysta wówczas osiadł na stałe w stolicy Francji i wtedy także nastąpił jego powrót do malarstwa. Wśród podejmowanych przez Czapskiego tematów, powróciły także autoportrety, które pojawiały się w jego malarstwie już przed wojną (np. Autoportret z 1933). Biograf Czapskiego, Eric Karpeles, tak pisał o tym bardzo ważnym momencie w twórczości artysty, opisując przy tym przedstawiany obecnie w naszym katalogu autoportret: Gdy „Na nieludzkiej ziemi“ została ukończona i wydana, wojskowe obowiązki wykonane, umiejętności literackie dobrze spożytkowane, Czapski w końcu był bliższy powrotowi do malowania. Skacze. Autoportret w technice olejnej z 1949 roku jest niemal ćwiczeniem w sprawdzaniu, czy naprawdę jest gotowy, zastanawianiu się, co może w końcu z niego wyrosnąć. Jego pociągła twarz jest spokojna, ale lekko spięta. Zza okularów w brązowych oprawkach prawe oko patrzy prosto przed siebie, lewe jest nieco przesłonięte szrafowanymi refleksami w szkłach. Odziany w niebieską koszulę i krawat stoi przed lustrem odbijającym jego głowę i tułów, którego prawa część ukryta jest za niedużą sztalugą i górnym rogiem rozciągniętego na blejtramie płótna; to spód obrazu, na który patrzymy. Za nim widać ścianę pokrytą tapetą w rozmyty kwiecisty wzór oraz otwierane pionowo okno, przez które ukazany jest skrawek krajobrazu zwieńczonego w oddali wierzchołkami drzew oraz wstęgą rozedrganego błękitnego nieba. Obraz zmiękczają dwa kawałki tkaniny zasłonowej, jeden wiszący obok okna, drugi, bardziej przezroczysty, przy prawym brzegu płótna. Pionowe pasy za zasłoną wydają się sugerować ramę lustra, w które spogląda malarz. Ten przejściowy element, stanowiący u Czapskiego znajomy trop, pozwala widzowi oddzielić przestrzennie przedstawiony obraz od jego własnego miejsca poza obrazem, zgodnie z konwencją przećwiczoną przez Matisse’a. (Eric Karpeles, Prawie nic. Józef Czapski. Biografia malarza, Warszawa 2019, s. 297-298)
Józef Czapski (Praga 1896 - Maisons-Laffitte 1993) - malarz, rysownik, pisarz i publicysta; początkowo studiował prawo, później w 1918 kształcił się w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Przerwał studia, by na polecenie polskich władz wojskowych udać się do Rosji w poszukiwaniu zaginionych oficerów polskich.
W 1920 uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1923-1924 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1924 wraz z grupą uczniów Józefa Pankiewicza, tworzących tzw. Komitet Paryski, wyjechał na dalsze studia do Paryża, gdzie przebywał do roku 1931. Po powrocie do kraju uczestniczył w wystawach kapistów, m.in. w warszawskim Instytucie Propagandy Sztuki. Uczestnik kampanii wrześniowej, więzień m.in. obozu w Starobielsku; uwolniony z niewoli wstąpił do armii Andersa i w latach 1941-1942 prowadził poszukiwania oficerów i żołnierzy uwięzionych i zaginionych w ZSRR.
Po 1944 stale mieszkał w Maisons-Laffitte pod Paryżem. Był jednym z założycieli miesięcznika „Kultura”. Jako pisarz opublikował, m.in. Wspomnienia starobielskie, Na nieludzkiej ziemi oraz liczne eseje o sztuce. Malował pejzaże, martwe natury, wnętrza, rzadziej także portrety. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych obrazy i rysunki artysty były kilkakrotnie prezentowane na wystawach w Krakowie, Warszawie, Poznaniu.
Jego malarstwo - początkowo bliskie szkole Pankiewicza, później bardzo indywidualne i ekspresyjne - szerzej przedstawia album autorstwa przez Joanny Pollakówny (Czapski, Warszawa 1993).
♣ do wylicytowanej ceny oprócz innych kosztów zostanie doliczona opłata wynikająca z prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymania wynagrodzenia zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 roku - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (droit de suite).
Pochodzenie:
- kolekcja prywatna, USA.
Praca wystawiana, opisana i reprodukowana:
– Józef Czapski. Widzenie życia, Muzeum Narodowe, Gdańsk III – VI 2000, s. 41, poz. kat. 4, il. 1 (barwna) oraz na okładce książki.
