Malarstwo batalistyczne Jana Rosena zajmuje szczególne miejsce w polskiej sztuce przełomu XIX i XX w. Artysta wyspecjalizował się w przedstawieniach wojska, konnicy oraz scen inspirowanych historią polskiego oręża, tworząc obrazy nacechowane patriotyzmem, a jednocześnie niezwykłą dbałością o szczegół historyczny. Tematem jego prac były przede wszystkim sceny wojskowe z epoki napoleońskiej oraz czasów Królestwa Kongresowego, rekonstruowane z tak imponującą precyzją, że sprawiają wrażenie obserwowanych bezpośrednio z natury.

Prezentowany obraz jest znakomitym przykładem tego rodzaju malarstwa. Rosen ukazał grupę ułanów przemierzających zimowy pejzaż. Jeźdźcy zatrzymują się na czaty pośród rozległych, zaśnieżonych pól, a ich sylwetki odcinają się ciemnym konturem od chłodnego, niemal monochromatycznego tła. Artysta z dużym wyczuciem operuje kontrastem pomiędzy bielą śniegu a głębokimi brązami końskich sylwetek i ciemnymi płaszczami ich jeźdźców. Dzięki temu kompozycja nabiera rytmu i elegancji, a militarny motyw zyskuje niemal poetycki charakter.

We wcześniejszym okresie twórczości Rosen starał się jeszcze łączyć rekonstrukcyjną dokładność z zagadnieniami czysto malarskimi. Mundury wojskowe, konie i elementy oporządzenia traktował jako barwne akcenty wpisane w krajobraz posiadający własną dominantę tonalną. W prezentowanym obrazie widać właśnie tę równowagę pomiędzy realistycznym detalem a nastrojowością pejzażu. Rozległa przestrzeń śnieżnych pól, silny mroźny wiatr smagający żołnierzy oraz chłodne światło zimowego nieba budują atmosferę ciszy, melancholii i skupienia.

Z biegiem czasu jednak zainteresowanie Rosena coraz wyraźniej skoncentrowało się na detalach historycznego umundurowania, uzbrojenia i końskiego rzędu. Szczegół stał się głównym przedmiotem jego fascynacji, a sama scena często pełniła rolę pretekstu do niezwykle wiernego odtwarzania elementów wojskowego wyposażenia. Artysta osiągnął w tym zakresie imponującą wiedzę kostiumologiczną, dzięki której opracował cykl Mundury wojsk Księstwa Warszawskiego przygotowanego dla Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Charakterystyczne dla Rosena pozostaje również mistrzowskie przedstawianie koni. Podobnie jak Juliusz i Wojciech Kossakowie, rozumiał tradycję polskiej kawalerii i doskonale potrafił oddać anatomię wierzchowców. Konie nie są u niego jedynie dodatkiem do sceny batalistycznej, lecz jej równorzędnymi bohaterami.

Twórczość Jana Rosena nie gloryfikuje samej wojny, lecz przede wszystkim etos żołnierza. Dzięki połączeniu realistycznej obserwacji z nastrojowością pejzażu artysta stworzył swój indywidualny, rozpoznawalny styl, którego znakomitym przykładem jest prezentowany Zwiad.

Jan Rosen (Warszawa 1854 - Warszawa 1936), popularny malarz-batalista, pierwsze lekcje rysunku pobierał już w dzieciństwie - u Henryka Redlicha w Dreźnie i Franciszka Kostrzewskiego w Warszawie. Później, w latach 1872-1874 studiował w Monachium - w Akademii pod kierunkiem Alexandra Strähubera i rzeźbiarza Ferdinanda Bartha oraz w prywatnej pracowni Józefa Brandta, a w latach 1875-1879 w École des Beaux-Arts w Paryżu u Isidora Pilsa i Jean-Léona Gerome’a. Długo przebywał poza krajem, wiele podróżował; mieszkał w Monachium, Paryżu, Lozannie. W roku 1891 został nadwornym malarzem dworu petersburskiego. Do kraju wrócił w roku 1921; początkowo mieszkał na wsi, później w Warszawie i we Lwowie. Wyjeżdżał także do Włoch. Malował przede wszystkim obrazy o tematyce wojskowej, sceny batalistyczne z czasów napoleońskich i powstania listopadowego oraz obrazy rodzajowe z ulubionym motywem jeźdźców i koni.

46
Jan ROSEN (1854 Warszawa - 1936 Warszawa)

ZWIAD, 1886

olej, deska mahoniowa z dwiema szpongami
26.5 x 34.7 cm,
sygn. p.d.: J. Rosen | Monachium 1886.
Na odwrocie centralnie ozdobna nalepka składu przyborów malarskich i podobrazi (druk): München | Eisenmannstr. | Schachinger & Herrmann; ponadto na dolnej listwie ramy nalepka jednego z warszawskich domów aukcyjnych.

