Reprodukowana w:
ZSOLNAY, A GYÁR ÉS A CSALÁD TÖRTÉNETE 1863-1948, Teréz Zsolnay, Margit M. Zsolnay, A GYÁR TÖRTÉNETE 1948-1973, Sikota Győző, Corvina Kiadó, 1974; il. b.
Patera o bogatym, wielobarwnym zdobieniu; w lustrze kompozycja z krabami, rozgwiazdami, jeżowcami oraz wijącymi się algami i wodorostami, utrzymana w głębokiej, kobaltowo-granatowej kolorystyce; szeroki kołnierz podzielony na promieniście rozchodzące się segmenty, ujęte w reliefowe ramy imitujące pleciony sznur, z wielobarwną dekoracją z naprzemiennie powtarzającymi się motywami: stylizowanymi liśćmi akantu, wici roślinnych oraz plastycznymi, groteskowymi maszkaronami; na obrzeżu drobne perełkowanie.
Prezentowana patera to rzadki przykład rzemiosła artystycznego z najlepszego okresu działalności węgierskiej manufaktury w Pécs.
Założona w 1853 roku przez Miklósa Zsolnay’a fabryka zyskała światową sławę pod kierownictwem jego syna - Vilmosa. To właśnie w latach 70. i 80. XIX w., dzięki technologicznym eksperymentom Vilmosa, zakład opracował unikalną odmianę ceramiki zwaną porcelanofajansem, charakteryzującą się niezwykłą plastycznością oraz możliwością pokrywania jej głębokimi, nasyconymi szkliwami. Sukcesy na wystawach światowych w Wiedniu (1873) oraz Paryżu (1878) ugruntowały pozycję Zsolnay’a jako jednej z najbardziej innowacyjnych manufaktur w Europie.
Niezwykły poziom artystyczny wyrobów manufaktury w tym okresie to w dużej mierze zasługa córek Vilmosa - Júlii i Terézy Zsolnay. Artystki czerpały inspiracje z motywów ludowych, sztuki orientalnej oraz świata natury, wprowadzając do ceramiki nowatorską, organiczną ornamentykę. Teréz specjalizowała się w dekoracjach inspirowanych węgierskim folklorem i florą, natomiast Júlia (późniejsza żona architekta i rzeźbiarza Tádé Sikorskiego, który również projektował dla fabryki) słynęła z zamiłowania do motywów egzotycznych i fauny. To właśnie dynamiczne, pełne ekspresji kompozycje Júlii, inspirowane światem zwierzęcym i podwodnym, utorowały manufakturze drogę do międzynarodowych sukcesów i do dziś są uznawane za najbardziej poszukiwane projekty w historii marki.
Dekoracja oferowanej patery wpisuje się w dziewiętnastowieczną fascynację światem podwodnym i fauną morską, będącą zwiastunem nadchodzącej secesji.
Bogactwo reliefu, precyzja malarska oraz mistrzowskie operowanie kontrastami barwnymi (odcienie różu, purpury i ugru na ciemnym tle) świadczą o najwyższym kunszcie artystycznym projektantów z kręgu rodziny Zsolnay.
Ze względu na unikatowy, duży rozmiar, dobry stan zachowania oraz publikację w literaturze przedmiotu, patera stanowi wybitną pozycję kolekcjonerską.
Patera dekoracyjna z fauną i florą
ceramika (fajans), wielobarwne szkliwa wysokiego wypału; średnica 48,8 cm; wys. 6 cm;
sygn. na spodzie kobaltem: [budynek kościoła z pięcioma wieżami i podwójnymi krzyżami na nich], po jego lewej stronie: ZSOLNAY / PÉCS, niżej: x - po środku, po lewej i prawej stronie po dwa romby (zatarte), po prawej stronie budynku kościoła inicjały T. J. M. zamknięte półkolistą dekoracją; niżej w owalu: MADE IN / HUNGARY.
Węgry, Pécs (niem. Fünfkirchen), wytwórnia fajansu, kamionki i porcelany Miklosa Zsolnay’a; lata 80. XIX w.
stan: na zewnętrznej krawędzi (od spodu) podłużne pęknięcie szkliwienia.
Reprodukowana w:
ZSOLNAY, A GYÁR ÉS A CSALÁD TÖRTÉNETE 1863-1948, Teréz Zsolnay, Margit M. Zsolnay, A GYÁR TÖRTÉNETE 1948-1973, Sikota Győző, Corvina Kiadó, 1974; il. b.
Patera o bogatym, wielobarwnym zdobieniu; w lustrze kompozycja z krabami, rozgwiazdami, jeżowcami oraz wijącymi się algami i wodorostami, utrzymana w głębokiej, kobaltowo-granatowej kolorystyce; szeroki kołnierz podzielony na promieniście rozchodzące się segmenty, ujęte w reliefowe ramy imitujące pleciony sznur, z wielobarwną dekoracją z naprzemiennie powtarzającymi się motywami: stylizowanymi liśćmi akantu, wici roślinnych oraz plastycznymi, groteskowymi maszkaronami; na obrzeżu drobne perełkowanie.
Prezentowana patera to rzadki przykład rzemiosła artystycznego z najlepszego okresu działalności węgierskiej manufaktury w Pécs.
Założona w 1853 roku przez Miklósa Zsolnay’a fabryka zyskała światową sławę pod kierownictwem jego syna - Vilmosa. To właśnie w latach 70. i 80. XIX w., dzięki technologicznym eksperymentom Vilmosa, zakład opracował unikalną odmianę ceramiki zwaną porcelanofajansem, charakteryzującą się niezwykłą plastycznością oraz możliwością pokrywania jej głębokimi, nasyconymi szkliwami. Sukcesy na wystawach światowych w Wiedniu (1873) oraz Paryżu (1878) ugruntowały pozycję Zsolnay’a jako jednej z najbardziej innowacyjnych manufaktur w Europie.
Niezwykły poziom artystyczny wyrobów manufaktury w tym okresie to w dużej mierze zasługa córek Vilmosa - Júlii i Terézy Zsolnay. Artystki czerpały inspiracje z motywów ludowych, sztuki orientalnej oraz świata natury, wprowadzając do ceramiki nowatorską, organiczną ornamentykę. Teréz specjalizowała się w dekoracjach inspirowanych węgierskim folklorem i florą, natomiast Júlia (późniejsza żona architekta i rzeźbiarza Tádé Sikorskiego, który również projektował dla fabryki) słynęła z zamiłowania do motywów egzotycznych i fauny. To właśnie dynamiczne, pełne ekspresji kompozycje Júlii, inspirowane światem zwierzęcym i podwodnym, utorowały manufakturze drogę do międzynarodowych sukcesów i do dziś są uznawane za najbardziej poszukiwane projekty w historii marki.
Dekoracja oferowanej patery wpisuje się w dziewiętnastowieczną fascynację światem podwodnym i fauną morską, będącą zwiastunem nadchodzącej secesji.
Bogactwo reliefu, precyzja malarska oraz mistrzowskie operowanie kontrastami barwnymi (odcienie różu, purpury i ugru na ciemnym tle) świadczą o najwyższym kunszcie artystycznym projektantów z kręgu rodziny Zsolnay.
Ze względu na unikatowy, duży rozmiar, dobry stan zachowania oraz publikację w literaturze przedmiotu, patera stanowi wybitną pozycję kolekcjonerską.