Po trudnych doświadczeniach z lat wojennych, Józef Czapski został zdemobilizowany w 1948 roku. W następnym roku, ukazała się jego książka Na nieludzkiej ziemi, traktująca o pobycie w Starobielsku a wydana przez Instytut Literacki w Paryżu. Artysta wówczas osiadł na stałe w stolicy Francji i wtedy także nastąpił jego powrót do malarstwa. Wśród podejmowanych przez Czapskiego tematów, powróciły także autoportrety, które pojawiały się w jego malarstwie już przed wojną (np. Autoportret z 1933). Biograf Czapskiego, Eric Karpeles, tak pisał o tym bardzo ważnym momencie w twórczości artysty, opisując przy tym przedstawiany obecnie w naszym katalogu autoportret: Gdy „Na nieludzkiej ziemi“ została ukończona i wydana, wojskowe obowiązki wykonane, umiejętności literackie dobrze spożytkowane, Czapski w końcu był bliższy powrotowi do malowania. Skacze. Autoportret w technice olejnej z 1949 roku jest niemal ćwiczeniem w sprawdzaniu, czy naprawdę jest gotowy, zastanawianiu się, co może w końcu z niego wyrosnąć. Jego pociągła twarz jest spokojna, ale lekko spięta. Zza okularów w brązowych oprawkach prawe oko patrzy prosto przed siebie, lewe jest nieco przesłonięte szrafowanymi refleksami w szkłach. Odziany w niebieską koszulę i krawat stoi przed lustrem odbijającym jego głowę i tułów, którego prawa część ukryta jest za niedużą sztalugą i górnym rogiem rozciągniętego na blejtramie płótna; to spód obrazu, na który patrzymy. Za nim widać ścianę pokrytą tapetą w rozmyty kwiecisty wzór oraz otwierane pionowo okno, przez które ukazany jest skrawek krajobrazu zwieńczonego w oddali wierzchołkami drzew oraz wstęgą rozedrganego błękitnego nieba. Obraz zmiękczają dwa kawałki tkaniny zasłonowej, jeden wiszący obok okna, drugi, bardziej przezroczysty, przy prawym brzegu płótna. Pionowe pasy za zasłoną wydają się sugerować ramę lustra, w które spogląda malarz. Ten przejściowy element, stanowiący u Czapskiego znajomy trop, pozwala widzowi oddzielić przestrzennie przedstawiony obraz od jego własnego miejsca poza obrazem, zgodnie z konwencją przećwiczoną przez Matisse’a. (Eric Karpeles, Prawie nic. Józef Czapski. Biografia malarza, Warszawa 2019, s. 297-298)
Józef Czapski (Praga 1896 - Maisons-Laffitte 1993) - malarz, rysownik, pisarz i publicysta; początkowo studiował prawo, później w 1918 kształcił się w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Przerwał studia, by na polecenie polskich władz wojskowych udać się do Rosji w poszukiwaniu zaginionych oficerów polskich.
W 1920 uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1923-1924 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W 1924 wraz z grupą uczniów Józefa Pankiewicza, tworzących tzw. Komitet Paryski, wyjechał na dalsze studia do Paryża, gdzie przebywał do roku 1931. Po powrocie do kraju uczestniczył w wystawach kapistów, m.in. w warszawskim Instytucie Propagandy Sztuki. Uczestnik kampanii wrześniowej, więzień m.in. obozu w Starobielsku; uwolniony z niewoli wstąpił do armii Andersa i w latach 1941-1942 prowadził poszukiwania oficerów i żołnierzy uwięzionych i zaginionych w ZSRR.
Po 1944 stale mieszkał w Maisons-Laffitte pod Paryżem. Był jednym z założycieli miesięcznika „Kultura”. Jako pisarz opublikował, m.in. Wspomnienia starobielskie, Na nieludzkiej ziemi oraz liczne eseje o sztuce. Malował pejzaże, martwe natury, wnętrza, rzadziej także portrety. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych obrazy i rysunki artysty były kilkakrotnie prezentowane na wystawach w Krakowie, Warszawie, Poznaniu.
Jego malarstwo - początkowo bliskie szkole Pankiewicza, później bardzo indywidualne i ekspresyjne - szerzej przedstawia album autorstwa przez Joanny Pollakówny (Czapski, Warszawa 1993).
♣ do wylicytowanej ceny oprócz innych kosztów zostanie doliczona opłata wynikająca z prawa twórcy i jego spadkobierców do otrzymania wynagrodzenia zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 roku - o prawie autorskim i prawach pokrewnych (droit de suite).