Pochodzenie:
– Do 2007 roku w zbiorach rodziny artysty.
- Prywatna kolekcja w Krakowie, następnie prywatna kolekcja w Warszawie.
Obraz wystawiany, wzmiankowany i reprodukowany m.in. w:
– Katalog wystawy pośmiertnej prac malarskich i rysunkowych Ferdynanda Ruszczyca, Wilno X 1937, s. 26, nr kat. 79 (Wieś nad rzeką (Wil.); własność rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936, Przewodnik 127, TZSP Warszawa, XI – XII 1937, s. 34, nr kat. 79 (Wieś nad rzeką (Wil.); własność rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936. Katalog wystawy pośmiertnej, TPSP w Krakowie, XII 1937 – I 1938, s. 20, nr kat. 82 (Wieś nad rzeką (Wil.); wł. rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936, kat. [red. J. Ruszczycówna], Muzeum Narodowe w Warszawie 1964, s. 44, nr kat. I. 28 (Wieś nad rzeką [1895]; wł. rodziny artysty);
– S. Krzysztofowicz-Kozakowska, Ferdynand Ruszczyc, Kraków 2007, s. 53.
Janina Ruszczyc, córka artysty i autorka wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie, określiła czas powstania tego płótna na rok 1895. Obraz malowany w rodzinnym majątku w Bohdanowie, powstał w okresie studiów Ferdynanda na petersburskiej ASP, gdzie w owym czasie uczył się w pracowni Iwana Szyszkina – jednego z najwybitniejszych rosyjskich pejzażystów XIX w. Szyszkin zwracał szczególną uwagę swoich studentów na dokładną obserwację natury, realizm oraz dbałość o szczegóły krajobrazu. Dzięki tej nauce Ruszczyc doskonale opanował warsztat malarski i nauczył się ukazywać przyrodę w sposób monumentalny i pełen ekspresji. Choć później rozwinął własny, bardziej symboliczny styl, w jego obrazach nadal widoczne były wpływy szkoły Szyszkina, zwłaszcza w sposobie przedstawiania drzew, nieba i przestrzeni.
Pejzaż zajmował szczególne miejsce w twórczości Ruszczyca, który traktował go nie tylko jako wierne przedstawienie natury, lecz także jako sposób wyrażania emocji i nastroju. Ważnym źródłem inspiracji był dla niego rodzinny majątek w Bohdanowie, położony na terenach dzisiejszej Białorusi. To właśnie tam powstało wiele jego najbardziej znanych dzieł pejzażowych oraz liczne pejzażowe notatki – takie, jak prezentowana Wieś nad rzeką. Artysta często przedstawiał rozległe pola, strumienie, stare drzewa, chmury przesuwające się po niebie czy samotne drogi prowadzące przez wiejskie przestrzenie. W obrazach tych Ruszczyc budował nastrój poprzez kontrasty światła i cienia oraz bogatą kolorystykę, dzięki czemu jego dzieła silnie oddziałują na emocje odbiorcy. Charakterystyczne dla twórczości Ruszczyca jest również ukazywanie różnorodności pogody i pór roku. Bohdanów jawi się w jego obrazach jako miejsce pełne spokoju, ale jednocześnie melancholii i zadumy nad zmiennością natury.
Twórczość pejzażowa Ferdynanda Ruszczyca wyróżnia się połączeniem realizmu z poetyckim nastrojem. Wieś nad rzeką, obraz zainspirowany ukochanym Bohdanowem, przedstawia wyjątkową wizję natury, która do dziś zachwyca siłą wyrazu i emocjonalną głębią.
Ferdynand Ruszczyc (Bohdanów 1870 - Bohdanów 1936) – wybitny malarz i pedagog, adept Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, gdzie w latach 1892-1897 studiował pod kierunkiem I. I. Szyszkina i A Kuindżiiego. Jego prace studenckie kilkakrotnie były nagradzane medalami Akademii. Odbywał liczne podróże artystyczne – w latach 1894 i 1895 jeździł na Krym, w latach 1896 i 1897 przez Królewiec i Szczecin podróżował na Rugię, Bornholm i do południowej Szwecji, a w 1898 do Berlina, Kolonii, Paryża, Dunkierki, Ostendy, Brukseli, Bazylei, Lucerny, Lugano, Mediolanu, Wenecji i Wiednia. W 1897 zamieszkał w rodzinnym majątku Bohdanów. Od 1900 był członkiem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. Od 1904 był profesorem Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, w latach 1907-1908 Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Później powrócił do Wilna, gdzie stał się animatorem tamtejszego życia artystycznego. Po I wojnie światowej był organizatorem i profesorem Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Malował przede wszystkim pejzaże przesycone bardzo emocjonalnym odczuwaniem natury i przyrody. Obrazy Ruszczyca Ziemia czy Nec Mergitur należą do najwybitniejszych przykładów nurtu symbolizmu w malarstwie Młodej Polski. Malował także wnętrza rodzinnego dworu w Bohdanowie, zajmował się scenografią teatralną, ilustratorstwem i grafiką książkową.
olej, płótno naklejone na tekturę
24.5 x 34.5 cm,
l.g. numer (tuszem): 80
Na odwr. wzdłuż g. krawędzi (niebieską kredką): Bohdanów – Wileńszczyzna | F Ruszczyc | 80; 1600 | Z.79 (fioletową farbą, nr odnoszący się do pozycji w kat. Zachęty z 1937); poniżej nalepka z pośmiertnej wystawy artysty w krakowskim TPSP z XII 1937 (druk, maszynopis, pieczątka): Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie | R. 1937 Grudzień Nr. 2124 / 82 / | Autor Ferdynand Ruszczyc | Adres Wystawa pośmiertna | Dzieło Wieś nad rzeką | Wykonanie olej. cena WYSTAWA POŚMIERTNA | FERD. RUSZCZYCA.; poniżej nr (oł.): 57; p.d. nalepka (tuszem): F. Ruszczyc | Bohdanów – Wileńszczyzna | olej | wł. rodziny; poniżej nr odnoszący się do nr. pozycji w katalogu MNW z 1964 (brązową kredką): I/28.