Zobacz katalog

AGRA-ART

Aukcja Sztuki Dawnej

21.06.2026

19:00

Cena wywoławcza: 30 000 zł
Estymacja: 35 000 - 50 000 zł
Zaloguj się, aby wysłać zgłoszenie

Malarstwo batalistyczne Jana Rosena zajmuje szczególne miejsce w polskiej sztuce przełomu XIX i XX w. Artysta wyspecjalizował się w przedstawieniach wojska, konnicy oraz scen inspirowanych historią polskiego oręża, tworząc obrazy nacechowane patriotyzmem, a jednocześnie niezwykłą dbałością o szczegół historyczny. Tematem jego prac były przede wszystkim sceny wojskowe z epoki napoleońskiej oraz czasów Królestwa Kongresowego, rekonstruowane z tak imponującą precyzją, że sprawiają wrażenie obserwowanych bezpośrednio z natury.

Prezentowany obraz jest znakomitym przykładem tego rodzaju malarstwa. Rosen ukazał grupę ułanów przemierzających zimowy pejzaż. Jeźdźcy zatrzymują się na czaty pośród rozległych, zaśnieżonych pól, a ich sylwetki odcinają się ciemnym konturem od chłodnego, niemal monochromatycznego tła. Artysta z dużym wyczuciem operuje kontrastem pomiędzy bielą śniegu a głębokimi brązami końskich sylwetek i ciemnymi płaszczami ich jeźdźców. Dzięki temu kompozycja nabiera rytmu i elegancji, a militarny motyw zyskuje niemal poetycki charakter.

We wcześniejszym okresie twórczości Rosen starał się jeszcze łączyć rekonstrukcyjną dokładność z zagadnieniami czysto malarskimi. Mundury wojskowe, konie i elementy oporządzenia traktował jako barwne akcenty wpisane w krajobraz posiadający własną dominantę tonalną. W prezentowanym obrazie widać właśnie tę równowagę pomiędzy realistycznym detalem a nastrojowością pejzażu. Rozległa przestrzeń śnieżnych pól, silny mroźny wiatr smagający żołnierzy oraz chłodne światło zimowego nieba budują atmosferę ciszy, melancholii i skupienia.

Z biegiem czasu jednak zainteresowanie Rosena coraz wyraźniej skoncentrowało się na detalach historycznego umundurowania, uzbrojenia i końskiego rzędu. Szczegół stał się głównym przedmiotem jego fascynacji, a sama scena często pełniła rolę pretekstu do niezwykle wiernego odtwarzania elementów wojskowego wyposażenia. Artysta osiągnął w tym zakresie imponującą wiedzę kostiumologiczną, dzięki której opracował cykl Mundury wojsk Księstwa Warszawskiego przygotowanego dla Ministerstwa Spraw Wojskowych.

Charakterystyczne dla Rosena pozostaje również mistrzowskie przedstawianie koni. Podobnie jak Juliusz i Wojciech Kossakowie, rozumiał tradycję polskiej kawalerii i doskonale potrafił oddać anatomię wierzchowców. Konie nie są u niego jedynie dodatkiem do sceny batalistycznej, lecz jej równorzędnymi bohaterami.

Twórczość Jana Rosena nie gloryfikuje samej wojny, lecz przede wszystkim etos żołnierza. Dzięki połączeniu realistycznej obserwacji z nastrojowością pejzażu artysta stworzył swój indywidualny, rozpoznawalny styl, którego znakomitym przykładem jest prezentowany Zwiad.

Jan Rosen (Warszawa 1854 - Warszawa 1936), popularny malarz-batalista, pierwsze lekcje rysunku pobierał już w dzieciństwie - u Henryka Redlicha w Dreźnie i Franciszka Kostrzewskiego w Warszawie. Później, w latach 1872-1874 studiował w Monachium - w Akademii pod kierunkiem Alexandra Strähubera i rzeźbiarza Ferdinanda Bartha oraz w prywatnej pracowni Józefa Brandta, a w latach 1875-1879 w École des Beaux-Arts w Paryżu u Isidora Pilsa i Jean-Léona Gerome’a. Długo przebywał poza krajem, wiele podróżował; mieszkał w Monachium, Paryżu, Lozannie. W roku 1891 został nadwornym malarzem dworu petersburskiego. Do kraju wrócił w roku 1921; początkowo mieszkał na wsi, później w Warszawie i we Lwowie. Wyjeżdżał także do Włoch. Malował przede wszystkim obrazy o tematyce wojskowej, sceny batalistyczne z czasów napoleońskich i powstania listopadowego oraz obrazy rodzajowe z ulubionym motywem jeźdźców i koni.