Pochodzenie:
– Do 2007 roku w zbiorach rodziny artysty.
- Prywatna kolekcja w Krakowie, następnie prywatna kolekcja w Warszawie.
Obraz wystawiany, wzmiankowany i reprodukowany m.in. w:
– Katalog wystawy pośmiertnej prac malarskich i rysunkowych Ferdynanda Ruszczyca, Wilno X 1937, s. 26, nr kat. 79 (Wieś nad rzeką (Wil.); własność rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936, Przewodnik 127, TZSP Warszawa, XI – XII 1937, s. 34, nr kat. 79 (Wieś nad rzeką (Wil.); własność rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936. Katalog wystawy pośmiertnej, TPSP w Krakowie, XII 1937 – I 1938, s. 20, nr kat. 82 (Wieś nad rzeką (Wil.); wł. rodziny artysty);
– Ferdynand Ruszczyc 1870-1936, kat. [red. J. Ruszczycówna], Muzeum Narodowe w Warszawie 1964, s. 44, nr kat. I. 28 (Wieś nad rzeką [1895]; wł. rodziny artysty);
– S. Krzysztofowicz-Kozakowska, Ferdynand Ruszczyc, Kraków 2007, s. 53.
Janina Ruszczyc, córka artysty i autorka wystawy w Muzeum Narodowym w Warszawie, określiła czas powstania tego płótna na rok 1895. Obraz malowany w rodzinnym majątku w Bohdanowie, powstał w okresie studiów Ferdynanda na petersburskiej ASP, gdzie w owym czasie uczył się w pracowni Iwana Szyszkina – jednego z najwybitniejszych rosyjskich pejzażystów XIX w. Szyszkin zwracał szczególną uwagę swoich studentów na dokładną obserwację natury, realizm oraz dbałość o szczegóły krajobrazu. Dzięki tej nauce Ruszczyc doskonale opanował warsztat malarski i nauczył się ukazywać przyrodę w sposób monumentalny i pełen ekspresji. Choć później rozwinął własny, bardziej symboliczny styl, w jego obrazach nadal widoczne były wpływy szkoły Szyszkina, zwłaszcza w sposobie przedstawiania drzew, nieba i przestrzeni.
Pejzaż zajmował szczególne miejsce w twórczości Ruszczyca, który traktował go nie tylko jako wierne przedstawienie natury, lecz także jako sposób wyrażania emocji i nastroju. Ważnym źródłem inspiracji był dla niego rodzinny majątek w Bohdanowie, położony na terenach dzisiejszej Białorusi. To właśnie tam powstało wiele jego najbardziej znanych dzieł pejzażowych oraz liczne pejzażowe notatki – takie, jak prezentowana Wieś nad rzeką. Artysta często przedstawiał rozległe pola, strumienie, stare drzewa, chmury przesuwające się po niebie czy samotne drogi prowadzące przez wiejskie przestrzenie. W obrazach tych Ruszczyc budował nastrój poprzez kontrasty światła i cienia oraz bogatą kolorystykę, dzięki czemu jego dzieła silnie oddziałują na emocje odbiorcy. Charakterystyczne dla twórczości Ruszczyca jest również ukazywanie różnorodności pogody i pór roku. Bohdanów jawi się w jego obrazach jako miejsce pełne spokoju, ale jednocześnie melancholii i zadumy nad zmiennością natury.
Twórczość pejzażowa Ferdynanda Ruszczyca wyróżnia się połączeniem realizmu z poetyckim nastrojem. Wieś nad rzeką, obraz zainspirowany ukochanym Bohdanowem, przedstawia wyjątkową wizję natury, która do dziś zachwyca siłą wyrazu i emocjonalną głębią.
Ferdynand Ruszczyc (Bohdanów 1870 - Bohdanów 1936) – wybitny malarz i pedagog, adept Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, gdzie w latach 1892-1897 studiował pod kierunkiem I. I. Szyszkina i A Kuindżiiego. Jego prace studenckie kilkakrotnie były nagradzane medalami Akademii. Odbywał liczne podróże artystyczne – w latach 1894 i 1895 jeździł na Krym, w latach 1896 i 1897 przez Królewiec i Szczecin podróżował na Rugię, Bornholm i do południowej Szwecji, a w 1898 do Berlina, Kolonii, Paryża, Dunkierki, Ostendy, Brukseli, Bazylei, Lucerny, Lugano, Mediolanu, Wenecji i Wiednia. W 1897 zamieszkał w rodzinnym majątku Bohdanów. Od 1900 był członkiem Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. Od 1904 był profesorem Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, w latach 1907-1908 Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Później powrócił do Wilna, gdzie stał się animatorem tamtejszego życia artystycznego. Po I wojnie światowej był organizatorem i profesorem Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Malował przede wszystkim pejzaże przesycone bardzo emocjonalnym odczuwaniem natury i przyrody. Obrazy Ruszczyca Ziemia czy Nec Mergitur należą do najwybitniejszych przykładów nurtu symbolizmu w malarstwie Młodej Polski. Malował także wnętrza rodzinnego dworu w Bohdanowie, zajmował się scenografią teatralną, ilustratorstwem i grafiką książkową.